Türkiye'de deniz suyu sıcaklıklarının son yıllarda hızla yükselmesi, uzmanların dikkat çektiği önemli çevre sorunlarından biri olmaya devam ediyor. Namık Kemal Üniversitesi Çorlu Mühendislik Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Lokman Hakan Tecer, Türkiye denizlerinde son 50 yılda yaklaşık 2,5 ila 3 derece sıcaklık artışı yaşandığını belirterek bu yükselişin yalnızca deniz ekosistemini değil, insan sağlığını, balıkçılığı ve turizmi de etkileyebileceğini ifade etti.
DENİZ SUYU SICAKLIĞI NEDEN ARTIYOR?
Prof. Dr. Lokman Hakan Tecer'e göre küresel iklim değişikliği ve küresel ısınma, deniz suyu sıcaklıklarındaki yükselişin temel nedenleri arasında yer alıyor.
Dünya genelinde deniz suyu sıcaklıklarında son yıllarda ortalama 1,1 ila 1,5 derece artış yaşanırken, Türkiye'de bu artışın daha yüksek seviyelere ulaştığı belirtiliyor. Türkiye'nin üç tarafının denizlerle çevrili olması ve bölgesel iklim koşulları, sıcaklık artışını daha belirgin hale getiriyor.
Uzmanlar, iklim değişikliğinin yanı sıra insan kaynaklı çevresel baskıların da denizlerin ısınmasını hızlandırdığına dikkat çekiyor.
MARMARA DENİZİ'NDE SON DURUM NE?
Uzmanların paylaştığı verilere göre en dikkat çekici tablo Marmara Denizi'nde yaşanıyor.
Son 50 yıllık ortalamalara göre Marmara Denizi'nde deniz suyu sıcaklığı yaklaşık 2,5 derece arttı. Bu artışın Türkiye'deki diğer denizlere kıyasla daha yüksek seviyede olduğu ifade ediliyor.
Ege ve Akdeniz'de sıcaklık artışının 1,5 ila 2 derece, Karadeniz'de ise yaklaşık 1,3 derece olduğu belirtiliyor.
DENİZ SUYU SICAKLIĞI HANGİ SAĞLIK RİSKLERİNİ OLUŞTURUYOR?
Artan deniz suyu sıcaklıklarının insan sağlığı üzerinde çeşitli riskler oluşturabileceği belirtiliyor.
Prof. Dr. Tecer, sıcaklığın yükselmesiyle birlikte salmonella ve kolera gibi hastalıklara neden olabilen mikroorganizmaların çoğalma hızının arttığını ifade etti. Bu durumun özellikle denizle temas eden insanlar açısından sağlık risklerini artırabileceği değerlendiriliyor.
Deniz ekosistemindeki değişimlerin su kalitesi üzerinde de olumsuz etkiler oluşturabileceği vurgulanıyor.
DENİZ EKOSİSTEMİ NASIL ETKİLENİYOR?
Deniz suyu sıcaklığındaki yükseliş, ekosistemde önemli değişikliklere yol açıyor.
Sıcaklık artışı nedeniyle çözünmüş oksijen miktarı azalırken, bazı yerli balık türleri yaşam alanlarını terk etmek zorunda kalıyor. Bunun yerine balon balığı, aslan balığı ve denizanası gibi istilacı türlerin yayılımı hızlanıyor.
Özellikle Marmara Denizi kıyılarında son yıllarda daha sık görülen denizanası yoğunluğunun nedenlerinden birinin de deniz suyu sıcaklığındaki artış olduğu ifade ediliyor.
GIDA GÜVENLİĞİ VE BALIKÇILIK NASIL ETKİLENİYOR?
Uzmanlar, denizlerin Türkiye için önemli bir protein kaynağı olduğuna dikkat çekiyor.
Balık popülasyonundaki değişim ve bazı türlerin göç etmesi, balıkçılığı ve buna bağlı olarak gıda güvenliğini etkileyebiliyor. Oksijen seviyesindeki azalma nedeniyle hassas türlerin yaşam alanlarının daraldığı, bunun da deniz ürünleri üretimi üzerinde uzun vadeli etkiler oluşturabileceği belirtiliyor.
DENİZ SUYU SICAKLIĞI TURİZMİ ETKİLER Mİ?
Deniz suyu sıcaklığındaki artışın turizm sektörü açısından da önemli sonuçlar doğurabileceği ifade ediliyor.
Uzmanlara göre insanların denize girmek için konforlu bulduğu sıcaklık aralığı 24 ile 26 derece arasında değişiyor. Deniz suyu sıcaklığının 29 derecenin üzerine çıkması ise serinleme hissini azaltarak bunaltıcı bir etki oluşturabiliyor.
Ayrıca sıcaklığın yükselmesiyle buharlaşmanın artması, kıyı bölgelerinde nem oranını yükselterek kısa süreli şiddetli yağış riskini artırabiliyor. Bunun yanında deniz seviyesindeki yükselmenin kıyı yerleşimleri, tarım alanları ve turizm bölgeleri üzerinde uzun vadeli etkiler oluşturabileceği değerlendiriliyor.
UZMANLAR NEDEN İNSAN KAYNAKLI ETKİLERE DİKKAT ÇEKİYOR?
Prof. Dr. Lokman Hakan Tecer, deniz suyu sıcaklığındaki yükselişin yalnızca iklim değişikliğiyle açıklanamayacağını belirtiyor.
Özellikle Marmara Denizi gibi kapalı denizlerde atık su deşarjları ve çevresel kirliliğin de sıcaklık artışıyla birlikte ekosistem üzerindeki baskıyı artırdığı ifade ediliyor. Uzmanlar, iklim değişikliğiyle mücadele kadar çevre kirliliğinin azaltılmasına yönelik çalışmaların da denizlerin korunması açısından büyük önem taşıdığına dikkat çekiyor.