Beklenen Oldu! İsrail’den İran’a “Önleyici Savaş” Hamlesi: Orta Doğu’da Büyük Kriz
Orta Doğu’da tansiyon kritik noktaya ulaştı... İsrail ile İran arasındaki gerilim, askeri çatışmaya dönüştü. İsrail ordusu ve ABD güçleri, İran topraklarına yönelik önleyici hava saldırıları başlattı. Birçok şehirde patlamalar duyuldu, sirenler çalındı ve genel seferberlik ilan edildi.
Orta Doğu’da tansiyon zirveye çıktı. İsrail, “önleyici saldırı” doktrini kapsamında İran topraklarına hava operasyonu başlattığını duyurdu. Başkent Tahran’da patlamalar yaşanırken, karşılıklı açıklamalar bölgesel savaş ihtimalini yeniden gündeme taşıdı.
Peki bu hamle ne anlama geliyor? Küresel etkileri ne olabilir? İşte detaylı analiz…
“Önleyici Savaş” Nedir, Neden Şimdi?
Uluslararası ilişkilerde “önleyici saldırı”, bir ülkenin yakın ve ciddi bir tehdidi bertaraf etmek amacıyla ilk hamleyi yapması olarak tanımlanır. İsrail, geçmişte de bu doktrini uyguladı. Örneğin 1981’de Irak’ın nükleer reaktörünü hedef alan Operation Opera operasyonu buna örnek gösterilir.
Son gelişmelerde İsrail yönetimi, İran kaynaklı füze ve İHA tehdidini gerekçe gösterdi. İran ise saldırıları “egemenliğe açık ihlal” olarak nitelendirdi.
İran’dan Misilleme Geldi mi?
İranlı yetkililer, İsrail’e ve bölgede bulunan bazı ABD askeri unsurlarına yönelik misilleme kapasitesine sahip olduklarını açıkladı. Bölge ülkelerinde hava savunma sistemleri alarm durumuna geçirildi. Hava sahalarının geçici olarak kapatıldığı bildirildi.
Analistler, çatışmanın kontrollü kalıp kalmayacağının İran’ın vereceği yanıtın ölçeğine bağlı olduğunu vurguluyor.
Küresel Etkiler: Petrol, Altın ve Piyasalar
Bu gelişme sadece askeri değil, ekonomik sonuçlar da doğurabilir:
-
Petrol fiyatları hızla yükselme eğiliminde
-
Altın ve güvenli liman varlıklar talep görüyor
-
Küresel borsalarda dalgalanma riski artıyor
Orta Doğu, dünya enerji arzının önemli bir bölümünü sağladığı için her askeri gerilim küresel piyasaları doğrudan etkiliyor.
İsrail–İran Geriliminin Arka Planı
İsrail ile İran arasındaki gerilim uzun yıllara dayanıyor. Taraflar doğrudan savaşmaktan kaçınsa da:
-
Suriye sahasında dolaylı çatışmalar
-
Hizbullah ve vekil güçler üzerinden güç mücadelesi
-
Nükleer program tartışmaları
iki ülkeyi sık sık karşı karşıya getirdi.
Bölgesel Savaş İhtimali Var mı?
Uzmanlara göre üç olasılık öne çıkıyor:
-
Sınırlı ve kontrollü misillemeler (en olası senaryo)
-
Vekil güçler üzerinden genişleyen çatışma
-
Doğrudan bölgesel savaşa dönüşme riski
Şu aşamada diplomatik kanalların devreye girip girmeyeceği belirleyici olacak.