Bugün zaferle anılan bu topraklar, 1922 yazında büyük bir gizlilik, yoğun hazırlık ve derin bir stratejinin merkezindeydi. Afyonkarahisar, işgal yıllarında hem coğrafi konumu hem de demiryolu ağı nedeniyle Batı Cephesi’nin kilit noktası olarak öne çıktı. Yunan kuvvetlerinin güçlü savunma hatları kurduğu şehir, Büyük Taarruz öncesinde Türk ordusunun ana hedeflerinden biri olarak belirlendi.
Kocatepe’de Yazılan Plan
26 Ağustos 1922 sabahı başlayacak Büyük Taarruz’un planları, Afyonkarahisar sınırları içindeki Kocatepe’de şekillendi. Mustafa Kemal Paşa, Fevzi Paşa ve İsmet Paşa, günler boyunca burada kalarak taarruzun son hazırlıklarını yaptı. Ancak bu hazırlıklar, düşmanın dikkatini çekmemek için olağanüstü bir gizlilikle yürütüldü.
O günlerde Afyon’da askeri hareketlilik olabildiğince sınırlı tutuldu. Birlikler gece ilerliyor, gündüz gizleniyor; cephane ve asker sevkiyatı büyük bir sessizlik içinde gerçekleştiriliyordu. Şehir ve çevresindeki köyler, tarihin yükünü omuzlarında taşıdıklarının farkında olmadan bu sürece tanıklık etti.
Taarruz Emri Kimden Geldi, Kimler Yönetti?
26 Ağustos 1922 sabahı Kocatepe’den verilen taarruz emri, bizzat Başkomutan Gazi Mustafa Kemal Atatürk tarafından verildi. Büyük Taarruz’un genel sevk ve idaresi Mustafa Kemal Paşa’nın başkomutanlığında yürütülürken, harekâtın planlanması ve uygulanmasında Genelkurmay Başkanı Fevzi Paşa (Çakmak) ile Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa (İnönü) kritik rol üstlendi. Cephede görev yapan kolordu ve tümen komutanlarının eşgüdümüyle yürütülen bu süreç, Kocatepe’den yönetilen ve Türk ordusunun disiplinli hazırlığını sahaya yansıtan tarihî bir an olarak kayıtlara geçti.
Halkın Sessiz Desteği
Büyük Taarruz öncesinde Afyon halkı, tüm yokluklara rağmen Türk ordusuna destek verdi. Köylüler yiyecek taşıdı, yollar gösterdi, askerlere barınak sağladı. Resmî kayıtlara sınırlı şekilde yansıyan bu destek, zaferin görünmeyen ama hayati unsurlarından biri oldu.
Tarihçiler, Afyon ve çevresindeki bu sivil katkının, ordunun moralini ve hareket kabiliyetini ciddi ölçüde artırdığına dikkat çekiyor.
Fırtına Öncesi Sessizlik
25 Ağustos gecesi Afyon ve çevresinde olağanüstü bir sessizlik hâkimdi. Ertesi sabah başlayacak büyük harekâttan habersiz olan düşman birlikleri, Türk ordusunun bu denli kapsamlı bir taarruza hazır olduğunu fark edemedi. Saatler sonra başlayacak topçu ateşiyle birlikte, Anadolu’nun kaderi değişecekti. 26 Ağustos sabahı Kocatepe’den verilen emirle başlayan Büyük Taarruz, kısa sürede Afyonkarahisar’ın geri alınmasını sağladı ve 30 Ağustos Zaferi’ne giden yolu açtı.
Zaferin Başladığı Şehir
Bugün Afyonkarahisar, Büyük Taarruz’un başladığı şehir olarak Türkiye Cumhuriyeti tarihindeki yerini koruyor. Kocatepe ise yalnızca bir tepe değil, bir milletin yeniden ayağa kalktığı yer olarak hafızalarda yer alıyor. Büyük Taarruz öncesi Afyon’da yaşanan o sessiz, kararlı ve tarihî günler, aradan geçen yıllara rağmen hâlâ Türkiye’nin en çarpıcı mücadele hikâyeleri arasında bulunuyor.
