Hem SSK hem Bağ-Kur primi ödeyenlerin hangi statüden emekli olacağını belirleyen kurallar, ilk sigorta giriş tarihine göre değişiyor. 1 Mayıs 2008 öncesinde sigortalı olanlarda son 2520 prim günü, bu tarihten sonra işe başlayanlarda ise toplam prim günleri dikkate alınıyor.
EMEKLİLİKTE HANGİ KURUMUN ŞARTLARI GEÇERLİ OLACAK?
Çalışma hayatı boyunca farklı statülerde sigortalı olanlar için emeklilik hesabında hangi kurumun şartlarının uygulanacağı önem taşıyor. 4A (SSK), 4B (Bağ-Kur) ve 4C (Emekli Sandığı) kapsamında prim ödeyenlerin emeklilik statüsü, sigorta başlangıç tarihine ve çalışma geçmişine göre belirleniyor.
Mali Müşavir ve Sosyal Güvenlik Müşaviri Emin Yılmaz, 1 Mayıs 2008 öncesi ve sonrasında ilk kez sigortalı olanlar için uygulanan hesaplama yöntemlerini anlattı. Özellikle 1261 ve 2520 gün hesabının, birden fazla statüde çalışmış kişiler açısından belirleyici olduğunu vurguladı.
1 MAYIS 2008 ÖNCESİ SİGORTALI OLANLARDA 2520 GÜN HESABI
İlk sigorta başlangıcı 1 Mayıs 2008'den önce olanlarda, son 7 yıllık fiilî hizmet süresi esas alınıyor. Bu süre takvimdeki son 7 yıl olarak değil, geriye doğru hesaplanan son 2520 prim günü üzerinden değerlendiriliyor.
Bu dönemde hangi sigortalılık statüsünde en az 1261 gün prim ödenmişse emeklilik işlemleri o statünün şartlarına göre yapılıyor. Başka bir ifadeyle, son 2520 günlük hizmetin yarısından fazlasının hangi kurumda geçtiği belirleyici oluyor.
1261 GÜN KURALI NASIL HESAPLANIYOR?
Emin Yılmaz'ın verdiği örneğe göre, ilk sigorta girişi 1 Mayıs 2008'den önce olan bir kişinin son 2520 günlük hizmet dökümünde şu primler bulunuyor:
2026 yılında 270 gün 4A (SSK)
2025 yılında 360 gün 4A (SSK)
2023 yılında 360 gün 4A (SSK)
2020 yılında 360 gün 4B (Bağ-Kur)
2019 yılında 360 gün 4B (Bağ-Kur)
2018 yılında 360 gün 4B (Bağ-Kur)
2017 yılında 90 gün 4A (SSK)
2015 yılında 360 gün 4A (SSK)
Bu çalışmaların toplamında 1440 gün SSK, 1080 gün Bağ-Kur primi bulunuyor. Böylece 2520 günlük hizmet süresi tamamlanıyor. SSK primleri 1261 günün üzerinde olduğu için örnekteki kişinin 4A (SSK) şartlarına göre emekli olması bekleniyor.
Burada önemli ayrıntı, arada çalışılmayan yılların bulunmasının hesabı takvim yılı üzerinden değiştirmemesi. Hesaplamada son 7 takvim yılı değil, geriye doğru tamamlanan 2520 prim günü esas alınıyor.
1 MAYIS 2008 SONRASI İŞE GİRENLERDE HESAP DEĞİŞİYOR
İlk sigorta başlangıcı 1 Mayıs 2008 ve sonrasında olanlar için farklı bir yöntem uygulanıyor. Bu grupta son 2520 prim gününe bakılmıyor. Kişinin çalışma hayatı boyunca 4A, 4B ve 4C kapsamında ödediği toplam primler karşılaştırılıyor.
Hangi sigortalılık statüsünde daha fazla prim günü bulunuyorsa emeklilik, diğer koşulların da sağlanması şartıyla o statünün hükümlerine göre değerlendiriliyor.
10 YIL SSK, 17 YIL BAĞ-KUR PRİMİ ÖDEYENLER DİKKAT
Yılmaz'ın verdiği diğer örnekte, 1 Mayıs 2008 sonrasında ilk kez sigortalı olan bir kişinin 10 yıl SSK ve 17 yıl Bağ-Kur primi ödediği varsayılıyor.
Bu durumda tüm çalışma hayatındaki primler karşılaştırılıyor. Bağ-Kur günleri daha fazla olduğu için kişi, gerekli diğer koşulları da tamamladığında 4B (Bağ-Kur) kapsamında emekli olabiliyor.
SSK MI BAĞ-KUR MU? HESAPLAMADA İLK TARİH ÖNEMLİ
Emeklilikte hangi kurumun şartlarının uygulanacağını belirlemek isteyenlerin öncelikle ilk sigorta başlangıç tarihini kontrol etmesi gerekiyor.
1 Mayıs 2008 öncesi: Son 2520 prim günü inceleniyor. En az 1261 günün bulunduğu statü esas alınıyor.
1 Mayıs 2008 ve sonrası: Tüm çalışma hayatındaki toplam prim günleri karşılaştırılıyor. En fazla prim ödenen statü dikkate alınıyor.
