Yaz mevsiminin başlaması ve hava sıcaklıklarının mevsim normallerinin üzerine çıkması, sağlığımızı tehdit eden gıda zehirlenmesi vakalarını da beraberinde getirdi. Yüksek sıcaklıkların bakterilerin üremesi için ideal bir ortam oluşturduğunu belirten gastroenteroloji uzmanları, yaz aylarında gıdaların çok daha hızlı bozulduğuna dikkat çekiyor.
Özellikle açıkta satılan, hijyenik olmayan ortamlarda hazırlanan ve uygun soğukluk zincirinde saklanmayan gıdalar, toplum sağlığı açısından büyük bir risk barındırıyor.
Bu Besinler Çok Daha Hızlı Bozuluyor!
Sıcaklık artışıyla birlikte bazı hassas gıda grupları mikrop ve bakterilerin hedefi haline geliyor. Uzmanlar, özellikle şu besinlerin uygun sıcaklıkta saklanmadığında çok kısa sürede zararlı ve zehirleyici hale gelebildiğini kaydediyor:
-
Kırmızı et ve tavuk ürünleri
-
Süt, peynir ve yoğurt gibi süt ürünleri
-
Deniz ürünleri ve mezeler
-
İyi yıkanmamış sebze ve meyveler
En Sık Görülen Belirtiler Nelerdir?
Gıda zehirlenmesi, bozulan yiyeceğin tüketilmesinin ardından genellikle kısa sürede belirti vermeye başlar. Vücudun toksinlere karşı reaksiyon göstermesiyle ortaya çıkan en yaygın semptomlar şunlardır:
-
Bulantı ve şiddetli kusma
-
İshal ve karın ağrısı / kramplar
-
Yüksek ateş ve halsizlik
-
Sıvı kaybına (dehidrasyon) bağlı olarak gelişen baş dönmesi ve bitkinlik
İlk Müdahalede Sıvı Kaybını Önlemek Hayati Önem Taşıyor
Gıda zehirlenmesi şüphesi durumunda atılacak ilk ve en önemli adım, kusma ve ishal yoluyla kaybedilen sıvıyı yerine koymaktır. Uzmanlar ilk müdahale için şu tavsiyelerde bulunuyor:
"Vücudun susuz kalmasını önlemek için bol su tüketilmeli, mümkünse mineral ve elektrolit içeren sıvılar alınmalıdır. Bu süreçte mideyi yoracak ağır, salçalı ve yağlı yiyeceklerden kesinlikle uzak durulmalı; muz, patates püresi veya yağsız pirinç lapası gibi hafif gıdalar tercih edilmelidir. Eğer şikayetler çok şiddetliyse ve dinmiyorsa, zaman kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır."
Doğru Bilinen Yanlışlara Dikkat: Bilinçsizce İlaç Kullanmayın!
Toplumda gıda zehirlenmesi yaşandığında yaygın olarak yapılan bazı hatalı uygulamalar, hastalığın seyrini daha da kötüleştirebiliyor. İşte o yanlışlar:
-
Hemen Antibiyotiğe Sarılmak: Her gıda zehirlenmesi bakteriyel kaynaklı değildir ve antibiyotik kullanımı gerektirmez. Bilinçsiz ilaç kullanımı mide-bağırsak florasını daha çok bozar.
-
Rastgele Kusma Önleyici Almak: "Zehir vücuttan çıksın" mantığıyla aşırı müdahalelerde bulunmak veya tam tersi, vücudun savunma mekanizması olan kusmayı rastgele ilaçlarla anında durdurmaya çalışmak doğru değildir. Hekim kontrolü şarttır.
Yaz Aylarında Gıda Zehirlenmesinden Korunmanın 5 Altın Kuralı
Özellikle çocuklar, yaşlılar ve kronik hastalığı olan risk grubundaki kişilerin yaz aylarında çok daha dikkatli olması gerekiyor. Basit önlemlerle gıda zehirlenmelerini büyük ölçüde önlemek mümkün:
-
Doğru Isıda Saklayın: Pişmiş veya çiğ gıdaları dışarıda bekletmeyin, süratle buzdolabına kaldırın.
-
Açıkta Satılanlardan Kaçının: Sokakta, açık tezgahlarda güneşe maruz kalan yiyecekleri tüketmeyin.
-
Çok İyi Yıkayın: Tüketeceğiniz sebze ve meyveleri bol ve temiz suyla yıkayarak arındırın.
-
Çapraz Bulaşmayı Önleyin: Çiğ et kestiğiniz tahta ve bıçakla, pişmiş yiyecekleri veya salata malzemelerini temas ettirmeyin.
-
Tarih Kontrolü Yapın: Alışveriş yaparken son kullanma tarihi geçmiş veya ambalajı bombaj yapmış (şişmiş) ürünleri kesinlikle satın almayın.