En yaygın ve tarihi bağlamda Birinci Dünya Savaşı'nı (1914-1918) ifade eder. O dönemde Osmanlı İmparatorluğu'nda bu büyük küresel çatışmaya resmi olarak "Harb-i Umumî" denirdi (halk arasında da "Seferberlik" olarak anılırdı). II. Dünya Savaşı'ndan önce "Dünya Savaşı" denildiğinde genellikle Birinci Dünya Savaşı kastedilirdi.
Kelime Kırılımı:
- Harb (حرب): Savaş, harp.
- Umumî (عمومي): Genel, umuma ait, herkesi kapsayan (hususi'nin zıttı).
Yani tam çevirisi: "Genel savaş" veya "Herkesi ilgilendiren büyük savaş".
Örnek Kullanımlar:
- Osmanlı belgelerinde, gazetelerde ve hatıralarda sıkça geçer: "Harb-i Umumî'de Osmanlı'nın cepheleri..." gibi.
- Bediüzzaman Said Nursi gibi yazarlarda "Harb-i Umumî" olarak anılır ve insanlık dramı olarak nitelendirilir.
- Günümüzde hâlâ tarihi metinlerde, kitaplarda ve bazı atasözü benzeri ifadelerde kullanılır (örneğin "Harb-i umumiyi gören ihtiyardır" gibi, yani o dehşeti yaşayan yaşlıdır anlamında).
Kısaca: Harbi umumi = Birinci Dünya Savaşı (eski Osmanlıca tabiriyle). Eğer bir metinde veya konuşmada geçiyorsa, büyük ihtimalle o savaşı kastediyor!