Afyonkarahisar’da asırlardır süren arabaşı geleneği, özellikle kar yağdığı günlerde aileleri bir araya getiriyor. Sıcak ve acılı tavuk sulu arabaşı çorbası ile soğuk hamurun buluştuğu bu yemek, sadece lezzetiyle değil, kendine özgü ritüelleriyle de dikkat çekiyor.
AFYON’DA ARABAŞI GELENEĞİ NASIL YAŞATILIYOR?
Arabaşı, Afyon’da bir kış yemeğinden öte sosyal bir buluşma geleneği olarak görülüyor. Genellikle akşam saatlerinde kurulan sofralarda öncelikle arabaşının tavukları haşlanarak çorbası hazırlanıyor. Çorbanın içinde yer alan tavuk parçalarına yörede “ceddüke” adı veriliyor.
Sofrada en dikkat çeken an ise hamurun çorbaya batırılıp çiğnenmeden yutulması. Hamur çorbanın içine düşerse eğlenceli bir ceza uygulanıyor. Gelenek gereği hamuru düşüren kişi bir sonraki arabaşı gününde tavuğu almakla yükümlü oluyor. Yozgat'ın meşhur lezzetleri arasında yer alan arabaşı, Afyonkarahisar'da da yıllardır severek tüketiliyor.
ARABAŞI NASIL YAPILIR?
Arabaşının hazırlanışı iki bölümden oluşuyor. Çorba, tavuk, hindi ya da kaz etiyle hazırlanıyor. Etler haşlandıktan sonra tavuk suyuna pul biber, karabiber ve çeşitli baharatlar ekleniyor. Acılı ve yoğun kıvamlı bir çorba elde ediliyor. Bu çorbaya arabaşı çorbası adı veriliyor.
Hamur için ise su kaynatılıyor ve un ile tuz karıştırılarak kaynar suya çırpılarak ekleniyor. Yaklaşık 40-45 dakika kaynatılan hamur tepsiye dökülüp soğumaya bırakılıyor. Kış aylarında eğer dışarıda kar varsa tepsiler temiz karın üzerine bırakılarak soğuması sağlanıyor. Afyonluların karlı havaları sabırsızlıkla beklemelerinin altında bu neden yatıyor. Soğuyan hamur baklava dilimi şeklinde kesiliyor ve servis sırasında çorbaya batırılarak yutuluyor.
ARABAŞININ FAYDALARI NELERDİR?
Arabaşı çorbası yüksek protein içeriği sayesinde bağışıklık sistemini destekler. Tavuk ya da hindi eti kas onarımına katkı sağlar. Baharatlı ve sıcak yapısı soğuk algınlığı belirtilerini hafifletmeye yardımcı olur. Pul biber ve karabiber antioksidan özellik taşır ve vücudu enfeksiyonlara karşı korur.
Hamurda bulunan karbonhidrat, kış aylarında enerji ihtiyacını karşılar. Sıcak çorba vücut ısısını artırarak soğuk havalarda üşümeyi azaltır.
Sindirim sistemini destekleyen yapısıyla arabaşı, Afyon sofralarında hem doyurucu hem de besleyici bir kış geleneği olarak yıllardır sürdürülüyor.