usd
50,3977
eur
55,5327
gram-altin
6.267,07
Afyon Haberleri
Afyonkarahisar
Parçalı az bulutlu
weather
14°

17 Kasım dünya geneli elektrikler mi gidecek?

17 Kasım'da küresel elektrik kesintisi yaşanacağı yönündeki paylaşımlar sosyal medyada gündem oldu.

17 Kasım dünya geneli elektrikler mi gidecek?

17 Kasım'da küresel elektrik kesintisi yaşanacağı yönündeki paylaşımlar sosyal medyada gündem oldu. Elektriğin yanı sıra internet, telefon hatları ve bankacılık sistemlerinin de devre dışı kalacağı iddiaları endişe yaratırken, Siber Güvenlik Uzmanı Osman Demircan konuya ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu. Demircan, dünya genelinde kesinti yaşanacağına dair güvenilir bir kanıt bulunmadığını belirtti.

17 KASIM ELEKTRİK KESİNTİSİ İDDİASI NEREDEN ÇIKTI?

Sosyal medyada yayılan söylentilerin arkasında, ABD'de 17 Kasım için planlanan Acil Durum Uyarı Sistemi testi bulunuyor. Federal Acil Durum Yönetim Ajansı (FEMA) ve Federal İletişim Komisyonu (FCC) tarafından duyurulan testin amacı, acil durum mesajlarının radyo ve televizyon aracılığıyla halka ulaştırılmasını sağlayan sistemin işleyişini kontrol etmek.

Ancak bu uygulama, elektrik şebekesinin kapatılması anlamına gelmiyor. Test kapsamında yayınlarda kısa süreliğine uyarı mesajı gösterilmesi planlanıyor. Dünya genelinde elektrik, internet veya bankacılık hizmetlerinin durdurulacağına ilişkin resmî bir duyuru bulunmuyor.

Siber Güvenlik Uzmanı Osman Demircan da 16 Kasım 2026 itibarıyla küresel kesinti iddiasını doğrulayan güvenilir bir kanıt olmadığını vurguladı.

SİMPSONLAR'IN 17 KASIM SAHNESİ İDDİALARI BÜYÜTTÜ

Söylentilerin yayılmasında popüler animasyon dizisi Simpsonlar'daki bir sahnenin de etkili olduğu belirtiliyor. Dizinin 2023 yılında yayımlanan bir bölümünde kurgusal Springfield kentinde yaşanan elektrik kesintisiyle 17 Kasım tarihinin ilişkilendirilmesi, sosyal medyada 2026 yılına yönelik bir felaket tahmini olarak paylaşıldı.

BBC News Brasil'in araştırmasına göre, ABD'deki acil durum testi duyurusunun ardından bu sahne yeniden gündeme taşındı. Daha sonra bankalara siber saldırı düzenleneceği, internetin aylarca kesileceği ve temel hizmetlerin duracağı gibi doğrulanmamış iddialar da paylaşımlara eklendi.

Demircan, dizideki kurgusal bir olayın dünya çapında elektrik kesintisi yaşanacağına dair kanıt olarak gösterilemeyeceğine dikkat çekti.

ELEKTRİK ŞEBEKELERİNE SİBER SALDIRI MÜMKÜN MÜ?

Uzman Demircan, elektrik altyapısını hedef alan siber saldırıların teknik olarak mümkün olduğunu ve geçmişte de örneklerinin yaşandığını belirtti.

23 Aralık 2015'te Ukrayna'da üç elektrik dağıtım şirketine yönelik gerçekleştirilen saldırı sonucunda yaklaşık 225 bin abone saatlerce elektriksiz kaldı. Olay, elektrik dağıtımını yöneten kontrol sistemlerine yapılan dijital müdahalenin fiziksel hayatta geniş çaplı sonuçlar doğurabileceğini ortaya koydu.

Bununla birlikte bir ülkede veya belirli bir bölgede kesintiye neden olabilecek saldırıyla bütün dünyayı aynı anda elektriksiz bırakmak aynı ölçekte değerlendirilemiyor. Ülkelerin elektrik şebekeleri farklı sistemler üzerinden çalışıyor ve kesintilerin yayılmasını önlemeye yönelik koruma mekanizmaları bulunuyor.

ELEKTRİKLER KESİLİRSE İNTERNET VE ATM'LER NE OLUR?

Elektrik kesintisinin geniş bir alana yayıldığı ve haberleşme altyapısının da etkilendiği bir senaryoda günlük yaşamın birçok alanında aksama yaşanabilir.

Trafik ışıkları, asansörler ve elektrikli ulaşım sistemleri çalışmayabilir. Elektrik veya internet bağlantısına ihtiyaç duyan POS cihazları ve ATM'lerde sorun yaşanması alışverişi zorlaştırabilir. Akaryakıt istasyonlarındaki pompa ve ödeme sistemleri de kesintiden etkilenebilir.

Uzun süreli kesintilerde su pompaları, bina hidroforları ve ısıtma sistemlerinin çalışması da aksayabilir. Sağlık kuruluşlarının yedek enerji kaynakları ve evlerinde elektrikli tıbbi cihaz kullanan kişilerin ihtiyaçları ise öncelikli hale gelebilir.

Demircan, bütün haberleşme sistemlerinin elektrik kesildiği anda aynı anda devre dışı kalmayacağını da belirtiyor. Bazı tesisler batarya ve jeneratör gibi yedek kaynaklarla hizmet vermeyi sürdürebiliyor. Kesintinin etkisi, yedek sistemlerin kapasitesine ve müdahale sürecine bağlı olarak değişiyor.

UZMANDAN ÜÇ GÜNLÜK ACİL DURUM HAZIRLIĞI ÖNERİSİ

Osman Demircan, 17 Kasım söylentileri nedeniyle panik alışverişi yapılması yerine farklı afet ve acil durumlarda da işe yarayabilecek temel ihtiyaçların evde bulundurulmasını önerdi.

Uzmanın değerlendirmesine göre evlerde en az üç günlük temel ihtiyaç stoğu hazırlanabilir. Kişi başına günlük yaklaşık 4 litre su bulundurulması, pişirmeden tüketilebilen gıdaların, fenerin, yedek pillerin, dolu powerbank'in ve pilli ya da kurmalı radyonun hazır tutulması yararlı olabilir.

Aile bireylerinin iletişim kurulamaması durumunda buluşma noktasını önceden belirlemesi, önemli telefon numaralarını ve adresleri kâğıda yazması da öneriler arasında yer alıyor.

Demircan ayrıca kesinti sırasında buzdolabı ve dondurucu kapaklarının gereksiz yere açılmaması gerektiğini hatırlatıyor. Uzmanın aktardığı bilgilere göre kapakları açılmayan bir buzdolabı yaklaşık 4 saat, tam dolu bir dondurucu ise yaklaşık 48 saat soğukluğunu koruyabiliyor.

Yorumlar
Yorum yazma kurallarını okumuş ve kabul etmiş sayılırsınız