Türkiye, geri dönüşüm ve döngüsel ekonomi hedefleri doğrultusunda yeni bir uygulamayı hayata geçiriyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, 1 Temmuz’dan itibaren zincir marketler, alışveriş merkezleri, restoranlar, kafeler ve hastanelerde uygulanacak depozito iade sistemiyle pet, cam, metal ve karton ambalajların ekonomik değere dönüştürüleceğini açıkladı.
81 İLDE DEPOZİTO İADE SİSTEMİ BAŞLAYACAK
Bakan Kurum, Türkiye genelindeki 81 il ve 973 ilçede kurulacak depozito iade noktaları ve makineleriyle vatandaşların kullandıkları ambalajları geri kazandırabileceğini belirtti.
Sistemde yer alan ve üzerinde DOA logosu bulunan ambalajlar iade edildiğinde, vatandaşlara ürün başına 1 lira ödeme yapılacak. Kurum, bu uygulamayla ambalajların artık çöp olarak değil ekonomik değer taşıyan bir kaynak olarak görüleceğini ifade etti.
ÜCRETLER E-CÜZDANA YÜKLENECEK
Depozito iade makinelerine bırakılan ambalajlar karşılığında kazanılan tutarların doğrudan vatandaşların e-cüzdanlarına aktarılacağını söyleyen Kurum, biriken bakiyelerin anlaşmalı marketlerde harcanabileceğini veya anlaşmalı bankaların ATM’lerinden nakit olarak çekilebileceğini açıkladı.
Pilot uygulamalarda ürün başına 25 kuruş ödeme yapıldığını hatırlatan Kurum, 1 Temmuz’dan itibaren bu rakamın 1 liraya yükseltileceğini kaydetti.
VATANDAŞTAN EK ÜCRET ALINMAYACAK
Uygulamanın vatandaşlara ilave bir mali yük getirmediğini vurgulayan Bakan Kurum, sistem kapsamında herhangi bir ek depozito bedeli tahsil edilmeyeceğini belirtti.
Üreticilerin ödediği katılım ve toplama bedellerinin vatandaşlara geri dönüşüm teşviki olarak aktarılacağını ifade eden Kurum, sistemin işleyişinin yakından takip edileceğini söyledi.
HEDEF YILLIK 30 MİLYAR LİRA TASARRUF
Kaynakların verimli kullanılmasının önemine dikkat çeken Kurum, “Al, kullan, at” anlayışının yerini “Al, kullan, dönüştür” yaklaşımına bırakacağını belirtti.
Uygulamayla yıllık yaklaşık 25 milyar ambalajın geri toplanmasının hedeflendiğini açıklayan Kurum, bu sayede ekonomide yılda yaklaşık 30 milyar liralık tasarruf sağlanacağını ve geri kazanılan malzemelerin yeniden üretimde kullanılacağını dile getirdi.
DOA LOGOSU OLMAYAN ÜRÜNLER TAKİP EDİLECEK
Sisteme dahil edilen ürünlerde DOA logosunun bulunmasının zorunlu olduğunu belirten Kurum, logonun ürünün depozito sistemine dahil olduğunu gösterdiğini söyledi.
Piyasada logosuz ürün bulunmaması gerektiğini ifade eden Kurum, vatandaşların bu tür durumlarla karşılaşmaları halinde yetkililere bildirimde bulunabileceklerini kaydetti.
TEK KULLANIMLIK PLASTİKLER İÇİN YENİ DÜZENLEME GELİYOR
Bakan Kurum, eylül ayında tek kullanımlık plastik ürünlere yönelik yeni bir düzenlemenin de hayata geçirilmesinin planlandığını açıkladı.
Plastik pipet, çatal, bıçak ve benzeri kısa süreli kullanılan ürünlerin zamanla biyobozunur ve geri dönüştürülebilir alternatiflerle değiştirilmesinin hedeflendiğini belirten Kurum, üreticilerle yürütülen çalışmalar kapsamında ahşap, bambu ve çevre dostu malzemelerin kullanımının yaygınlaştırılacağını söyledi.
GERİ KAZANIM ORANINDA YÜZDE 90 HEDEFİ
Depozito uygulamasının, Sıfır Atık Projesi’nin önemli aşamalarından biri olduğunu vurgulayan Kurum, bugün yaklaşık yüzde 35 seviyesinde olan ambalaj geri toplama oranının yüzde 90’lara çıkarılmasının amaçlandığını ifade etti.
Kurum, geri dönüşüm oranlarının artırılmasıyla hem çevre kirliliğinin azaltılacağını hem de ham madde ihtiyacının önemli ölçüde karşılanarak ekonomiye katkı sağlanacağını belirtti.
