Ramazan 2026’nın başlamasıyla birlikte en çok aranan konular arasında “sahura kalkmadan oruç tutulur mu” ve “oruca sabah niyet edilir mi” soruları yer aldı. Oruç ibadetinin geçerli olabilmesi için sahur mu yoksa niyet mi esas, sorusu özellikle sahura uyanamayan kişiler tarafından araştırılıyor. İslam fıkhına göre bu iki kavram farklı hükümlere dayanıyor.
SAHURA KALKMADAN ORUÇ TUTULUR MU?
Sahur, İslam’da sünnet kabul edilen bir uygulamadır. Hz. Muhammed’in sahurda bereket bulunduğunu bildirdiği hadisler temel kaynaklarda yer alır. Bu nedenle sahura kalkmak tavsiye edilir ancak farz değildir.
Fıkıh kaynaklarına göre sahur yapılmaması orucu geçersiz kılmaz. Kişi gece niyet etmişse ve imsak vaktinden sonra yeme içme gibi orucu bozan bir davranışta bulunmamışsa orucu geçerli olur.
Sahurun önemi daha çok ibadetin kolaylaştırılmasıyla ilgilidir. Uzun süre aç ve susuz kalınacağı için vücudu hazırlayan bir öğün kabul edilir. Ayrıca seher vakti ibadet için ayrı bir zaman dilimi sayılır. Bu nedenle sahura kalkmak sünnet, orucun şartı ise niyettir.
ORUCA SABAH NİYET EDİLİR Mİ?
Ramazan orucu için niyetin vakti imsak öncesidir. Temel görüşe göre kişi gece, yani imsak vaktine kadar niyet etmelidir. Bu yapılmadığında farz oruç geçerli sayılmaz.
Ancak fıkıhta önemli bir ayrıntı bulunur. İmsak vaktinden sonra kişi hiçbir şey yiyip içmemiş ve orucu bozacak davranışta bulunmamışsa, kuşluk vaktine kadar niyet edebilir diyen görüşler de vardır. Bu uygulama özellikle Hanefi mezhebine göre geçerlidir.
Buna göre:
-
Sabah kalktığında henüz bir şey tüketmemiş kişi niyet ederek oruca devam edebilir.
-
Ancak güne başladıktan sonra yemek yiyen kişi o gün için Ramazan orucu tutmuş sayılmaz.
NİYETİN ZAMANI NE ZAMANA KADAR?
Farz Ramazan orucunda esas olan niyetin gece yapılmasıdır. En güvenli uygulama, sahurda veya imsak öncesinde niyet etmektir.
Hanefi mezhebine göre niyet vakti güneşin tepe noktasına gelmesinden önceye kadar devam eder. Bu süre yaklaşık olarak öğle namazından önceki vakittir. Ancak bunun geçerli olabilmesi için o ana kadar orucu bozan hiçbir davranışın gerçekleşmemesi gerekir.
Nafile oruçlarda ise süre daha geniştir. Kişi gün içinde öğle vaktine kadar niyet ederek nafile oruç tutabilir.
DİYANET’E GÖRE SAHUR VE NİYETİN HÜKMÜ
Diyanet İşleri Başkanlığı açıklamalarında sahurun sünnet olduğunu ve oruca dayanma gücü verdiğini belirtir. Sahura kalkmak teşvik edilir fakat zorunlu tutulmaz.
Diyanet’e göre temel ölçü niyettir. İmsak vaktine kadar niyet edilmemiş ve sonrasında yeme içme gerçekleşmişse o günün farz orucu geçerli kabul edilmez. Bu nedenle özellikle Ramazan ayında niyetin zamanında yapılması gerektiği vurgulanır.
