Türkiye genelinde eğitim hayatını tamamlamış ancak henüz iş gücü piyasasına adım atamamış milyonlarca genci kapsayan devasa bir ekonomik hamle için düğmeye basıldı. Hükümet kanadından gelen son bilgilere göre hazırlıkları süren yeni istihdam kalkanı özellikle on sekiz ile yirmi beş yaş arasındaki kitlenin üretim mekanizmalarına dahil edilmesini hedefliyor. Kamuoyunda büyük heyecan uyandıran bu proje sayesinde ne eğitimde ne de istihdamda yer alan ve ev gençleri olarak nitelendirilen milyonlarca bireyin geleceğe daha umutla bakması planlanıyor. Projenin temel felsefesi gençlerin iş deneyimi kazanırken işverenlerin üzerindeki mali yükü minimize etmek üzerine kuruluyor.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından ortaklaşa yürütülen bu kapsamlı strateji kısa süre içerisinde Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşınacak. Hazırlanan taslak metne göre yaklaşık beş milyon gencin bu fırsatlardan yararlanması beklenirken ekonomik büyümenin sürdürülebilirliği noktasında genç enerjisinin sahaya sürülmesi amaçlanıyor. Uzun süredir iş arayan veya mezuniyet sonrası iş bulma kaygısı yaşayan bireyler için bu yeni dönem finansal açıdan devlet güvencesiyle desteklenen bir başlangıç noktası olarak görülüyor.
6 Ay Boyunca Maaş Ödemelerini Devlet Üstleniyor
Hazırlanan yeni modelin en çarpıcı kısmını işe yeni başlayan gençlerin maaş yükünün belirli bir süre boyunca kamu tarafından karşılanacak olması oluşturuyor. İşverenlerin genç ve deneyimsiz personeli bünyelerine katarken hissettikleri finansal çekinceleri ortadan kaldırmayı hedefleyen bu düzenleme kapsamında ilk altı aylık ücret ödemeleri devlet bütçesinden finanse edilecek. Bu yaklaşım firmaların kapılarını genç yeteneklere daha kolay açmasını sağlarken gençlerin de doğrudan gelir elde ederek profesyonel hayata sağlam bir giriş yapmalarına olanak tanıyacak.
Bu uygulama sadece bir sosyal yardım projesi değil aynı zamanda iş dünyasının nitelikli iş gücü ihtiyacını karşılamaya yönelik stratejik bir yatırım olarak değerlendiriliyor. Altı aylık süre zarfında işin mutfağında yetişecek olan gençler devlet desteği sayesinde kendilerini kanıtlama fırsatı bulacaklar. İşletmelerin ise bu süreçte personel gideri maliyeti yaşamadan kendi bünyelerinde uzmanlaşmış çalışanlar yetiştirmesinin önü sonuna kadar açılmış olacak. Maaş desteğinin doğrudan çalışanın hesabına yatırılması veya işveren üzerinden aktarılması konusundaki teknik detayların ise yasa tasarısının yasallaşmasıyla netlik kazanması bekleniyor.
Sigorta Primlerinde 18 Aya Varan Muafiyet Dönemi
Maaş desteğinin yanı sıra iş dünyasını en çok zorlayan kalemlerden biri olan sigorta prim ödemeleri konusunda da devrim niteliğinde bir adım atılıyor. İstihdam edilen her bir genç için on sekiz aya kadar varan sürelerle sigorta primi teşviki sağlanması öngörülüyor. Bu durum bir işletmenin genç bir çalışanı kadrosuna kattığında uzun vadeli bir maliyet avantajı elde edeceği anlamına geliyor. İşsizlik Fonu kaynaklarından karşılanması planlanan bu prim desteği sayesinde özel sektörün istihdam iştahının artırılması ve kayıt dışı çalışmanın önüne geçilmesi hedefleniyor.
Sigorta primlerinin devlet tarafından karşılanması gençlerin sosyal güvenlik haklarının korunmasını sağlarken işletmelerin rekabet gücünü de artıracak bir unsur olarak öne çıkıyor. Özellikle KOBİ düzeyindeki işletmelerin genç çalışan istihdam etme konusundaki motivasyonunu yükseltecek olan bu madde bir buçuk yıla yayılan geniş bir zaman dilimini kapsıyor. Böylece işe alınan genç personelin iş yerindeki sürekliliği de teşvik edilmiş olacak ve geçici istihdam yerine kalıcı iş gücü oluşturulması vizyonu desteklenecek.
Eğitimde Ve İstihdamda Olmayan Gençler Odak Noktasında
Uluslararası literatürde ne okulda ne de işte olanlar şeklinde tanımlanan ve geniş bir nüfus dilimini temsil eden grup bu yeni paketin asıl yararlanıcısı olacak. Sosyal hayattan kopma noktasındaki gençlerin yeniden ekonomiye kazandırılması amacıyla kurgulanan bu modelde Türkiye’nin iş gücü potansiyelinin en verimli şekilde kullanılması hedefleniyor. Mezuniyet sonrası boşluğa düşen veya farklı nedenlerle iş hayatına dahil olamayan bireylerin yeteneklerini sergileyebilecekleri alanların oluşturulması projenin sosyal boyutunu güçlendiriyor.
Bu geniş kapsamlı destek mekanizmasından yararlanabilmek için belirlenen temel kriterlerin başında Türkiye İş Kurumu sistemine kayıtlı olmak geliyor. İŞKUR aracılığıyla yapılacak olan eşleştirmeler ve yönlendirmeler sayesinde doğru personelin doğru işe yerleştirilmesi süreci profesyonel bir süzgeçten geçirilecek. Sisteme dahil olan gençlerin gelişim süreçleri de yakından takip edilerek projenin verimliliği ölçülecek. Böylece pasif durumda bekleyen genç nüfusun aktif birer üretici haline getirilmesi yolunda en somut adım atılmış olacak.
İşveren Ve Çalışan Arasındaki İstihdam Köprüsü Güçleniyor
Devletin bu hamlesiyle birlikte piyasada oluşacak olan hareketliliğin pek çok sektörü olumlu yönde etkileyeceği tahmin ediliyor. İşverenlerin nitelikli genç arayışına devletin maddi garantörlükle cevap vermesi çalışma hayatında yeni bir dengenin kurulmasına öncülük edecek. Özellikle teknoloji, üretim ve hizmet sektörlerinde yoğunlaşması beklenen bu yeni istihdam dalgası gençlerin sadece maaş almasını değil aynı zamanda güncel iş pratiklerini yerinde öğrenmelerini de sağlayacak.
Yeni düzenleme ile birlikte iş dünyasının genç bakış açısına daha fazla yer vermesi ve dijital dönüşüm süreçlerine gençlerin adaptasyon yeteneğinden faydalanması bekleniyor. Kamu ve özel sektör iş birliğinin en güzel örneklerinden birini oluşturacak olan bu paket genç işsizlik oranlarının aşağı çekilmesinde kilit bir rol oynayacak. İlerleyen günlerde Meclis komisyonlarından geçerek yasallaşması beklenen bu düzenleme milyonlarca gencin kariyer haritasını yeniden çizmesine yardımcı olacak dev bir reform paketi olarak tarihe geçmeye hazırlanıyor.
Kaynak: Zeki Ersin Yıldırım