Polonya'da hükümet ile Anayasa Mahkemesi arasında yaşanan yetki anlaşmazlığı yeni bir aşamaya taşındı. Mahkemenin kıdemli yargıcı Anna Korwin-Piotrowska, 30 Ekim 2026 akşamı yaptığı açıklamayla Başkan Bogdan Swieczkowski ve Başkan Yardımcısı Bartlomiej Sochanski'nin görevlerinin askıya alındığını duyurdu. Kararın ardından Varşova'daki mahkeme binasının önünde gerginlik yaşandı. Swieczkowski'nin destekçileri binanın girişindeki zinciri elektrikli testereyle keserken polis, mahkeme başkanının içeri girmesine izin vermedi. Kararın hukuki geçerliliği ise taraflar arasında tartışma konusu oldu.
BOGDAN SWIECZKOWSKI NEDEN GÖREVDEN ALINDI?
Bogdan Swieczkowski'nin görevden uzaklaştırılmasına ilişkin karar, Anayasa Mahkemesinin kıdemli yargıcı Anna Korwin-Piotrowska tarafından 30 Ekim 2026'da duyuruldu. Korwin-Piotrowska, mahkemenin yönetimini üstlendiğini ve bu adımın Polonya'da hukukun üstünlüğünü yeniden tesis etmek amacıyla atıldığını savundu.
Kararın arka planında Başbakan Donald Tusk liderliğindeki hükümet ile Anayasa Mahkemesi yönetimi arasında uzun süredir devam eden anlaşmazlık bulunuyor. Tusk hükümeti, Swieczkowski'yi parlamentodaki çoğunluk tarafından seçilen yeni yargıçların göreve başlamasını engellemekle eleştiriyordu.
2023 yılında iktidara gelen Tusk hükümeti, önceki Hukuk ve Adalet Partisi (PiS) yönetimi döneminde gerçekleştirilen yargı atamalarını değiştirmeyi ve yargı bağımsızlığını yeniden sağlamayı hedeflediğini açıklamıştı. Bu kapsamda Anayasa Mahkemesindeki atamalar ve yönetim yapısı uzun süredir siyasi tartışmaların merkezinde yer alıyordu.
Başbakan Donald Tusk da gelişmeler üzerine yaptığı açıklamada hukukun üstünlüğünü yeniden sağlamanın hükümetin görevi olduğunu belirtti. Sürecin zor ve zaman zaman sancılı olabileceğini ifade eden Tusk, başka bir yol bulunmadığını savundu.
Buna karşılık Swieczkowski ve muhalefet kanadı, görevden uzaklaştırma kararının hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek yaşananları darbe girişimi olarak nitelendirdi.
BOGDAN SWIECZKOWSKI KİMDİR?
Bogdan Swieczkowski, Polonya'da savcılık ve yargı alanlarında çeşitli üst düzey görevlerde bulunmuş hukukçudur. Aralık 2024'te Polonya Anayasa Mahkemesi Başkanlığına getirilen Swieczkowski, bu göreve gelmeden önce ülkenin ulusal savcısı olarak görev yaptı.
Hukuk eğitimini Krakow'daki Jagiellonian Üniversitesinde tamamlayan Swieczkowski, 1994 yılında mezun oldu. 1996'da savcılık sınavını geçerek meslek hayatına başladı.
Kariyerinin önemli bölümünü organize suçlarla mücadele alanında geçiren Swieczkowski, farklı savcılık birimlerinde görev aldı. 2006 yılında Polonya İç Güvenlik Ajansının (ABW) başına getirildi. Kasım 2007'de bu görevinden ayrıldı.
24 Kasım 2015'te Adalet Bakanlığında müsteşar olarak görevlendirilen Swieczkowski, Mart 2016'da ulusal savcı ve başsavcının birinci yardımcısı oldu. Bu görevini 2022 yılına kadar sürdürdü.
BOGDAN SWIECZKOWSKI KAÇ YAŞINDA, NERELİ?
Bogdan Swieczkowski, 22 Mayıs 1970 tarihinde Polonya'nın güneyinde bulunan Sosnowiec kentinde dünyaya geldi. 31 Ekim 2026 itibarıyla 56 yaşındadır.
Hukuk eğitimini Jagiellonian Üniversitesinde alan Swieczkowski, meslek hayatına savcı olarak başladı. Özellikle organize suçlarla mücadele alanındaki görevleriyle Polonya hukuk sisteminde tanınan isimlerden biri haline geldi.
BOGDAN SWIECZKOWSKI HANGİ GÖREVLERDE BULUNDU?
Swieczkowski'nin meslek hayatı savcılık görevleriyle başladı. İlk görev yeri Sosnowiec olan hukukçu, 2001-2005 yılları arasında Katowice'de savcı olarak çalıştı. Bu dönemin son iki yılında organize suçlarla mücadele biriminde görev yaptı.
2005 yılının sonunda Ulusal Savcılığın organize suç dairesine geçen Swieczkowski, 2006 yılında İç Güvenlik Ajansı Başkanlığına getirildi. Bu görevinden Kasım 2007'de ayrıldı.
24 Kasım 2015'te Polonya Adalet Bakanlığında müsteşarlık görevine başlayan Swieczkowski, Mart 2016'da ulusal savcı ve başsavcının birinci yardımcısı olarak atandı. 2022 yılına kadar sürdürdüğü bu görevin ardından Anayasa Mahkemesine geçti.
Dönemin Cumhurbaşkanı Andrzej Duda'nın aday göstermesi üzerine Polonya Parlamentosu, 8 Şubat 2022'de Swieczkowski'yi Anayasa Mahkemesi yargıcı olarak seçti. 16 Şubat 2022'de yemin ederek görevine başladı.
Cumhurbaşkanı Duda, 9 Aralık 2024'te Swieczkowski'yi Julia Przylebska'nın yerine Anayasa Mahkemesi Başkanı olarak atadı.
BOGDAN SWIECZKOWSKI İLE CUMHURBAŞKANI NAWROCKI ARASINDA NE YAŞANDI?
Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, ülkedeki gelişmeler üzerine Senegal ziyaretini yarıda keserek ülkesine döndü. Nawrocki, Swieczkowski ile Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nda bir görüşme gerçekleştirdi. Görüşmede Polonya Yüksek Mahkemesi Birinci Başkanı Zbigniew Kapinski de yer aldı.
Cumhurbaşkanı daha sonra Anayasa Mahkemesi binasına gitti. Burada yargıçlarla arasında gerginlik yaşandı. Nawrocki, Anna Korwin-Piotrowska'nın mahkeme yönetimini devralmasına yönelik kararını tanımadığını açıkladı.
Öte yandan Swieczkowski'nin destekçileri de mahkeme binasının önünde toplandı. Girişteki polis zincirinin elektrikli testereyle kesilmesine rağmen Swieczkowski'nin binaya girmesine izin verilmedi.
POLONYA'DAKİ ANAYASA MAHKEMESİ KRİZİNİN NEDENİ NE?
Polonya'daki yargı tartışmalarının geçmişi 2015 yılında iktidara gelen Hukuk ve Adalet Partisi dönemine kadar uzanıyor. Bu dönemde Anayasa Mahkemesine yapılan bazı yargıç atamaları, daha önce doldurulmuş kadrolara yeni isimlerin seçildiği gerekçesiyle tartışmalara neden oldu.
Avrupa yargı kurumlarının kararları da Polonya'daki yargı bağımsızlığı tartışmalarını derinleştirdi. Donald Tusk hükümeti 2023'te göreve geldikten sonra önceki dönemde yapılan düzenlemeleri değiştirmeyi hedefledi. Ancak Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki'nin bazı adımlara karşı çıkması ve yeni yargıçların göreve başlaması konusunda yaşanan anlaşmazlıklar krizin büyümesine neden oldu.
Bogdan Swieczkowski'nin görevine ilişkin son karar da bu uzun süredir devam eden anlaşmazlığın yeni aşaması olarak gündeme geldi. Swieczkowski ve muhalefet kararı kabul etmezken hükümet kanadı hukukun üstünlüğünün yeniden tesis edilmesi gerektiğini savunuyor.
