Çevre, Şehri̇ci̇li̇k Ve İkli̇m Deği̇şi̇kli̇ği̇ Bakanlığı Toplu Konut İdaresi̇ Başkanlığı yurt genelinde dar gelirli vatandaşların ev sahibi olabilmesini kolaylaştırmak amacıyla hazırladığı dev yatırım hamlesini duyurdu. Toplamda 41 farklı ilde hayata geçirilecek yeni yaşam alanları sayesinde binlerce aile uygun şartlarda ve modern standartlarda bir konuta kavuşma imkanı elde edecek. Yaşanan bu önemli gelişme, konut piyasasında hareketlilik sağlarken, özellikle kiralık veya satılık gayrimenkul bulmakta zorlanan dar gelirli kesim için büyük bir umut kapısı haline geldi. Projenin uygulanacağı il ve ilçelerde ikamet eden vatandaşlar, idare tarafından belirlenen başvuru takvimine göre resmi adımları atmaya başladı.
Planlanan projelerden yararlanmak isteyen adayların öncelikle belirli yerleşim şartlarını karşılaması talep ediliyor. Başvuru yapacak kişilerin, konutun inşa edileceği il sınırları dahilinde en az 1 yıldır aralıksız ikamet ediyor olması ya da doğrudan o ilin nüfus kütüğüne kayıtlı bulunması gerekiyor. Toplumda özel bir yere sahip olan şehit aileleri, harp ve vazife malulleri ile bunların dul ve yetimleri için ise yerleşim şartı biraz daha geniş tutularak en az 3 yıllık ikamet süresi zorunluluğu aranıyor. Bu temel kıstaslar, bölgesel ihtiyacın doğru tespiti ve bölge halkının öncelikli olarak konut imkanından faydalanması amacıyla titizlikle uygulanacak.
Türkiye Genelinde Hak Sahipliği İçin Belirlenen Temel Koşullar
İdare tarafından hayata geçirilen alt gelir grubuna yönelik gayrimenkul projelerinden faydalanmak isteyen kişilerin taşıması gereken kıstaslar detaylıca duyuruldu. Başvuruda bulunacak kişilerin öncelikli olarak Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olması ve 25 yaşını tamamlamış bulunması gerekiyor. Eşi vefat etmiş ve bakmakla yükümlü olduğu çocuğu bulunan dul kadınlar için ise bu yaş şartı tamamen ortadan kaldırılıyor. Adayların kendisi, eşi veya velayetleri altındaki çocuklarının üzerine tapuda kayıtlı bağımsız bir konutun bulunmaması ve daha önce kurumdan mülk satın almamış ya da kredi kullanmamış olması temel şartlar arasında yer alıyor.
Gelir seviyesi açısından da sınırlandırmalar getiren idare, hane halkının aylık net gelirinin en fazla 14 bin TL olması gerektiğini bildiriyor. Yaşam maliyetlerinin ve finansal dinamiklerin daha yüksek olduğu İstanbul ölçeğindeki projelerde ise bu gelir tavanı 16 bin TL olarak hesaplanıyor. Karışıklığı önlemek ve adil bir dağıtım sağlamak amacıyla aynı hane halkı içerisinden yalnızca tek bir bireyin başvuru yapmasına izin veriliyor. Gerekli kriterleri sağlayan vatandaşlar, başvuru dönemi içerisinde kimlik fotokopisi, SGK emekli belgesi veya sağlık kurulu raporu gibi durumlarını beyan eden evrakları yetkili mercilere teslim ederek resmi süreçlerini tamamlayabilecekler.
Sosyal Gruplara Özel Kontenjan Ayırmaları Ve Kura Sıralaması
Toplu konut projelerinde toplumun farklı kesimlerinin ihtiyaçlarını göz göz önünde bulunduran idare, hak sahiplerini dört ayrı kategori altında değerlendirecek. Genel alıcı adaylarının yanı sıra toplumsal dayanışmayı güçlendirmek adına engelli vatandaşlara, emeklilere ve şehit yakınlarına özel imtiyazlar tanımlanıyor. Yapılan resmi bilgilendirmelere göre, inşa edilecek toplam daire sayısının %5 oranındaki kısmı en az %40 engelli raporu bulunan vatandaşlara tahsis edilecek. Hayatının büyük bölümünü çalışarak geçirmiş olan emekli vatandaşlar için ise toplam stoktan %25 oranında dev bir kontenjan ayrılacak.
Çok sayıda başvurunun beklendiği dev projede adil bir dağıtımın sağlanabilmesi amacıyla hak sahipleri doğrudan kura çekimi yöntemiyle belirlenecek. Noter huzurunda ve şeffaf bir şekilde gerçekleştirilecek kura çekiminde belirlenen kategorilere göre öncelik sırası uygulanacak. Süreçte ilk olarak şehit aileleri ile harp ve vazife malullerinin hak sahipliği netleştirilecek. Ardından sırasıyla engelli vatandaşlar, emekli bireyler ve son olarak diğer alıcı adayları için çekilişler tamamlanacak. Şehit yakınlarına tanınan doğrudan kura önceliğinin yanı sıra, diğer gruplarda başvuru adedinin ayrılan kontenjanı aşması durumunda kura mekanizması devreye girecek.
Uzun Vadeli Ödeme Planı Ve Esnek Taksit İmkanları
Sosyal konut hamlesinin en dikkat çeken yönlerinden birini de vatandaşların bütçesini zorlamayacak finansman modelleri oluşturuyor. Ev sahibi olmak isteyen dar gelirli vatandaşlara cazip ödeme kolaylıkları sunan idare, peşinat ve vade oranlarını erişilebilir seviyede tutuyor. Alt gelir grubu projeleri kapsamında konut almaya hak kazanan kişiler, toplam bedelin sadece %10 oranındaki kısmını peşin ödeyerek sürece dahil olabiliyor. Kalan tutar ise 240 aya varan uzun vadelerle ve sabit taksitli ödeme seçenekleriyle aylara bölünüyor.
Piyasada yer alan yüksek gayrimenkul fiyatlarına ve kira maliyetlerine kıyasla oldukça avantajlı kalan bu modelde, bazı projelerdeki başlangıç taksit tutarlarının aylık 12 bin 500 TL seviyesinden başladığı ifade ediliyor. Vatandaşların inşaat sürecinde hem kira ödeyip hem de konut taksiti ödeyerek zorlanmaması amacıyla taksit ödemeleri ancak daire teslimini takip eden bir sonraki ay başlatılıyor. Böylece vatandaşlar, yeni evlerine taşındıktan sonra güvenle ve bütçelerini yormadan aylık ödemelerini gerçekleştirebilecekler.
Kaynak: Zeki Ersin Yıldırım
