Peki, yeni uygulama neleri kapsıyor? Hangi işletmeler ne zaman uyum sağlayacak? Hangi ifadeler yasaklandı? Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından güncellenen Türk Gıda Kodeksi kapsamında gıda etiketleme ve tüketici bilgilendirme kurallarında kapsamlı değişikliğe gidildi. Yeni düzenleme ile birlikte yalnızca market ürünleri değil, restoran, kafe ve benzeri toplu tüketim yerlerinde sunulan yiyecekler de daha şeffaf hale getiriliyor.
RESTORAN VE KAFELERDE YENİ DÖNEM BAŞLIYOR
Yeni uygulamaya göre restoran, kafe ve yemekhanelerde sunulan ürünlerin içerik bilgileri ile enerji değerleri tüketiciye açık şekilde sunulmak zorunda olacak. Bu bilgiler menülerde, panolarda, broşürlerde, dijital ekranlarda ya da karekod sistemi üzerinden paylaşılabilecek.
Karekod yöntemi tercih edilse bile müşterilerin ayrıca bilgilendirilmesi gerekecek. Talep eden tüketiciye ürün içeriği ve kalori bilgisi doğrudan sunulacak. Böylece özellikle diyet yapanlar, alerjisi olanlar ve sağlığına dikkat eden bireyler için önemli bir kolaylık sağlanmış olacak.
İŞLETMELERE KADEMELİ UYUM SÜRESİ VERİLDİ
Düzenlemeye uyum sağlanması için işletmelere belirli süreler tanındı. Buna göre ulusal zincir işletmelerin 1 Temmuz’a kadar kurallara uyması gerekiyor. Aynı ilde üç ve üzeri şubesi bulunan işletmeler için son tarih 31 Aralık olarak belirlendi.
Diğer işletmelerde ise içerik bilgisi paylaşımı için 31 Aralık 2026, kalori bilgisi için ise 31 Aralık 2027’ye kadar süre tanındı. Bu süreçte işletmelerin menülerini ve bilgilendirme sistemlerini yeniden düzenlemesi bekleniyor.
ETİKETLERDE YENİ KURALLAR VE YASAKLAR
Yeni düzenleme yalnızca restoranları değil, ambalajlı ürünleri de kapsıyor. Buna göre “yüzde 100 doğal”, “en doğal”, “hakiki” gibi ifadelerin kullanımı yasaklandı. “Doğal” ifadesi ise ancak ürünün hiçbir katkı maddesi içermemesi halinde kullanılabilecek.
Ayrıca “ev yapımı”, “taze sıkılmış”, “fırından taze” gibi tüketiciyi yanıltabilecek ifadelerin kullanımı da sınırlandırıldı. Aroma içeren ürünlerde gerçek meyve görselleri kullanılamayacak ve “aromalı” ibaresi zorunlu olacak.
Bitki çaylarında ise hazırlama yönteminin açıkça etikette yer alması gerekecek. “Krema” ifadesi de yalnızca ilgili standartlara uygun ürünlerde kullanılabilecek, diğer ürünlerde “kremsos” gibi ifadeler tercih edilecek.
ÇOCUKLARI KORUYAN YENİ DÜZENLEME
Dikkat çeken bir diğer başlık ise çocuklara yönelik ürünler oldu. Yeni kurallara göre çocukların fiziksel ve psikolojik gelişimini olumsuz etkileyebilecek şekilde tasarlanan gıda ürünlerinin üretimi ve satışı yasaklandı.
Silah, kafatası, beyin gibi figürlerle üretilen ya da bu şekilde ambalajlanan ürünler artık piyasaya sunulamayacak. Bu adımla çocukların olumsuz içeriklerden korunması hedefleniyor.
TÜKETİCİYE DAHA FAZLA ŞEFFAFLIK
Yeni düzenleme ile birlikte gıda sektöründe şeffaflığın artırılması hedefleniyor. Tüketiciler artık yalnızca fiyat değil, ürünün içeriği ve besin değeri hakkında da bilgi sahibi olarak tercih yapabilecek.
Uzmanlara göre bu uygulama özellikle sağlıklı beslenme alışkanlıklarının yaygınlaşmasına katkı sağlayacak. Aynı zamanda işletmelerin de daha kaliteli ve şeffaf hizmet sunma yönünde adım atmasını zorunlu kılacak.
