Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan daha önce yaptığı açıklamada kademeli emeklilik ve staj sigortasıyla ilgili resmi bir çalışma olmadığını belirtmişti. Buna rağmen Ankara kulislerinde, konunun ilerleyen dönemde Meclis gündemine taşınabileceği konuşuluyor.
Kademeli Emeklilikte Öne Çıkan Şartlar
Gündeme gelen iddialara göre yeni modelde kadınlar için 58, erkekler için 60 yaş sınırı esas alınırken, 7.000 prim günü temel kriter olarak değerlendiriliyor. Ancak asıl değişiklik, sigorta başlangıç yılına göre yaş ve prim şartlarının kademeli biçimde farklılaşması olacak.
Örneğin 2000 yılı girişli bir kadın sigortalı için 43 yaş ve 6.325 prim günü; 2008 girişli kadın için 49 yaş ve 6.925 prim günü gibi alternatif formüller konuşuluyor. Erkek sigortalılarda ise 2000 girişliler için 45 yaş ve 6.325 prim günü, 2008 girişliler için 51 yaş ve 6.925 prim günü seçenekleri dile getiriliyor.
Yeni modelin Sosyal Güvenlik Kurumu çatısı altındaki SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı kapsamındaki çalışanları içine alabileceği belirtiliyor. Ayrıca ağır ve yıpratıcı işlerde çalışanların yıpranma payı sayesinde daha erken emeklilik hakkı elde edebileceği ifade ediliyor.
45 Yaş Formülü ve Prim Gününde Esneklik
Taslak iddialarında 45 yaşından itibaren kademeli geçiş sistemi üzerinde durulduğu da öne sürülüyor. Prim gün sayısının düşürülerek daha ulaşılabilir hale getirilmesi ve borçlanma imkânlarının genişletilmesi gibi başlıklar da beklentiler arasında yer alıyor. Özellikle EYT kapsamı dışında kalan çalışanlar için bu düzenleme yeni bir umut olarak görülüyor.
Staj ve çıraklık dönemlerinin sigorta başlangıcına sayılması yönündeki taleplerin de teklif yasalaşırsa yeniden ele alınabileceği konuşuluyor.
Ne Zaman Yürürlüğe Girebilir?
Henüz resmi bir teklif bulunmadığı için net bir tarih verilmiyor. Ancak düzenlemenin torba yasaya eklenmesi halinde 2025 yılı içinde yürürlüğe girebileceği iddia ediliyor. Ev hanımlarına yönelik sosyal güvence ve emeklilik desteği konusunun da aynı çerçevede değerlendirilebileceği belirtiliyor.
Sosyal Güvenlik Uzmanı İsa Karakaş ise konuyla ilgili yaptığı değerlendirmede, EYT sonrası sürecin kademeli emeklilikle devam edebileceğini ancak şu an için kesinleşmiş bir yasal düzenleme bulunmadığını vurguluyor. Uzmanlar, sosyal güvenlik sistemine getireceği mali yükün dikkatle hesaplanması gerektiğine dikkat çekerken, çalışan kesim ise düzenlemenin bir an önce netleşmesini bekliyor.
Özetle 1993, 2003 ve 2013 SSK başlangıcı olanlar için umut veren iddialar gündemde olsa da, şu an itibarıyla ortada yasalaşmış bir düzenleme bulunmuyor. Gözler önümüzdeki dönemde Meclis’e sunulabilecek olası tekliflerde olacak.
