İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) araştırmacıları tarafından hazırlanan ve Avrupa Yerbilimleri Birliği (EGU) Konferansı'nda sunulan çalışma, Türkiye'de sıcak hava dalgalarının son 75 yıldaki değişimini ortaya koydu. Araştırmada, özellikle son yıllarda sıcak hava dalgalarının şiddetinde önemli artış yaşandığı belirtilirken, gelecek dönem projeksiyonlarında bazı büyükşehirler için dikkat çeken öngörüler paylaşıldı.
SON 75 YILIN EN GÜÇLÜ SICAK HAVA DALGALARI İNCELENDİ
İTÜ Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi İklim Bilimi ve Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Barış Önol ile Meteoroloji Mühendisi Tolga Karakaya tarafından yürütülen araştırmada, Türkiye'de 1950-2025 dönemindeki sıcak hava dalgaları analiz edildi.
"Sıcak Hava Dalgası Büyüklük İndeksi (HWMId)" verilerine dayandırılan çalışmada, 2023 ve 2025 yazlarının son 75 yılın en şiddetli sıcak hava dalgalarına sahne olduğu belirtildi.
Araştırmaya göre 2023 yılında sıcak hava dalgalarının büyüklüğü referans döneme göre yedi katın üzerine çıkarken, 2025 yılında bu oran yaklaşık 11 kat olarak hesaplandı. Ayrıca 2024 yılı, 26,1 derecelik ortalama yaz sıcaklığıyla rekor olarak kayıtlara geçti.
2010 SONRASI SICAK HAVA DALGALARINDA BELİRGİN ARTIŞ YAŞANDI
Araştırmada, 2010 yılından sonra sıcak hava dalgalarının şiddetinde belirgin bir değişim yaşandığı ifade edildi.
Yıllık sıcak hava dalgalarının toplam şiddet ortalamasının tarihsel referans döneme göre yaklaşık üç kat arttığı belirtilirken, uzmanlar ortalama yaz sıcaklıkları ile en şiddetli sıcak hava dalgalarının her zaman aynı dönemde gerçekleşmeyebileceğini vurguladı.
Atmosferik blokajlar, deniz yüzeyi sıcaklıkları, kuraklık ve toprak nemi gibi etkenlerin bu süreçte belirleyici rol oynadığı ifade edildi.
BEŞ BÜYÜK ŞEHİR İÇİN GELECEK PROJEKSİYONU PAYLAŞILDI
Bilim insanları, Türkiye ve Doğu Akdeniz'de iklim rejiminde önemli değişimler yaşandığını belirterek, Birleşmiş Milletler Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli'nin (IPCC) kötümser senaryosunu esas alan projeksiyonları paylaştı.
Buna göre, 1976-2005 döneminde yılda ortalama 3 ila 5 gün aşırı sıcak hava dalgası görülen İstanbul'da bu sürenin 2021-2050 döneminde 16 güne, 2051-2080 döneminde ise 38 güne çıkması öngörülüyor.
Ankara için de aynı dönemlerde aşırı sıcak gün sayısının 16 ve 38 güne yükselmesi beklenirken, Antalya'da bu sürenin sırasıyla 18 ve 40 gün olacağı tahmin ediliyor.
Konya'da aşırı sıcak gün sayısının 16 günden 40 güne çıkacağı öngörülürken, araştırmada en dikkat çekici artışın İzmir'de yaşanacağı ifade edildi. İzmir'de yakın gelecekte 23 güne ulaşması beklenen aşırı sıcak gün sayısının, yüzyılın ikinci yarısında 53 güne kadar yükselebileceği belirtildi.
