Afyonkarahisar’da yaşayanların çoğu, Gazlıgöl Caddesi ile Yeşilyol’un kesiştiği noktadaki küçük türbeyi mutlaka görmüştür. Ancak binlerce aracın geçtiği bu kavşakta yer alan Demiryalayan Türbesi’nin hikâyesi, bilenlerin sayısı kadar bilinmeyen ayrıntılar da barındırıyor. Halk arasında dilden dile aktarılan bu menkıbe, Afyon’un tasavvuf tarihine uzanan dikkat çekici bir yolculuk sunuyor.
DEMİRYALAYAN TÜRBESİ NEREDE, KİME AİT?
Demiryalayan Türbesi, Afyonkarahisar şehir merkezinde, Maliye yönüne inen Gazlıgöl Caddesi ile Yeşilyol’un kesiştiği kavşakta bulunuyor. Türbede medfun olduğu kabul edilen zat, 15. yüzyılda yaşamış önemli mutasavvıflardan Abdurrahim Mısri Sultan’ın müridlerinden biri olarak biliniyor. Geçimini yoğurtçuluk yaparak sağladığı rivayet edilen bu zat, halk arasında “Demiryalayan” adıyla anılıyor.
DEMİRYALAYAN TÜRBESİ’NİN ARDINDAKİ HİKAYE NE?
Rivayete göre Abdurrahim Mısri Sultan, Demiryalayan’ın sabrını ve teslimiyetini sınamak ister. Bu amaçla Kasım Paşa’yı yoğurt almaya gönderir. Pazarlık sırasında yoğurdun başından aşağı dökülmesine rağmen Demiryalayan’ın tek tepkisi, özür dilemek olur.
DEMİRYALAYAN TÜRBESİ'NİN İSMİ NEREDEN GELİYOR?
Demiryalayan Türbesi'nin adı, gerçekten demir yalamaktan değil, sabrı, nefis terbiyesi ve tahammülüyle demiri bile yutacak derecede olgun bir kişiliğe sahip olunduğunun göstergesi.
Tasavvuf geleneğinde sıkça rastlanan mecazî lakaplardan biri olan bu adlandırma, Demiryalayan Hazretleri’nin hakarete, haksızlığa ve nefsini incitecek davranışlara karşı sergilediği dikkat çekici sükûnetle ilişkilendiriliyor. Rivayetlere göre, yoğurt menkıbesinde başından aşağı yoğurt dökülmesine rağmen tek bir kötü söz sarf etmemesi, hatta karşısındakinden özür dilemesi, bu lakabın verilmesinde etkili olan en çarpıcı örnek olarak gösteriliyor.
AFYON'UN SİMGELERİNDEN BİRİ
Bugün Demiryalayan Türbesi, Afyonkarahisar’ın manevi simgelerinden biri olarak kabul ediliyor. Gürültülü kavşağın ortasında sessizce duran bu türbe, şehrin geçmişinden günümüze ulaşan ibretlik bir hikâyeyi hatırlatmaya devam ediyor.
