BES sözleşmesini sonlandırmak isteyen katılımcıların işlemleri, sözleşmenin bulunduğu emeklilik şirketi üzerinden yürütülüyor. Ayrılma talebinin ardından emeklilik şirketi tarafından gerekli belgeler hazırlanırken, katılımcının hesabına yatırılacak tutar ise sistemde geçirilen süre, birikim, Devlet katkısındaki hak ediş ve uygulanabilecek kesintilere göre değişiyor.
BES İPTALİ NASIL YAPILIR?
BES'ten ayrılmak isteyen katılımcıların öncelikle sözleşmelerinin bulunduğu emeklilik şirketine başvurması gerekiyor. Ayrılma talebi elektronik ortamda veya yazılı olarak şirkete iletilebiliyor. Katılımcılar, sistemden istedikleri tarihte ayrılma hakkına sahip.
Ayrılma talebinin emeklilik şirketine ulaşmasının ardından şirket, en geç 5 iş günü içerisinde Ayrılma Bilgi Formu, Ayrılma Talep Formu ve Hesap Bildirim Cetveli'ni katılımcıya iletiyor. Bu belgelerde BES hesabındaki birikime ve ayrılma işleminin detaylarına ilişkin bilgiler yer alıyor.
Katılımcının kendisine gönderilen belgeleri imzalayarak emeklilik şirketinin belirttiği kanaldan şirkete iletmesi gerekiyor. Ayrılma Talep Formu'nun şirkete ulaşmasının ardından ödeme süreci başlıyor. Uygulanması gereken kesintiler ve stopaj hesaplandıktan sonra kalan tutarın, katılımcının bildirdiği banka hesabına en geç 20 iş günü içerisinde ödenmesi gerekiyor.
BES'ten ayrılma ile cayma işlemi de birbirinden farklı süreçler olarak uygulanıyor. Sözleşmenin imzalanması veya elektronik ortamda onaylanmasından itibaren 2 ay içerisinde cayma hakkı bulunuyor. Cayma durumunda uygulanacak süreç, sistemden ayrılma işleminden farklılık gösteriyor.
E-DEVLET'TEN BES İPTAL EDİLİR Mİ?
e-Devlet üzerinden BES ile ilgili bilgilere ulaşılabiliyor. Katılımcılar BES hesaplarını, birikimlerini, Devlet katkısı bilgilerini ve sözleşmelerine ilişkin detayları takip edebiliyor.
BES Mobil uygulamasına da e-Devlet kullanıcı bilgileriyle giriş yapılabiliyor. Ancak e-Devlet üzerinden BES bilgilerini görüntülemek ile sözleşmeyi sonlandırmak aynı işlem değil.
BES sözleşmesinin sona erdirilmesi için ayrılma talebinin sözleşmenin bağlı bulunduğu emeklilik şirketine iletilmesi gerekiyor. İptal süreci, ilgili emeklilik şirketinin belirlediği elektronik veya yazılı kanallar üzerinden tamamlanıyor.
Bu nedenle e-Devlet, kişinin BES sözleşmelerini ve birikimlerini kontrol etmesi açısından kullanılabilirken, sözleşmenin sonlandırılması için emeklilik şirketine başvuru yapılması gerekiyor.
SMS İLE BES İPTALİ NASIL YAPILIR?
SMS üzerinden BES işlemlerinin nasıl yapılacağı emeklilik şirketinin sunduğu hizmetlere göre değişebiliyor. Ayrılma talebi elektronik ortamda iletilebilirken, emeklilik şirketi gerekli belgeleri katılımcıya elektronik iletişim kanalları üzerinden gönderebiliyor.
SMS ile gönderilen bağlantılar, şirket tarafından sunulan işlem ekranlarına veya ayrılma sürecinde gerekli belgelere yönlendirme amacı taşıyabiliyor. Ancak bütün emeklilik şirketleri için geçerli olan tek bir SMS iptal yöntemi bulunmuyor.
SMS yoluyla işlem yapmak isteyen katılımcıların, gönderilen bağlantının sözleşmelerinin bulunduğu emeklilik şirketine ait olduğundan emin olması gerekiyor. Ayrılma işleminin tamamlanması için şirket tarafından istenen belgelerin belirtilen yöntemle iletilmesi ve gerekli onayların verilmesi gerekiyor.
BES'TEKİ PARA NASIL ALINIR?
BES'teki birikimin alınabilmesi için öncelikle emeklilik şirketine ayrılma talebinin iletilmesi gerekiyor. Şirket tarafından gönderilen Ayrılma Talep Formu'nun imzalanarak şirkete ulaştırılmasının ardından hesaplama yapılıyor.
Katılımcıya ödenecek tutar, yalnızca yatırılan toplam katkı payından oluşmuyor. Hesaptaki fonların değeri, Devlet katkısındaki hak ediş durumu ve uygulanabilecek kesintiler de ödeme tutarını etkiliyor.
Devlet katkısı hesabındaki tutarın tamamı, sistemden ayrılan her katılımcıya aynı şekilde ödenmiyor. Sistemde geçirilen süreye bağlı olarak Devlet katkısında farklı hak ediş oranları uygulanıyor. Emeklilik, vefat veya maluliyet gibi durumlarda ise Devlet katkısı hesabındaki tutarın tamamına ilişkin hak ediş söz konusu olabiliyor.
2026 yılında BES'te Devlet katkısı oranı yüzde 20 olarak uygulanıyor. Ancak sistemden ayrılma halinde Devlet katkısının ne kadarının alınabileceği, kişinin sistemde geçirdiği süreye bağlı olarak belirleniyor.
BES İPTAL EDİLİNCE PARA İADESİ NE KADAR?
BES iptal edildiğinde herkes için geçerli sabit bir ödeme tutarı bulunmuyor. Katılımcının hesabına yatırılacak net miktar; toplam birikim, fonların değeri, Devlet katkısındaki hak ediş durumu, uygulanabilecek kesintiler ve stopaj gibi unsurlara göre değişiyor.
BES'ten ayrılma sırasında elde edilen getiri üzerinden stopaj uygulanıyor. Sistemde 10 yıldan az kalanlarda stopaj oranı yüzde 15, 10 yıl sistemde kalmasına rağmen emeklilik hakkı kazanmadan ayrılanlarda yüzde 10, emeklilik hakkı kazanarak veya vefat ve maluliyet gibi durumlarda sistemden ayrılanlarda yüzde 5 olarak uygulanıyor.
Stopaj, BES hesabındaki toplam birikim üzerinden değil, vergilendirmeye tabi olan getiri üzerinden hesaplanıyor. Bu nedenle hesaptaki toplam tutarın tamamının stopaja tabi tutulması söz konusu değil.
BES'TE HANGİ KESİNTİLER UYGULANABİLİR?
BES'ten ayrılırken uygulanabilecek kesintiler, sözleşmenin ve emeklilik planının koşullarına göre değişebiliyor. Özellikle sistemin ilk yıllarında giriş aidatı, yönetim gideri ve bazı durumlarda ara verme kesintileri söz konusu olabiliyor.
Fon toplam gider kesintileri de fon varlıklarından karşılanıyor ve fonun getirisine etki edebiliyor. Bu nedenle katılımcının hesabında görünen toplam birikim ile ayrılma sonrasında banka hesabına aktarılacak net tutar arasında fark oluşabiliyor.
Kesintiler ve uygulanacak stopaj sonrasında katılımcıya ödenecek kesin tutar, emeklilik şirketinin hazırladığı Hesap Bildirim Cetveli ve ayrılma belgelerinde gösteriliyor.
BES'TEN AYRILINCA PARA NE ZAMAN HESABA YATAR?
BES'ten ayrılma talebinin tamamlanması için gerekli belgelerin emeklilik şirketine ulaştırılması gerekiyor. Ayrılma Talep Formu'nun şirkete ulaşmasının ardından şirket, uygulanması gereken kesintileri ve stopajı hesaplayarak kalan tutarı katılımcının bildirdiği banka hesabına aktarıyor.
Ödeme işleminin, ayrılma talep formunun emeklilik şirketine ulaşmasından itibaren en geç 20 iş günü içerisinde gerçekleştirilmesi gerekiyor. Ödenecek tutar ise ayrılma işlemi sırasında yapılan hesaplamaların ardından kesinleşiyor.
