BİNALARDA 5 YILDA BİR DENETİM DÖNEMİ BAŞLIYOR
Depremlerde yaşanan bina hasarlarının önüne geçmek ve yapı güvenliğini korumak amacıyla yeni bir uygulama gündeme geldi. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın üzerinde çalıştığı sistem kapsamında binaların belirli aralıklarla yeniden denetlenmesi planlanıyor.
Buna göre Bina Kimlik Sertifikası bulunan yapıların 5 yılda bir muayeneden geçirilmesi hedefleniyor. Uygulamayla binaların yalnızca inşaat aşamasında değil, kullanım süresi boyunca da denetlenmesi amaçlanıyor.
Yeni sistemde yapıların ruhsat, iskân ve proje bilgileri dijital ortamda kayıt altında tutulacak. Böylece binaların mevcut durumunun onaylı projeleriyle karşılaştırılması mümkün olacak.
BİNALARDA HANGİ NOKTALAR KONTROL EDİLECEK?
Denetimlerde özellikle binaların taşıyıcı sistemleri üzerinde durulacak. Zemin katlarda bulunan iş yerlerinde kolonlara müdahale edilip edilmediği ayrıntılı şekilde incelenecek.
Kontroller kapsamında şu hususların değerlendirilmesi planlanıyor:
- Kolon ve kirişlerde kesilme veya müdahale bulunup bulunmadığı
- Binaya kaçak kat eklenip eklenmediği
- Yapıda tehlikeli çatlakların oluşup oluşmadığı
- Binanın ruhsat ve onaylı projeye uygunluğu
- Yapının kullanım amacının değiştirilip değiştirilmediği
- Taşıyıcı sistemin güvenliğini etkileyen değişiklikler
Özellikle taşıyıcı kolonlara yapılan müdahalelerin deprem sırasında ciddi risk oluşturması nedeniyle zemin katlardaki kontrollerin önem taşıdığı belirtiliyor.
BİNA DENETİMLERİ NASIL YAPILACAK?
Planlanan sistemde denetimlerin Yapı Denetim kuruluşları aracılığıyla gerçekleştirilmesi öngörülüyor. İnşaat Mühendisi Enes Güvercin'in aktardığı bilgilere göre, Bakanlık denetlenecek binalar için yapı denetim kuruluşlarını elektronik ortamda görevlendirecek.
Görevlendirilen ekiplerin iki ay içerisinde binaya giderek inceleme yapması planlanıyor. Denetim sonucunda hazırlanacak raporda binanın mevcut durumu ve tespit edilen eksiklikler yer alacak.
KURALLARA AYKIRI BİNALARA NE OLACAK?
Denetimler sırasında binanın ruhsatına veya onaylı projesine aykırı uygulamalar tespit edilmesi durumunda hazırlanan raporun ilgili belediyeye ya da yetkili idareye iletilmesi öngörülüyor.
Tespit edilen eksikliğin niteliğine ve oluşturduğu tehlikeye göre farklı işlemler gündeme gelebilecek. Bunlar arasında binanın güçlendirilmesi, mühürlenmesi veya gerekli görülmesi halinde yıkım süreci bulunuyor.
Özellikle kolon kesilmesi, kaçak kat eklenmesi ve taşıyıcı sisteme zarar veren müdahalelerin tespit edilmesi, yapı güvenliği açısından önem taşıyor.
BİNA DENETİMİ NE ZAMAN BAŞLAYACAK?
Yeni denetim sisteminin 1 Ocak 2027 tarihinde hayata geçirilmesi planlanıyor. Uygulamayla birlikte binaların kullanım sürecinde de belirli aralıklarla kontrol edilmesi hedefleniyor.
Bina Kimlik Sertifikası üzerinden yapıların teknik ve idari bilgilerinin takip edilmesi, denetimlerin elektronik ortamda organize edilmesi ve binaların mevcut durumlarının kayıt altına alınması yeni sistemin temel unsurları arasında yer alıyor.
