Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, engelli ve eski hükümlü vatandaşların çalışma hayatına kazandırılması ve istihdama güçlü bir şekilde katılması amacıyla dev bir bütçeyi devreye soktu. Türkiye Gazetesi'nden Cemal Emre Kurt'un özel haberine göre, 2025 yılında yapılan yönetmelik değişiklikleriyle süreçlerin sadeleştirilmesinin ardından, 2026 yılının ilk iki döneminde proje başvurularında rekor kırıldı. Bakanlık, bu kapsamda 792 projeye yaklaşık 420 milyon liralık (tam olarak 419,2 milyon TL) dev bir destek sağladı.
Yalnızca 2026'nın ilk iki döneminde sağlanan bu mali destek, 2024 yılının tamamında verilen desteğin üç katından fazlasını oluşturarak tarihi bir rekora imza attı.
Her Engelliye "İş Koçu" ve Mentörlük Desteği
Yeni dönemde özellikle "Destekli İstihdam Projesi" ile otizmli, Down sendromlu, serebral palsili, zihinsel veya ruhsal engeli bulunan bireylerin iş hayatına adapte olması kolaylaştırılıyor. Bu model kapsamında öne çıkan başlıklar şunlar:
-
Bire bir Mentörlük: İş yerlerinde engelli bireyler için özel "iş koçu" veya danışman görevlendirilecek. Her iş koçu, en fazla dört engelli çalışana bire bir mentörlük hizmeti sunacak.
-
Maddi Katkı: Proje kapsamında engelli bireylerin ücret giderleri desteklenirken, iş koçlarının maliyetleri için de işverenlere ilave katkı sağlanacak.
-
Erişilebilirlik Desteği: İş yerlerinin engelli bireylerin kullanımına ve fiziksel durumuna uygun hale getirilmesine yönelik yapılacak düzenlemelere de finansman desteği aktarılacak.
Finansmanın Kaynağı: Kurallara Uymayan İş Yerlerine Kesilen Cezalar
Hayata geçirilen bu dev istihdam uygulamasının finansmanı, tamamen engelli ve eski hükümlü çalıştırma yükümlülüğünü yerine getirmeyen işverenlerden tahsil edilen idari para cezalarından karşılanıyor.
Mevcut mevzuata göre istihdam zorunlulukları şu şekilde uygulanıyor:
-
Özel Sektör: 50 ve üzeri işçi çalıştıran özel sektör iş yerleri yüzde 3 engelli personel çalıştırmak zorunda.
-
Kamu Kurumları: Kamu kurumları ise yüzde 4 engelli ve yüzde 2 eski hükümlü işçi çalıştırmakla yükümlü bulunuyor. Bu yükümlülüğe uymayanlardan tahsil edilen cezalar, direkt olarak bu istihdam projelerine kaynak oluyor.
Başvuru Dönemleri 2'den 6'ya Çıkarıldı, Bürokrasi Azaltıldı
2025 yılında yapılan stratejik düzenlemelerle birlikte, engelli ve eski hükümlülerin projelerine daha hızlı onay çıkması sağlandı. Daha önce yılda iki dönem olan proje çağrıları yılda altı döneme çıkarıldı. Ayrıca, projelerin İl İstihdam ve Mesleki Eğitim Kurullarına sunulma zorunluluğu kaldırılarak komisyona iletim süreçleri hızlandırıldı. Böylece projelerin çok daha kısa sürede değerlendirilerek desteklerin hızla kullandırılması amaçlanıyor.
