11 Eylül 2001'de ABD'de gerçekleştirilen saldırıların üzerinden 25 yıl geçti. Dört yolcu uçağının kaçırılmasıyla başlayan saldırılarda New York'taki Dünya Ticaret Merkezi ile Pentagon hedef alınırken, dördüncü uçak Pensilvanya'ya düştü. Saldırılar sonucunda 2 bin 977 kişi hayatını kaybetti. Olayın yıl dönümünde 11 Eylül saldırısının tarihi, nasıl gerçekleştirildiği, sorumluları ve hayatını kaybedenler yeniden gündeme geldi.
11 EYLÜL SALDIRISI NE ZAMAN, HANGİ YIL OLDU?
11 Eylül saldırıları, 11 Eylül 2001 Salı günü ABD'de gerçekleştirildi. Saldırılar sabah saatlerinde kaçırılan dört yolcu uçağının farklı hedeflere yönlendirilmesiyle başladı. Olaylar New York, Virginia ve Pensilvanya'da meydana geldi.
İlk uçak olan American Airlines'ın 11 sefer sayılı uçağı, yerel saatle 08.46'da New York'taki Dünya Ticaret Merkezi'nin Kuzey Kulesi'ne çarptı. Yaklaşık 17 dakika sonra United Airlines'ın 175 sefer sayılı uçağı saat 09.03'teGüney Kulesi'ne çarptı.
Üçüncü uçak, American Airlines'ın 77 sefer sayılı uçuşuydu. Uçak saat 09.37'de Virginia'daki Pentagon'a çarptı. United Airlines'ın 93 sefer sayılı uçağı ise Washington yönünde ilerlerken yolcular ve mürettebatın uçağın kontrolünü ele geçirmeye çalışmasının ardından Pensilvanya'nın Shanksville bölgesinde düştü.
Dünya Ticaret Merkezi'nin Güney Kulesi 09.59'da, Kuzey Kulesi ise 10.28'de çöktü. Saldırılar sonrasında bölgede geniş kapsamlı arama ve kurtarma çalışmaları yürütüldü.
11 EYLÜL SALDIRISI NEDEN VE NASIL OLDU?
11 Eylül saldırıları, El Kaide tarafından ABD'ye yönelik koordineli bir terör saldırısı olarak gerçekleştirildi. Saldırıyı gerçekleştiren 19 hava korsanı, dört ticari uçağı kaçırarak uçakları saldırının araçları olarak kullandı.
Saldırganlar iki uçağı New York'taki Dünya Ticaret Merkezi'nin İkiz Kuleleri'ne, üçüncü uçağı ise Pentagon'a yönlendirdi. Dördüncü uçakta bulunan yolcular ve mürettebat, uçağın kontrolünü geri almak için harekete geçti. Bunun ardından uçak Pensilvanya'da bir araziye düştü.
Saldırının planlanmasında El Kaide'nin önemli isimlerinden Usame bin Ladin ve Halid Şeyh Muhammed'in rolleri bulunuyordu. FBI kayıtlarına göre dört uçağı kaçıran 19 kişinin tamamı El Kaide tarafından eğitilmişti. Saldırganların 15'i Suudi Arabistan, ikisi Birleşik Arap Emirlikleri, biri Mısır ve biri Lübnan vatandaşıydı.
FBI, saldırıların ardından PENTTBOM adı verilen kapsamlı bir soruşturma yürüttü. Soruşturma, kurumun tarihindeki en büyük soruşturmalardan biri olurken yüz binlerce bilgi ve ihbar değerlendirildi. FBI, saldırılardan sorumlu 19 hava korsanının kimliklerini kısa sürede belirlemeye başladı.
11 EYLÜL SALDIRISINI KİM YAPTI?
11 Eylül saldırılarını, El Kaide bağlantılı 19 hava korsanı gerçekleştirdi. FBI'ın kayıtlarında, dört uçağı kaçıran 19 kişinin tamamının El Kaide tarafından eğitildiği belirtiliyor.
Saldırının arkasındaki isimlerden biri El Kaide lideri Usame bin Ladin oldu. FBI, saldırıların bin Ladin'in terör örgütü tarafından gerçekleştirildiğini ve bin Ladin'in daha sonra saldırılardaki rolünü kabul ettiğini belirtiyor.
19 hava korsanının tamamı da saldırılar sırasında hayatını kaybetti. FBI kayıtlarına göre saldırganların ABD'ye gelişleri 2000 yılında başladı ve 2001 yılının Temmuz ayının başında 19 kişinin tamamı ülkeye ulaşmıştı.
11 EYLÜL SALDIRISINDA KAÇ KİŞİ ÖLDÜ?
11 Eylül saldırılarında 2 bin 977 kişi hayatını kaybetti. Bu sayı, saldırıları gerçekleştiren 19 hava korsanını kapsamıyor. 2 bin 977 kurbanın 2 bin 753'ü New York'ta, 184'ü Pentagon'da ve 40'ı United Airlines'ın 93 sefer sayılı uçağının düşmesi sonucu yaşamını yitirdi. Kurbanlar 90 farklı ülkeden insanları kapsıyordu.
FBI'ın bazı tarihsel kayıtlarında ise saldırılarda 2 bin 976 kişinin öldüğü belirtiliyor. Bu nedenle farklı kaynaklarda toplam sayıda küçük farklılıklar görülebiliyor. 9/11 Memorial & Museum tarafından günümüzde kullanılan resmi anma sayısı ise 2 bin 977 kurban üzerinden tutuluyor.
Hayatını kaybedenler arasında Dünya Ticaret Merkezi'nde çalışanlar, uçaklardaki yolcular ve mürettebat, Pentagon'daki personel ile saldırı bölgelerine müdahale eden polis, itfaiyeci ve diğer ilk müdahale ekipleri de yer aldı. FBI, 400'den fazla ilk müdahale görevlisinin saldırılarda yaşamını yitirdiğini belirtiyor.
11 EYLÜL'DE ÖLEN TÜRK KİMDİR?
11 Eylül saldırılarında hayatını kaybeden Türk vatandaşı Zühtü İbiş oldu. Yozgat doğumlu İbiş, New York'taki Dünya Ticaret Merkezi'nin Kuzey Kulesi'nde çalışıyordu. Türkiye'nin Washington Büyükelçiliği de 2013 yılında yayımladığı açıklamada İbiş'in Dünya Ticaret Merkezi'ndeki saldırıda hayatını kaybeden Türk vatandaşı olduğunu doğruladı.
Bilgisayar mühendisi olan Zühtü İbiş, saldırı sırasında İkiz Kuleler'deki iş yerindeydi. Uçağın binaya çarpmasının ardından ailesiyle telefonla görüşen İbiş, binanın tahliye edildiğini ve itfaiye ekiplerinin olay yerine geldiğini söyledi. Bu, ailesinin kendisinden aldığı son haber oldu.
TRT Haber'in aktardığı bilgilere göre İbiş'in bedenine ait parçalar yaklaşık altı ay sonra bulundu ve Yozgat'ın Sarıyaprak köyüne defnedildi. İbiş, 11 Eylül saldırılarında hayatını kaybeden tek Türk vatandaşı olarak anılıyor.
