Afyonkarahisar’da inşaat mühendisleri, mesleki haklarının korunması ve mühendislik hizmetlerinin hak ettiği değeri görmesi için ortak çağrıda bulundu. TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası Ankara Şubesi Afyonkarahisar Temsilciliği Yönetim Kurulu Başkanı Tuna Seçme, 12 Kasım 2026’da yaptığı açıklamada, mühendislik hizmetlerinin yalnızca imza ve evrak işlemlerinden ibaret görülmesine tepki gösterdi.
“Talebimiz Geleceğimiz” kampanyası kapsamında gerçekleştirilen açıklamada Seçme; deprem güvenliği, yapı denetimi, kamu ve özel sektörde çalışan mühendislerin hakları, genç mühendislerin işsizlik sorunu ve şantiye şefliği gibi başlıklarda değerlendirmelerde bulundu. Mühendisliğin insan yaşamının güvencesi olduğunu vurgulayan Seçme, yetkilileri somut adımlar atmaya çağırdı.
81 İLDE AYNI TALEPLERLE ORTAK AÇIKLAMA
TMMOB İnşaat Mühendisleri Odasının Türkiye genelinde eş zamanlı gerçekleştirdiği basın açıklamalarında, mesleğin karşı karşıya olduğu ekonomik, sosyal ve mesleki sorunlar gündeme taşındı.
İnşaat mühendislerinin köprü, baraj, yol, konut, okul ve hastane gibi pek çok yapının hayata geçirilmesinde önemli sorumluluklar üstlendiğini belirten Tuna Seçme, mesleğin ağır ekonomik ve mesleki sorunlarla karşı karşıya olduğunu söyledi.
Yıllardır uygulanan politikaların mühendislik hizmetlerini kamusal sorumluluktan uzaklaştırdığını savunan Seçme, bilimsel bilgi, deneyim ve liyakatin geri plana itildiğini, mühendislik emeğinin değersizleştirildiğini ifade etti.
Seçme, 81 ilde aynı taleplerle bir araya geldiklerini belirterek, “Bugün Türkiye'nin 81 ilinde aynı saatte, aynı taleplerle, aynı kararlılıkla alanlardayız. Ve bugün buradan açıkça ilan ediyoruz: Sabrımız tükendi” dedi.
“DEPREM DOĞA OLAYIDIR ANCAK YIKIM KADER DEĞİLDİR”
Açıklamada Türkiye'nin deprem gerçeği ve mevcut yapı stokunun güvenliği öncelikli konular arasında yer aldı. Depremlerin yıkıcı sonuçlarının bilimsel planlama, nitelikli mühendislik hizmetleri ve bağımsız yapı denetimiyle azaltılabileceğini belirten Seçme, yapı güvenliğinin önemini “Deprem doğa olayıdır ancak yıkım kader değildir” sözleriyle dile getirdi.
Türkiye'de güncel, kapsamlı ve kamuoyuyla paylaşılmış bir yapı stoku envanteri bulunmadığını savunan Seçme, milyonlarca kişinin yaşadığı binanın güvenli olup olmadığını bilmeden hayatını sürdürdüğüne dikkat çekti.
İmar aflarıyla mühendislik hizmeti almamış veya projesine aykırı yapıların yeterli teknik inceleme yapılmadan yasal statü kazandığını belirten Seçme, binaların kullanım süresi boyunca düzenli denetlenmesi gerektiğini söyledi.
VATANDAŞLAR BİNALARININ GÜVENLİĞİNİ ÖĞRENEBİLMELİ
Yapı güvenliğinin yalnızca mühendislerin mesleki meselesi olmadığını, doğrudan insanların yaşam hakkıyla bağlantılı bulunduğunu ifade eden Seçme, binaların taşıyıcı sistemlerine sonradan yapılan müdahalelerin ve zaman içinde oluşan hasarların sistematik biçimde izlenmesini istedi.
Vatandaşların satın aldıkları veya kiraladıkları konutların güvenlik durumuna ilişkin bilgiye ulaşabilmesi gerektiğini belirten Seçme, “Yaşadığımız binaların güvenli olup olmadığını öğrenmek için daha kaç deprem yaşamamız, daha kaç can kaybetmemiz gerekiyor?” diye sordu.
Güvenli yapılarda yaşamanın bir ayrıcalık değil, temel insan hakkı olduğunu vurgulayan Seçme, riskli yapıların ülke genelinde bilimsel yöntemlerle belirlenmesi çağrısında bulundu.
KAMU MÜHENDİSLERİNİN MAAŞ VE ÖZLÜK HAKLARI İYİLEŞTİRİLSİN
Açıklamada kamuda çalışan inşaat mühendislerinin ekonomik ve özlük hakları da gündeme geldi. Kamu mühendislerinin üstlendikleri teknik, hukuki ve mali sorumluluklara rağmen yeterli ücret alamadığını savunan Seçme; ek gösterge, özel hizmet tazminatı, ek ödemeler ve emekliliğe yansıyan haklarda iyileştirme yapılmasını istedi.
Kamudaki mühendis istihdamının artırılması gerektiğini belirten Seçme, taşeronlaşmanın ve liyakate aykırı uygulamaların kamu kurumlarının teknik kapasitesini zayıflattığını dile getirdi. Mühendis atamalarında liyakatin esas alınması ve teknik kadroların güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
ÖZEL SEKTÖRDE DÜŞÜK ÜCRET VE GÜVENCESİZ ÇALIŞMA TEPKİSİ
Özel sektörde görev yapan mühendislerin düşük ücret, uzun çalışma saatleri ve karşılığı ödenmeyen fazla mesai gibi sorunlarla karşılaştığını ifade eden Seçme, bazı iş yerlerinde sigorta primlerinin gerçek ücret yerine daha düşük kazanç üzerinden yatırıldığını, çalışma günlerinin ise eksik gösterildiğini söyledi.
Bu uygulamaların mühendislerin sosyal güvenlik haklarında kayıplara neden olduğunu belirten Seçme, mesleki bilgi, emek ve sorumluluğa uygun asgari ücret belirlenmesini istedi. TMMOB'nin bu konudaki belirleme ve denetleme yetkisinin yasal güvenceye kavuşturulması gerektiğini de kaydetti.
GENÇ MÜHENDİSLER İŞSİZLİKLE, EMEKLİLER GEÇİM SORUNUYLA KARŞI KARŞIYA
Genç mühendislerin işsizlik, emekli mühendislerin ise yetersiz aylıklar nedeniyle ekonomik sıkıntılar yaşadığını belirten Tuna Seçme, mühendislik eğitiminde ülkenin istihdam ihtiyacının dikkate alınmasını istedi.
Mesleğe yeni başlayan genç mühendislerin eğitim ve deneyim olanaklarıyla desteklenmesi gerektiğini ifade eden Seçme, emekli mühendislerin aylıklarının insan onuruna yakışır yaşam koşullarını sağlayacak seviyeye yükseltilmesi çağrısında bulundu.
Kadın mühendislerin istihdam, ücret ve mesleki ilerleme süreçlerinde karşılaştığı ayrımcılığın da ortadan kaldırılması gerektiğini vurguladı.
HER ŞANTİYEDE TAM ZAMANLI ŞANTİYE ŞEFİ İSTENİYOR
Şantiye şefliği uygulamasının yeniden düzenlenmesi gerektiğini belirten Seçme, bir mühendisin birden fazla şantiyede görevlendirilmesinin hizmetlerin etkinliğini zayıflattığını savundu.
Şantiye şefliğinin yapı üretiminin her aşamasında fiilen yürütülmesi gereken önemli bir mühendislik hizmeti olduğuna dikkat çeken Seçme, her şantiyede tam zamanlı görev yapan bir şantiye şefi bulunmasını talep etti.
Şantiye şeflerinin ücret, sözleşme, mesleki bağımsızlık ve hukuki güvence bakımından korunması gerektiğini de ifade etti.
YAPI DENETİMİNDE BAĞIMSIZLIK VE KAMU YARARI VURGUSU
Yapı denetim sisteminin maliyet baskısından uzak, bağımsız ve kamu yararını esas alan bir yapıya kavuşturulmasını isteyen Seçme, proje denetimi ile uygulama denetiminin birbirinden ayrılması gerektiğini söyledi.
Yapı denetim kuruluşları ile laboratuvarların müteahhitlerden mali ve idari açıdan bağımsız olması gerektiğini belirten Seçme, denetim görevini yapan mühendislerin zaman zaman baskı, tehdit ve şiddetle karşı karşıya kaldığını da dile getirdi.
Bu alanda çalışan mühendislerin daha güçlü hukuki korumaya ihtiyaç duyduğunu vurguladı.
DEPREM DAVALARI İÇİN TEKNİK İHTİSAS MAHKEMELERİ ÖNERİSİ
Deprem sonrasında yürütülen yargılamalarda mühendislerin sorumluluklarının belirlenmesine ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Seçme, imar afları, taşıyıcı sistemlere sonradan yapılan müdahaleler ve mühendislerin bilgisi dışında gerçekleştirilen uygulamaların sonuçlarının yeterince incelenmeden meslek mensuplarına yüklenebildiğini savundu.
Mühendislerin teknik, hukuki ve cezai sorumluluklarının fiilen üstlendikleri görev ve yetkilerle uyumlu şekilde tanımlanması gerektiğini belirten Seçme, deprem davalarında uzmanlaşmış teknik ihtisas mahkemelerinin kurulmasını önerdi.
Ayrıca bilimsel ve teknik yeterliliği güvence altına alınmış bir bilirkişilik sisteminin oluşturulması gerektiğini ifade etti.
RİSKLİ YAPILAR İÇİN KAPSAMLI ENVANTER ÇAĞRISI
Mevcut yapı stokunun güvenliğinin belirlenmesi için ülke genelinde kapsamlı bir envanter hazırlanmasını isteyen Seçme, riskli binaların bilimsel yöntemlerle tespit edilmesi gerektiğini söyledi.
Güçlendirme ve kentsel dönüşüm çalışmalarının ekonomik kazanç yerine can güvenliği ve sosyal adalet temelinde yürütülmesini talep eden Seçme, yapıların yalnızca inşaat aşamasında değil, kullanım ömürleri boyunca da düzenli olarak denetlenmesini sağlayacak bir sistem kurulmasını önerdi.
Yapı kayıt belgesi bulunan binaların durumunun tapu kayıtlarında açıkça görülebilmesi ve vatandaşların konut güvenliğiyle ilgili bilgilere erişebilmesi gerektiğini de belirtti.
TBMM VE BAKANLIKLARA SOMUT ÇÖZÜM ÇAĞRISI
“Talebimiz Geleceğimiz” kampanyası kapsamında mühendislerin sorunlarını kamuoyuna ve karar vericilere aktarmayı sürdürdüklerini belirten Tuna Seçme, taleplerin artık somut çözümlere dönüştürülmesini istedi.
Şantiyelerde, proje bürolarında, yapı denetim kuruluşlarında, kamu kurumlarında ve üniversitelerde mühendislerle bir araya gelindiğini hatırlatan Seçme, sorunların ilgili kurumlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine iletildiğini söyledi.
Seçme, “Artık sorunlarımızın tespit edilmesini değil, çözülmesini istiyoruz” diyerek TBMM'yi, ilgili bakanlıkları ve kamu kurumlarını sorumluluk almaya davet etti.
“MÜHENDİSLİK EMEĞİNİ KORUMAK HALKIN YAŞAM HAKKINI KORUMAKTIR”
Açıklamasının sonunda mühendislik hizmetlerinin niteliğinin toplumun güvenli geleceği açısından belirleyici olduğunu ifade eden Seçme, mesleki hakların korunmasının aynı zamanda kamu yararının korunması anlamına geldiğini söyledi.
Mühendislerin ayrıcalık değil, emeklerinin karşılığını ve mesleklerinin hak ettiği saygınlığı istediğini belirten Seçme, güvenli yapıların ve sağlıklı kentlerin herkes için temel bir hak olduğunu vurguladı.
Tuna Seçme açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
“Mesleğimizi savunacağız. Emeğimizi savunacağız. Halkımızın yaşam hakkını savunacağız. Kamu yararını savunacağız. Bilimden, emekten ve mesleki sorumluluğumuzdan aldığımız güçle yan yanayız, omuz omuzayız, 81 ilde alanlardayız.”
TMMOB İnşaat Mühendisleri Odasının 12 Kasım'da gerçekleştirdiği ortak açıklamada, mühendislerin çalışma koşullarının iyileştirilmesi, yapı güvenliğinin artırılması ve mesleki hakların korunması için mücadelenin sürdürüleceği mesajı verildi.
