Ramazan’ın ilk günleriyle birlikte en çok merak edilen dini konuların başında niyet meselesi yer aldı. Oruç ibadetinde sahur kadar önemli kabul edilen niyet, ibadetin geçerliliğini belirleyen temel unsurlar arasında bulunuyor. Uzmanlara göre oruç yalnızca aç kalmak değil, bilinçli bir ibadet niyetiyle yerine getirilen bir ibadet olarak kabul ediliyor.
ORUÇ TUTARKEN NİYET ETMEK ZORUNLU MU?
İslam fıkhına göre niyet, orucun şartlarındandır. Niyetsiz yapılan açlık ibadet sayılmaz. Bu nedenle kişi oruç tutmaya kalben karar vermelidir. Niyetin dil ile söylenmesi tavsiye edilse de zorunlu değildir. Kalpten niyet etmek yeterli kabul edilir.
Sahura kalkmak da fiilen niyet anlamı taşır. Çünkü kişi sahura kalkarak ertesi gün oruç tutacağını ortaya koymuş olur. Bu nedenle sahur yapan kişinin ayrıca sözlü niyet etmemesi oruca zarar vermez.
NİYET ETMEDEN ORUÇ TUTULUR MU?
Niyet olmadan tutulan oruç sahih kabul edilmez. Oruç ibadetinin ibadet sayılması için niyet şarttır. Gün boyu hiçbir şey yenilip içilmese bile niyet edilmemişse bu durum oruç yerine geçmez.
Ancak niyetin yapılabileceği zaman aralığı mezheplere göre farklılık gösterebilir. Bazı görüşlere göre kişi sabah kalktığında henüz yeme içme gerçekleşmemişse niyet ederek oruca devam edebilir. Bu durum özellikle Ramazan orucu için geçerli kabul edilen uygulamalar arasındadır.
NİYET ETMEYİ UNUTURSAK NE YAPMALIYIZ?
Kişi sahura kalkmamış ve niyet etmeyi unutmuşsa, imsak vaktinden sonra herhangi bir şey yiyip içmemiş olması gerekir. Bu durumda günün ilerleyen saatlerine kadar niyet edilebilir.
Eğer kişi sabah yeme içme gerçekleştirmişse o günün orucu geçerli sayılmaz. Bu durumda daha sonra kaza edilmesi gerekir.
NE ZAMAN NİYET EDİLİR?
Ramazan orucunda en doğru uygulama geceden niyet etmektir. İmsak vaktine kadar niyet edilmesi gerekir. Hanefi mezhebine göre ise güneş tepe noktasına gelmeden önceye kadar niyet edilebileceği kabul edilir. Bu süre öğle namazı vaktinden kısa süre öncesine karşılık gelir.
Kaza, kefaret ve adak oruçlarında niyet süresi daha sınırlıdır. Bu tür oruçlarda niyetin imsak vaktinden önce yapılması gerekir. Şafii mezhebine göre farz oruçlarda geceden niyet etmek zorunlu kabul edilir.
NASIL NİYET EDİLİR?
Niyet kalpten yapılır. Oruç tutmaya karar vermek niyet için yeterlidir. Dille ifade edilmesi ise tavsiye edilir.
Ramazan orucu için yaygın kullanılan ifade şu şekildedir: yarınki Ramazan orucunu tutmaya niyet ettim.
Kaza veya adak oruçlarında ise hangi oruç tutulacaksa onun belirtilmesi gerekir.
Sahura kalkmak da niyet yerine geçtiğinden, sahur yapan kişinin ayrıca sözlü niyet etmemesi orucun geçerliliğini etkilemez.