ABD’deki Florida International University’de görev yapan bilim insanları, sivrisineklerin neden bazı insanları daha fazla tercih ettiğini araştırdı. iScience dergisinde yayımlanan çalışmada, farklı sivrisinek türlerinin aynı kişilere aynı düzeyde ilgi göstermediği ve türlere göre insan tercihlerinin değişebildiği tespit edildi.
SİVRİSİNEK TÜRLERİNİN TERCİHLERİ DEĞİŞİYOR
Araştırmaya 119 gönüllü katıldı. Deney sırasında katılımcıların kolları cam bir silindirin içerisine yerleştirilirken, diğer bölümde üç farklı sivrisinek türünün aç dişileri kullanıldı.
Araştırmacılar; sarı humma sivrisineği, Asya kaplan sivrisineği ve güney sivrisineğinin gönüllülere yönelimlerini ve ısırma davranışlarını karşılaştırdı.
Elde edilen sonuçlar, bir sivrisinek türünün yoğun ilgi gösterdiği kişinin başka bir tür açısından aynı ölçüde çekici olmayabileceğini ortaya koydu. Araştırmada hiçbir gönüllünün üç farklı sivrisinek türü açısından da aynı derecede çekici olmadığı belirtildi.
CİLTTEKİ BAKTERİLERİN OLUŞTURDUĞU KOKU ÖNE ÇIKTI
Bilim insanları, sivrisineklerin insanlara yönelik tercihlerinde ciltte bulunan bakterilerin ve bu bakterilerin oluşturduğu vücut kokusunun önemli faktörlerden biri olduğunu belirledi.
Çalışma kapsamında gönüllülerin ciltlerinde toplam 246 farklı bakteri türü tespit edildi. Bu bakterilerden yalnızca birinin tüm katılımcılarda ortak olduğu görüldü. Bulgular, insanların ciltlerindeki mikrobiyal yapının kişiden kişiye önemli ölçüde farklılaşabildiğini gösterdi.
Araştırmacılar, kişilerin ciltlerindeki bu farklı mikrobiyal yapıyı kişiye özgü bir “bakteri parmak izi” şeklinde değerlendiriyor.
“TATLI KAN” İNANIŞINA BİLİMSEL AÇIKLAMA
Araştırmanın sonuçları, sivrisineklerin bazı insanları daha fazla ısırmasının halk arasında yaygın olan “tatlı kan” inanışıyla açıklanamayacağını ortaya koyuyor.
Sivrisineklerin bir kişiye yaklaşırken kanın tadını önceden algılamadığı belirtilirken, canlıdan yayılan farklı sinyallerin yönelimde rol oynadığı ifade ediliyor. Nefes yoluyla yayılan karbondioksit, vücut sıcaklığı ve nemin yanı sıra özellikle deriden yayılan kokular sivrisineklerin insanlara yönelmesinde etkili olabiliyor.
Ciltte bulunan bakterilerin oluşturduğu koku bileşiminin kişiden kişiye değişmesi nedeniyle sivrisinek türlerinin de farklı insanlara yönelmesi mümkün olabiliyor. Böylece bir kişinin belirli bir sivrisinek türü açısından daha çekici olması, başka bir tür tarafından da aynı şekilde tercih edileceği anlamına gelmiyor.
ERKEKLER BİRAZ DAHA FAZLA TERCİH EDİLDİ
Araştırmada gönüllülerin cinsiyetleri arasındaki fark da incelendi. Sarı humma sivrisineğinin erkeklere kadınlardan biraz daha fazla yöneldiği belirlendi.
Bununla birlikte araştırmacılar, kadınlar ve erkekler arasındaki bu farkın küçük olduğuna dikkat çekti. Diğer iki sivrisinek türünde ise cinsiyete bağlı belirgin bir tercih farkı tespit edilmedi.
BAZI CİLT BAKTERİLERİ SİVRİSİNEKLERİ UZAKLAŞTIRABİLİYOR
Çalışmanın dikkat çeken bulgularından biri de bazı cilt bakterilerinin sivrisinekleri çekmek yerine uzaklaştırabileceklerine ilişkin sonuçlar oldu.
Özellikle Pseudomonas cinsi bakterilerle bağlantılı bazı cilt özelliklerinin daha düşük ısırılma ihtimaliyle ilişkili olabileceği değerlendirildi.
Bilim insanları, insan cilt mikrobiyomu ile sivrisineklerin farklı kişilere yönelik tercihleri arasındaki ilişkinin daha ayrıntılı şekilde ortaya çıkarılmasının, gelecekte yeni sivrisinek kovucu yöntemlerin geliştirilmesine katkı sağlayabileceğini belirtiyor.
