Afyonkarahisar bugün denizden yüzlerce kilometre uzaklıkta yer alan bir şehir olarak bilinse de jeolojik araştırmalar bölgenin milyonlarca yıl önce farklı bir coğrafyaya sahip olduğunu ortaya koyuyor. Uzmanlara göre Anadolu’nun önemli bir bölümü gibi Afyonkarahisar da tarih öncesi dönemlerde deniz tabanı olarak bilinen alanlardan biriydi.
AFYON’UN JEOLOJİK GEÇMİŞİ DİKKAT ÇEKİYOR
Bilim insanlarına göre Afyonkarahisar’ın bulunduğu bölge yaklaşık 100 ila 200 milyon yıl önce geniş bir deniz sisteminin parçasıydı. Bu dönemde Anadolu’nun büyük bölümü Tethys Denizi olarak bilinen dev bir okyanus havzası içinde yer alıyordu.
Afyonkarahisar ve çevresinin bu denizin sığ taban alanlarından biri olduğu değerlendiriliyor. Bölgede bulunan bazı kayaç türleri de bu durumu destekleyen önemli veriler arasında gösteriliyor.
KAYAÇLAR ESKİ DENİZİN İZLERİNİ TAŞIYOR
Jeologlara göre Afyonkarahisar çevresinde yaygın olarak görülen kireçtaşı ve mermer oluşumları eski deniz ortamlarının izlerini taşıyor. Bu kayaçlar, milyonlarca yıl önce deniz tabanında biriken tortulların zamanla taşlaşmasıyla oluşuyor.
Deniz canlılarının kabukları ve kalsiyum içeren tortulların sıkışması sonucu oluşan bu yapılar, bölgenin geçmişte sular altında olduğuna işaret eden doğal kayıtlar olarak değerlendiriliyor.
DENİZ NASIL ORTADAN KAYBOLDU?
Bilim insanlarına göre Afyonkarahisar’ın deniz tabanı olmaktan çıkmasının nedeni levha hareketleri. Afrika ve Avrasya levhalarının çarpışmasıyla Anadolu coğrafyası milyonlarca yıl boyunca yükselmeye başladı.
Bu süreçte deniz tabanında bulunan alanlar yavaş yavaş suyun üzerine çıktı ve kara haline geldi. Afyonkarahisar da bu jeolojik yükselmenin ardından bugünkü konumuna ulaşan bölgeler arasında yer aldı.
Uzmanlar, Anadolu’nun iç kesimlerinde görülen birçok kayaç oluşumunun aslında eski deniz tabanlarının izlerini taşıdığını ve Afyonkarahisar’ın da bu büyük jeolojik değişimin önemli örneklerinden biri olduğunu belirtiyor.
