Ne Demek ve Özelliği Nedir?
Normal teravih namazından farklı olarak, her 4 rekat (tervih aralarında) Türk musikisinin farklı makamlarında kılınır ve bu makamlara uygun ilahiler, salavatlar ile süslenir. Amaç, ibadete manevi derinlik, huşu ve estetik katmak, Ramazan'ın ruhunu daha yoğun hissettirmektir.
- Nasıl kılınır?
- İmam namazı belirli makamlarda (örneğin Rast, Saba, Hüseyni, Hicaz, Acemaşiran, Segah, Uşşak vb.) kılar.
- Her 4 rekat sonrası tervih (dinlenme) sırasında güzel sesli müezzinler (cumhur müezzinliği) o makama uygun Ramazan ilahileri, salavatlar veya tesbihler okur.
- Makam geçişleri salavatlarla yapılır.
- Vitir namazı genellikle Segah veya Hüzzam gibi makamlarda kılınır.
- Son 10 günde hüzünlü ilahiler (Ramazan'ın vedası temalı) tercih edilir.
Tarihi Kökeni
- Klasik Türk musikisinin zirve ismi Buhurizade Mustafa Itri (ö. 1712) tarafından tertip edildiği veya yaygınlaştırıldığı kabul edilir.
- İlk bilinen örneği 1831 Ramazan'ında Sultan II. Mahmud'un huzurunda, Hamamizade İsmail Dede Efendi müezzinliğinde kılınmıştır.
- Osmanlı'da saraydan selatin camilere, oradan Anadolu'ya yayılmıştı. 80-100 yıl önce birçok camide kılınırdı, günümüzde unutulmaya yüz tutmuş olsa da Diyanet İşleri Başkanlığı ve bazı müftülükler tarafından Ramazan'da belirli camilerde (Ayasofya, Aziziye Camii vb.) yeniden yaşatılıyor.
Kısaca: Enderun usulü teravih = Osmanlı saray geleneğiyle makamlı, ilahili, estetik ve manevi zenginlikli teravih namazı. Ramazan'da bazı camilerde duyarsan, işte o gelenek uygulanıyor demektir – hem ibadet hem musiki şöleni gibi! 🌙🕌