EŞEL MOBİL KALKIYOR MU?
Evet. Mevcut düzenlemeye göre akaryakıtta uygulanan eşel mobil sistemi 1 Ekim 2026'da sona erecek.
Sistem, akaryakıt fiyatlarındaki yükselişin belirli bölümünün ÖTV'den karşılanarak pompa fiyatlarına daha sınırlı yansımasını sağlıyordu. Temmuz ayında yapılan düzenlemeyle mekanizma kademeli olarak daraltıldı ve 1 Ekim'de tamamen yürürlükten kaldırılması kararlaştırıldı.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de eylül ayında yaptığı açıklamada 2027 bütçe planlamasında eşel mobil uygulamasının devam etmeyeceğini, motorinde ise yıl sonuna kadar kısmi uygulamanın sürdüğünü açıkladı.
EŞEL MOBİL KALKINCA BENZİN VE MOTORİNE ZAM GELECEK Mİ?
Sistemin sona ermesi, petrol fiyatı ve döviz kurundaki değişimlerin akaryakıt fiyatlarına daha doğrudan yansımasının önünü açacak.
Mevcut hesaplamalara göre benzinin litresindeki ÖTV tutarının yasal sınıra yükselmesi halinde, KDV etkisiyle birlikte litre başına 12,48 TL'ye varan bir artış riski bulunuyor. Ancak bu rakam otomatik olarak 1 Ekim'de pompaya 12,48 TL zam geleceği anlamına gelmiyor.
Artışın gerçekleşip gerçekleşmeyeceği ve varsa ne kadarının pompaya yansıyacağı; petrol fiyatları, döviz kuru, ÖTV uygulaması ve ekonomi yönetiminin atacağı adımlara bağlı olacak.
EŞEL MOBİL KALKINCA AKARYAKIT FİYATLARI NEDEN ARTABİLİR?
Eşel mobil döneminde petrol ve rafineri fiyatlarındaki yükselişin bir bölümü ÖTV üzerinden dengeleniyordu. Böylece uluslararası petrol fiyatları veya döviz kurundaki artışın tamamı tüketiciye yansımıyordu.
Sistemin sona ermesiyle birlikte bu mekanizmanın koruyucu etkisi ortadan kalkacak. Bu nedenle petrol fiyatlarında veya döviz kurunda yeni bir yükseliş yaşanması halinde bunun pompa fiyatlarına yansıması daha belirgin hale gelebilecek.
EŞEL MOBİL KALKINCA ENFLASYON ARTAR MI?
Akaryakıt fiyatlarındaki yükseliş yalnızca araç sahiplerini ilgilendirmiyor. Benzin ve özellikle motorin; taşımacılık, tarım, üretim ve lojistikte önemli bir maliyet kalemi olduğu için akaryakıt fiyatlarındaki artış farklı ürün ve hizmetlerin maliyetlerini de etkileyebiliyor.
Bu nedenle eşel mobilin sona ermesi, akaryakıt fiyatlarında yükseliş yaşanması halinde enflasyon üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturabilir. Ekonomistler de sistemin kaldırılmasının bu açıdan takip edilmesi gerektiğini belirtiyor.
Özellikle motorin fiyatlarındaki değişim, tarım ve taşımacılık maliyetleri üzerinden gıda fiyatlarına da yansıyabilir.
1 EKİM'DEN SONRA NE OLACAK?
1 Ekim itibarıyla eşel mobil mekanizması devreden çıkacak. Bundan sonraki süreçte akaryakıt fiyatlarının seyrinde petrol fiyatları ve döviz kurunun yanı sıra ÖTV politikası da belirleyici olacak.
Dolayısıyla 1 Ekim'de otomatik olarak tüm akaryakıt ürünlerine aynı miktarda zam yapılacağı kesinleşmiş değil. Ancak eşel mobilin sona ermesi, uluslararası petrol fiyatları ve kurdaki yükselişlerin tüketici fiyatlarına daha doğrudan yansımasına neden olabilecek yeni bir dönemin başlangıcı olacak.
Akaryakıt fiyatlarındaki değişimin ulaşım, taşımacılık ve diğer ürünlerin maliyetlerine nasıl yansıyacağı ise önümüzdeki dönemde takip edilecek.
