MESEM kapsamında mesleki eğitim gören öğrenciler ile işletmelere yönelik devlet katkısı uygulamasında önemli bir değişiklik yaşandı. 2021-2022 eğitim öğretim yılından itibaren beş yıl süreyle uzatılan devlet katkısı uygulamasının süresi, 2025-2026 eğitim öğretim yılının tamamlanmasıyla sona erdi. Yeni bir yasal düzenleme yapılmaması nedeniyle işletmelere sağlanan katkı ödemeleri dururken, öğrencilerin ücret alma hakkının devam ettiği bildirildi.
Gelişmenin ardından öğrenciler, veliler ve işletmeler MESEM devlet desteğinin kaldırılıp kaldırılmadığını, maaş ödemelerinin nasıl sürdürüleceğini ve 2026 yılında öğrencilere ödenecek ücretleri araştırmaya başladı. Ancak devlet katkısı ile öğrencinin ücret hakkı, mevzuatta birbirinden ayrı düzenlemeler olarak yer alıyor.
MESEM DEVLET DESTEĞİ KALDIRILDI MI?
MESEM kapsamında işletmelere verilen devlet katkısı ödemelerinin mevcut yasal düzenlemeye dayanan süresi sona erdi. Uygulama, 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu'nun geçici 12'nci maddesi kapsamında yürütülüyordu.
5 Ocak 2022 tarihli ve 5063 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile devlet katkısı ödemelerinin süresi, 2021-2022 eğitim öğretim yılından itibaren beş eğitim öğretim yılı daha uzatılmıştı. Bu sürenin 2025-2026 eğitim öğretim yılının sonunda tamamlanmasıyla birlikte mevcut düzenleme kapsamında işletmelere yapılan katkı ödemeleri de durdu.
Mesleki eğitim merkezlerinin işletmelere yönelik bilgilendirmelerinde, yeni bir yasal düzenleme yapılıncaya kadar devlet katkısı ödemelerinin gerçekleştirilmeyeceği belirtildi. Dolayısıyla sona eren uygulama, öğrencilere verilen ücret değil, işletmelerin bu ücretler için devletten aldığı katkı oldu.
MESEM MAAŞLARI KALDIRILDI MI?
MESEM öğrencilerinin ücret alma hakkı kaldırılmadı. 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu'nun 25'inci maddesi, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere ücret ödenmesini düzenliyor. Buna göre işletmeler, öğrencilerin ücretlerini kanunda belirtilen asgari tutarların altında olmayacak şekilde ödemekle yükümlü.
Devlet katkısının sona ermesi, işletmelerin öğrencilere ücret ödeme sorumluluğunu ortadan kaldırmıyor. İki uygulama arasındaki temel fark, ücretin öğrenciye ödenmesi ile işletmenin bu ödeme için kamu kaynaklarından destek alması arasındaki ayrımda bulunuyor.
Önceki uygulamada işletmeler, öğrencilere yaptıkları ücret ödemelerinin belirli koşullarda devlet katkısı kapsamında karşılanmasından yararlanabiliyordu. Katkı süresinin dolmasıyla bu destek mekanizması sona erdi. Ancak öğrencinin kanundan doğan ücret hakkı devam ediyor.
MESEM DEVLET DESTEĞİ NEDEN KESİLDİ?
İşletmelere sağlanan MESEM devlet katkısının sona ermesinin temel nedeni, uygulamanın süresinin tamamlanması oldu. Devlet katkısı, 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu'nun geçici 12'nci maddesine dayanılarak yürütülüyordu.
5 Ocak 2022 tarihli ve 5063 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile beş eğitim öğretim yılı için uzatılan destek, 2025-2026 eğitim öğretim yılının bitmesiyle birlikte süresini doldurdu. Yeni bir yasal düzenleme yürürlüğe girmediği için işletmelere yönelik katkı ödemeleri de mevcut hukuki dayanak kapsamında sona erdi.
Bu nedenle MESEM maaşlarının kesilmesiyle devlet desteğinin sona ermesi aynı anlama gelmiyor. Öğrencilerin ücretleri, işletmelerin yasal ödeme yükümlülüğü kapsamında değerlendirilmeye devam ediyor. Devlet katkısının yeniden uygulanabilmesi için ise yeni bir yasal düzenleme yapılması gerekiyor.
2026 MESEM MAAŞLARI NE KADAR?
2026 yılında net asgari ücret 28 bin 75 lira 50 kuruş olarak uygulanıyor. MESEM kapsamında eğitim gören öğrencilerin alması gereken en düşük ücret ise sınıf düzeyine ve kalfalık yeterliliğine göre belirleniyor.
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu'nda yer alan oranlar doğrultusunda 2026 yılı için ödenmesi gereken asgari tutarlar şöyle:
- 9, 10 ve 11. sınıf öğrencileri: Net asgari ücretin en az yüzde 30'u oranında ücret alıyor. Bu tutar 8 bin 422 lira 65 kuruşa karşılık geliyor.
- 12. sınıfta kalfalık yeterliliğini kazanmış öğrenciler: Net asgari ücretin en az yüzde 50'si oranında ücret alıyor. Bu tutar ise 14 bin 37 lira 75 kuruş olarak hesaplanıyor.
Belirtilen rakamlar, öğrenciler için mevzuatta öngörülen en düşük ücret tutarlarını ifade ediyor. İşletmelerin, yasal sınırların üzerinde ödeme yapması da mümkün.
MESEM ÖĞRENCİLERİNİN ÜCRETİNİ KİM ÖDEYECEK?
İşletmelere sağlanan devlet katkısının sona ermesiyle birlikte öğrencilerin ücretlerinin ödenmesine ilişkin yükümlülük işletmelerde devam ediyor. 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu'nun 25'inci maddesi uyarınca mesleki eğitim gören öğrencilere ücret ödenmesi gerekiyor.
Bu kapsamda devlet katkısının durması, öğrencilerin maaşlarının otomatik olarak kesilmesi anlamına gelmiyor. İşletmelerin ücret ödeme sorumluluğu ile devletin işletmelere sağladığı mali destek farklı hukuki düzenlemelere dayanıyor. Yeni bir düzenleme yapılmadığı sürece işletmelere yönelik katkı ödemeleri sona ermiş olsa da öğrencilerin kanunla belirlenen ücret hakkı devam ediyor.
