Ankara’nın Gölbaşı ilçesine bağlı Oyaca’da bulunan Külhöyük’te sürdürülen kazı çalışmalarında dikkat çeken bir fosil ortaya çıkarıldı. Yaklaşık 5 bin yıllık Hatti ve Hitit yerleşiminde bulunan Gastropoda fosilinin 66 milyon yıl önce yaşamış bir canlıya ait olduğu belirtildi.
Fosilin, Orta Anadolu’yu da kapsadığı ifade edilen Tetis Denizi’nin son dönemlerine ait olduğu aktarılırken, Külhöyük’e binlerce yıl önce taşınmış olabileceği değerlendiriliyor. Keşif, arkeolojik kazı alanında bulunan materyalin geçmişine ilişkin yeni bir araştırma başlığı ortaya çıkardı.
TETİS DENİZİ NEREDEYDİ?
Tetis Denizi, yaklaşık 250 milyon yıl önce oluşmaya başlayan ve milyonlarca yıl boyunca farklı dönemlerden geçen büyük bir deniz sistemiydi. Kaynakta yer alan bilgilere göre Tetis Denizi, geçmişte Orta Anadolu’yu da kapsayan geniş bir coğrafyada bulunuyordu.
Külhöyük kazılarında ortaya çıkarılan fosilin de Tetis Denizi’nin son evrelerinden birine ait olduğu düşünülüyor. Fosilin 66 milyon yıl önce Tetis Denizi kıyısında yaşamış bir Gastropoda türüne ait olduğu belirtiliyor.
Günümüzde denizle bağlantısı bulunmayan Ankara ve çevresinin milyonlarca yıl önce farklı doğal koşullara sahip olduğu, Külhöyük’te bulunan fosilin de bu uzak geçmişe ilişkin bir bulgu olduğu ifade ediliyor.
Fosilin bulunduğu Külhöyük ise yaklaşık 5 bin yıl öncesine uzanan Hatti ve Hitit yerleşimi olarak biliniyor. Bu nedenle fosilin yaşı ile yerleşimin tarihi arasında milyonlarca yıllık bir fark bulunuyor.
GASTROPODA NEDİR?
Gastropoda, yumuşakçalar içerisinde yer alan ve karından bacaklılar olarak bilinen canlı grubudur. Bu gruba günümüzde yaşayan salyangoz ve sümüklüböceklerin yanı sıra geçmiş dönemlerde yaşamış çok sayıda tür de dahildir.
Külhöyük’te bulunan fosilin de 66 milyon yıl önce Tetis Denizi kıyısında yaşamış karından bacaklı bir canlıya ait olduğu belirtiliyor.
Fosil, günümüzdeki Gastropoda türlerinin geçmişine ilişkin bir örnek olmasının yanı sıra, milyonlarca yıl önce Orta Anadolu’da bulunan doğal ortam hakkında da bilgi sağlayabilecek bir bulgu olarak değerlendiriliyor.
Külhöyük kazı alanında ortaya çıkarılan fosilin yerleşimin yaklaşık 5 bin yıllık geçmişinden çok daha eski olması, buluntunun tarihsel döneminin farklı olduğunu ortaya koyuyor.
KÜLHÖYÜK’TE BULUNAN FOSİL NASIL ORTAYA ÇIKTI?
Gölbaşı ilçesine bağlı Oyaca’daki Külhöyük kazılarında bulunan Gastropoda fosilinin, yerleşim alanına binlerce yıl önce taşınmış olabileceği değerlendiriliyor.
Fosilin Külhöyük’te bulunması, canlıya ait kalıntının doğal olarak bulunduğu yerde mi kaldığı yoksa daha sonraki dönemlerde insanlar tarafından başka bir bölgeden mi getirildiği sorusunu gündeme getiriyor.
Mevcut bilgilere göre fosilin Külhöyük’e ne şekilde ulaştığı kesin olarak açıklanmış değil. Ancak fosilin, yerleşimin kuruluşundan milyonlarca yıl önce yaşamış bir canlıya ait olduğu belirtiliyor.
Külhöyük’ün yaklaşık 5 bin yıllık Hatti ve Hitit yerleşimi olması nedeniyle fosilin yaşı ile arkeolojik alanın tarihi birbirinden oldukça farklı dönemlere işaret ediyor.
KÜLHÖYÜK’TE DAHA ÖNCE HANGİ BULUNTU ORTAYA ÇIKTI?
Külhöyük kazılarında Gastropoda fosilinden önce de dikkat çeken bir buluntu ortaya çıkarılmıştı. Geçtiğimiz günlerde yaklaşık 4 bin yıllık bir Hitit kabında Sevgi Çiçeği’ne ait olduğu belirtilen tohum kalıntılarına ulaşılmıştı.
Söz konusu tohum kalıntıları, Sevgi Çiçeği’nin bilinen en eski örnekleri arasında gösterilmişti. Son olarak ortaya çıkarılan Gastropoda fosili ise Külhöyük’teki buluntuların yalnızca yerleşimin tarihine değil, çok daha eski doğal geçmişe ilişkin veriler de barındırdığını ortaya koyan bir keşif olarak kayıtlara geçti.
KÜLHÖYÜK KAZILARI NE ZAMANDAN BERİ SÜRÜYOR?
Külhöyük’teki arkeolojik kazı çalışmalarının 2021 yılından bu yana Cumhurbaşkanlığı Kararlı Kazı statüsünde sürdürüldüğü belirtiliyor.
Kazılar, Ankara Üniversitesi ile Kültür ve Turizm Bakanlığı adına Doç. Dr. Derya Yılmaz Tekin’in başkanlığında yürütülüyor. Çalışmalarda Külhöyük’ün geçmişine ilişkin arkeolojik bulguların ortaya çıkarılması amaçlanıyor.
Kazı alanında bulunan Gastropoda fosili de çalışmalar kapsamında dikkat çeken buluntular arasında yer aldı. Fosilin, Külhöyük’ün yaklaşık 5 bin yıllık yerleşim tarihinden çok daha eski bir döneme ait olduğu ve Tetis Denizi’nin son dönemleriyle bağlantılı bulunduğu aktarılıyor.
