Afyonkarahisar'ın İhsaniye ilçesinde bulunan üç yerleşim, binlerce yıllık geçmişleri ve sıra dışı kaya oluşumlarıyla dikkat çekiyor. Friglerden Roma ve Bizans dönemlerine uzanan izlerin görülebildiği bu rotalar, kentin pek çok kişinin bilmediği tarihî yüzünü ortaya çıkarıyor.
Afyonkarahisar denildiğinde akla ilk olarak termal tesisler, kaymak ve sucuk geliyor. Oysa kentin kuzeyinde, geçmişi binlerce yıl öncesine uzanan ve doğal görünümüyle ziyaretçilerini şaşırtan yerleşimler bulunuyor. Frig Vadisi'nin uzandığı İhsaniye ilçesindeki Ayazini, Üçlerkayası ve Döğer, tarih ve doğayı bir arada keşfetmek isteyenler için dikkat çekici üç durak olarak öne çıkıyor.
1. AYAZİNİ: KAYALARIN İÇİNE OYULMUŞ TARİHÎ YERLEŞİM
Afyonkarahisar'ın İhsaniye ilçesine bağlı Ayazini köyü, Frigler döneminden bu yana yerleşim alanı olarak kullanılıyor. Köyün en dikkat çekici özelliği ise volkanik tüf kayaların insan eliyle oyularak evlere, mezar odalarına ve ibadet alanlarına dönüştürülmüş olması.
Ayazini Ören Yeri olarak da bilinen Metropolis bölgesinde kaya evleri, kaya mezarları ve kiliseler bir arada bulunuyor. Roma döneminde de yerleşim gören bölge, Bizans döneminde dinî merkezlerden biri haline geldi.
Köyün çevresindeki kaya oluşumları ve tarihî yapılar, ziyaretçilere açık hava müzesini andıran bir manzara sunuyor. Ayazini yakınlarında bulunan Avdalaz Kalesi de kayalara oyulmuş çok katlı yapısıyla bölgenin dikkat çeken tarihî noktaları arasında yer alıyor.
2. ÜÇLERKAYASI: PERİ BACALARI ARASINDA GİZEMLİ BİR KÖY
İhsaniye ilçesindeki Üçlerkayası, Frig Vadisi'nin daha az bilinen ancak dikkat çekici yerleşimlerinden biri. Köyün çevresinde farklı boyut ve şekillerde peri bacaları, kaya yerleşimleri ve tarihî kalıntılar bulunuyor.
Üçlerkayası'nı ilginç hale getiren ayrıntılardan biri de halk arasında 'Somurtkan Kaya' olarak bilinen oluşum. İki kaya arasına oyulmuş iki katlı yerleşim, belirli bir açıdan bakıldığında somurtan bir insan yüzünü andırıyor.
Köyün geçmişi yalnızca Friglerle sınırlı değil. Bölgede Frig, Helen, Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinden izler bulunduğu belirtiliyor. Kaya oluşumları ve tarihî yapılar, Üçlerkayası'nı farklı bir gezi rotasına dönüştürüyor.
3. DÖĞER: FRİG ANITLARI VE OSMANLI KERVANSARAYI
Afyonkarahisar'ın İhsaniye ilçesindeki Döğer beldesi, Frig Vadisi'nin önemli tarihî duraklarından biri. Çevresinde kaya anıtları, mezar odaları, kaya yerleşimleri ve tarihî yapılar bulunan bölge, farklı medeniyetlerin izlerini bir arada taşıyor.
Döğer çevresindeki en dikkat çekici tarihî eserler arasında Aslankaya ve Kapıkaya anıtları bulunuyor. Frig döneminden kalan bu kaya anıtlarında Tanrıça Kibele kabartmaları ve dönemin inanç dünyasına ilişkin izler görülebiliyor.
Bölgenin tarihî zenginliği Frig dönemiyle sınırlı değil. Döğer'de bulunan ve 1434 yılına tarihlenen Osmanlı Kervansarayı da geçmişten günümüze ulaşan önemli yapılar arasında yer alıyor. Emre Gölü ve çevresindeki doğal manzara ise tarihî geziye farklı bir güzellik katıyor.
