Türkiye’de diri fayların geçmiş hareketlerini ve deprem üretme özelliklerini ortaya koymak amacıyla yürütülen çalışmalar kapsamında Siirt’teki Şirvan-Pervari fay zonunda araştırma yapıldı. Afyon Kocatepe Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Çağlar Özkaymak’ın da yer aldığı ekip, fayın geçmişteki hareketlerine ilişkin verileri araştırdı.
Çalışmalar, AFAD ve MTA tarafından yürütülen “Türkiye Diri Faylarının Paleosismolojik Özelliklerinin Belirlenmesi Projesi” kapsamında gerçekleştirildi. Araştırmaya TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi ile farklı üniversitelerden akademisyenler de katkı sundu.
FAYIN GEÇMİŞ HAREKETLERİ HENDEKLERLE İNCELENDİ
Prof. Dr. Hasan Sözbilir başkanlığındaki 6 kişilik ekipte Prof. Dr. Çağlar Özkaymak’ın yanı sıra Fırat Üniversitesi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi ve Dokuz Eylül Üniversitesi’nden akademisyenler görev aldı.
Şirvan ve Pervari ilçelerinin kırsalındaki İncekaya ve Köprüçay çevresinde araştırma hendekleri açıldı. Bu alanlarda fayın geçmişteki hareketleri incelenirken, yüzeye kadar ulaşan kırılmalara ve yıkıcı depremlere işaret eden jeolojik izler araştırıldı.
Çalışmanın temel amaçları arasında fayın geçmişte hangi tarihlerde kırıldığının ve büyük depremlerin hangi aralıklarla meydana geldiğinin belirlenmesi bulunuyor.
ŞİRVAN-PERVARİ FAYININ BAZI SEGMENTLERİ 7 BÜYÜKLÜĞÜNE ULAŞABİLİYOR
Araştırma ekibinin başkanı Prof. Dr. Hasan Sözbilir, yaklaşık 100 kilometre uzunluğundaki Şirvan-Pervari fayının farklı segmentlerden oluştuğunu belirtti.
Yapılan değerlendirmelerde fayın bazı kollarının 7 büyüklüğüne kadar deprem üretme potansiyeli taşıdığı ifade edildi. Fayın yeniden hareket etmesi halinde Siirt başta olmak üzere Şirvan, Pervari ve Şırnak çevresindeki yerleşimlerin etkilenebileceği belirtildi.
Bu nedenle fayın son kırılma zamanının ve deprem tekrarlama aralığının belirlenmesinin bölgedeki deprem riskinin anlaşılması açısından önem taşıdığı aktarıldı.
"GEÇMİŞ DEPREMLERİN TEKRAR ARALIĞI ARAŞTIRILIYOR"
Prof. Dr. Çağlar Özkaymak, çalışmanın 6 Şubat 2023 depremlerinin ardından Türkiye genelinde yürütülen kapsamlı araştırmaların bir parçası olduğunu belirtti.
Saha çalışmalarında fayın en son ne zaman kırıldığının ve geçmişte meydana gelen depremlerin tekrarlanma aralıklarının ortaya çıkarılmasına odaklandıklarını ifade eden Özkaymak, elde edilecek bilimsel verilerin bölgedeki deprem tehlikesinin daha doğru değerlendirilmesine katkı sağlayacağını belirtti.
FAYIN FARKLI KOLLARINDA YENİ HENDEKLER AÇILACAK
Araştırma ekibinin önümüzdeki dönemde Şirvan-Pervari fayının farklı kollarında yeni hendek çalışmaları yapması planlanıyor. Saha çalışmalarının ardından gerçekleştirilecek tarihlendirme çalışmalarıyla fayın geçmişte meydana getirdiği depremlere ilişkin daha ayrıntılı verilerin ortaya çıkarılması hedefleniyor.
