TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilen ve kamuoyunda 12. Yargı Paketi olarak bilinen Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi yasalaştı. Yeni düzenleme; miras hukukundan icra işlemlerine, noterlik uygulamalarından hukuk davalarına kadar birçok alanda önemli değişiklikler içeriyor. Özellikle miras kalan taşınmazların satışı, elektronik icra sistemi, noter evraklarının dijital ortamda paylaşılması ve tazminat davalarındaki faiz hesaplamaları vatandaşların en çok araştırdığı konular arasında yer alıyor.
12. YARGI PAKETİ İLE MİRAS PAYLAŞIMINDA NELER DEĞİŞTİ?
Yasanın en dikkat çeken düzenlemelerinden biri miras yoluyla edinilen taşınmazların satış sürecine ilişkin oldu.
Yeni uygulamaya göre mirasçılar arasında ortak mülkiyette bulunan ve üçüncü kişilerin ortak olmadığı taşınmazlarda ortaklığın satış yoluyla giderilmesine karar verilmesi halinde ilk açık artırma yalnızca mirasçılar arasında gerçekleştirilecek.
Bu uygulama tek seferlik olacak. İlk artırmada satış gerçekleşmezse sonraki süreç mevcut genel satış hükümlerine göre devam edecek. Böylece miras kalan taşınmazların ilk aşamada aile içinde kalmasının teşvik edilmesi amaçlanıyor.
İCRA SATIŞLARINDA YENİ DÜZENLEME NASIL OLACAK?
Kanunla birlikte elektronik satış portalındaki ihale süreçlerinde de önemli değişiklikler yapıldı.
Elektronik satış ilanlarında teminat şartları daha ayrıntılı şekilde düzenlenirken, artırmaya katılan alacaklıların hangi durumlarda teminat yatırmayacağı da açık biçimde belirlendi.
Yeni sisteme göre en yüksek teklifi vermesine rağmen ihale bedelini süresi içinde yatırmayan kişilerin yatırdığı teminat iade edilmeyecek. Ayrıca teklif ettiği bedelin yüzde 5'i oranında idari para cezası uygulanabilecek.
Düzenleme, ihalelerde yaşanan mağduriyetlerin azaltılması ve satış süreçlerinin daha sağlıklı yürütülmesini hedefliyor.
NOTERLİK İŞLEMLERİNDE HANGİ DEĞİŞİKLİKLER YAPILDI?
- Yargı Paketi ile noterlik işlemlerinde dijitalleşmeyi hızlandıracak adımlar da hayata geçirildi.
Mahkeme, Cumhuriyet başsavcılığı ve yetkili resmi kurumların talep ettiği noter evrakları elektronik ortamda hazırlanarak güvenli elektronik imza ile ilgili mercilere gönderilebilecek.
Elektronik gönderimin mümkün olmadığı durumlarda ise noter tarafından onaylanan belge örnekleri ilgili kuruma ulaştırılacak.
Bu işlemler nedeniyle vatandaşlardan ayrıca harç, vergi veya ek ücret alınmayacak.
KANUNİ FAİZ HESAPLAMASI NASIL DEĞİŞTİ?
Kanun kapsamında Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun da yeniden düzenlendi.
Yeni sisteme göre sözleşmeyle farklı bir faiz oranı belirlenmemişse uygulanacak kanuni faiz, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont faiz oranı esas alınarak hesaplanacak.
Yıl içerisinde reeskont oranında belirli seviyenin üzerinde değişiklik meydana gelmesi halinde yılın ikinci yarısında uygulanacak faiz oranı da güncellenecek.
TAZMİNAT DAVALARINDA YENİ HESAPLAMA NASIL YAPILACAK?
Çalışma gücünün kaybı veya destekten yoksun kalma nedeniyle açılan tazminat davalarına ilişkin faiz uygulaması da değişti.
Buna göre zarara uğrayan kişinin gelirinin bilindiği dönem için hesaplanan tazminata olay tarihinden itibaren kanuni faiz uygulanacak.
Gelirin henüz belirlenemediği geleceğe yönelik dönemler için hesaplanan tazminatlarda ise faiz karar tarihinden itibaren işletilecek.
Ayrıca dava açılmadan önce yapılan ödemelerin tazminat hesabına nasıl mahsup edileceği de yeni düzenlemeyle açık şekilde hükme bağlandı.
HUKUK DAVALARINDA DURUŞMA SÜRELERİ NASIL OLACAK?
Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda yapılan değişiklikle duruşmalar arasındaki süreye üst sınır getirildi.
Yeni düzenlemeye göre duruşmalar arasındaki süre kural olarak üç ayı aşamayacak. Ancak bilirkişi incelemesi, istinabe işlemleri veya benzeri zorunlu nedenlerin bulunması halinde hâkim gerekçesini belirtmek kaydıyla daha uzun süre belirleyebilecek.
Kanun ayrıca uzaktan görüntü ve ses sistemiyle gerçekleştirilen duruşmalarda uygulanacak usulleri de yeniden düzenliyor.
12. YARGI PAKETİNDE DİKKAT ÇEKEN DİĞER DÜZENLEMELER NELER?
Yasa kapsamında vesayet altındaki kişilere ait taşınır ve taşınmazların elektronik satış portalı üzerinden açık artırmayla satılmasına yönelik hükümler de kabul edildi. Bu düzenlemelerin bir bölümü Resmî Gazete'de yayımlanmasının ardından yürürlüğe girerken, elektronik satış sistemiyle ilgili bazı uygulamalar ise üç aylık geçiş sürecinin tamamlanmasının ardından uygulanacak.
Ayrıca hukuk davalarında talep artırımı, belirsiz alacak davaları, noter evraklarının incelenmesi, elektronik belge paylaşımı ve çeşitli geçiş hükümlerine ilişkin düzenlemeler de 12. Yargı Paketi kapsamında yasalaşan değişiklikler arasında yer aldı.
