Afyonkarahisar mutfağının en karakteristik yemeklerinden biri olan Sakala Çarpan Çorbası, yeşil mercimek ve el kesmesi eriştenin muhteşem uyumuyla modern sofralarda geleneksel bir rüzgar estiriyor. 2025 yılı itibarıyla Afyonkarahisar Belediyesi tarafından tescil ettirilen çorba, şehrin gastronomi kimliğinin en güçlü halkalarından biri haline geldi.
İsmi Nereden Geliyor?
Halk arasında "Sakal Tutan" veya "Sakala Sarkan" olarak da bilinen bu çorbanın ismi, Anadolu insanının mizahi zekasını yansıtıyor. Rivayete göre; yalnız yaşayan yaşlı bir dedeye komşusu bir tas sıcak çorba götürür. Çorbanın içindeki uzun el kesmesi erişteler, dede çorbayı tastan içerken ak sakallarına dolanır. O günden sonra bu lezzetli karışım, Afyonkarahisar sofralarında "Sakala Çarpan" adıyla anılmaya başlar.
Tam Bir Şifa Deposu
Beslenme uzmanlarının "doğal antibiyotik" olarak nitelediği bu çorba; yeşil mercimek, et suyu, tereyağı ve nane karışımıyla tam bir protein ve lif kaynağı. Özellikle nişan, kına gecesi ve düğün gibi özel gün sofralarının başlangıç yemeği olan Sakala Çarpan, kış aylarında vücut direncini artırmasıyla biliniyor.
Coğrafi İşaretli Orijinal Tarifin Sırrı
Afyonkarahisar Sakala Çarpan Çorbası’nı diğer yörelerdeki benzerlerinden ayıran en büyük özellik, hamurunun kıvamı ve kullanılan mercimeğin kalitesidir.
-
Malzemeler: Yeşil mercimek, el kesmesi erişte, domates salçası, kuru soğan, tereyağı, et suyu ve bol kuru nane.
-
Püf Noktası: Eriştelerin dağılmaması için mercimekler önceden haşlanır, erişteler ise en son eklenerek "diri" kalması sağlanır. Üzerine kızdırılmış tereyağlı nane yakılarak servis edilir.
Kültürel Mirasın Korunması
Afyonkarahisar Belediyesi'nin tescil hamlesiyle birlikte, Sakala Çarpan Çorbası artık belirli standartlarda üretilerek şehrin restoranlarında "Mahreç İşareti" amblemiyle sunuluyor. Bu sayede hem yerel üreticinin emeği korunuyor hem de turistlere orijinal lezzetin sunulması garanti altına alınıyor.
