Üniversiteyle ilişiği çeşitli nedenlerle kesilen ya da kayıt hakkı kazanmasına rağmen eğitimine başlayamayan adayları ilgilendiren öğrenci affı düzenlemesi, TBMM'deki yasama sürecinde ilk önemli aşamayı tamamladı. AK Parti milletvekillerinin imzasını taşıyan Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, TBMM Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonu'nda kabul edildi. Düzenleme henüz yasalaşmadığı için başvuru süreci başlamazken, teklifin kapsamı ve izlenecek süreç merak konusu oldu.
ÖĞRENCİ AFFI MECLİS'TEN GEÇTİ Mİ?
Öğrenci affı düzenlemesi henüz yasalaşmış değil. Kanun teklifi şu an için yalnızca TBMM Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonu'nda kabul edildi.
Düzenlemenin yürürlüğe girebilmesi için teklifin TBMM Genel Kurulu'nda görüşülerek kabul edilmesi, ardından Cumhurbaşkanı tarafından onaylanması ve Resmi Gazete'de yayımlanması gerekiyor. Bu süreç tamamlanmadan öğrenci affı resmen yürürlüğe girmeyecek ve herhangi bir başvuru alınmayacak.
ÖĞRENCİ AFFI NE ZAMAN ÇIKACAK?
Öğrenci affının yürürlüğe gireceği tarihe ilişkin henüz resmi bir açıklama bulunmuyor. Düzenleme, TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilip Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihte yürürlüğe girecek.
Kanun teklifinde yer alan hükümlere göre düzenlemenin yasalaşmasının ardından hak sahiplerine başvuru için dört aylık süre tanınacak. Bu süre içerisinde ilişiği kesilen ya da kayıt hakkı elde ettiği halde kayıt yaptırmayan adayların ilgili yükseköğretim kurumlarına başvuruda bulunmaları gerekecek.
Başvuruları kabul edilen öğrencilerin 2026-2027 eğitim öğretim yılında yeniden eğitimlerine başlaması öngörülüyor.
ÖĞRENCİ AFFI KİMLERİ KAPSIYOR?
Kanun teklifine göre öğrenci affı, yükseköğretimin farklı kademelerinde eğitim görürken belirli nedenlerle üniversiteyle ilişiği kesilen ya da kayıt hakkını kullanamayan adayları kapsıyor.
Düzenlemeden hazırlık sınıfı dahil olmak üzere önlisans, lisans tamamlama, lisans, lisansüstü ve intibak programlarında eğitim gören öğrenciler yararlanabilecek. Kendi isteğiyle ilişiği kesilenler ile üniversiteyi kazandığı halde kayıt yaptırmayan adaylar da teklif kapsamına dahil edildi.
Ancak bu haktan yararlanabilmek için daha önce aynı kapsamda çıkarılan öğrenci affından faydalanmamış olmak şartı aranacak.
ÖĞRENCİ AFFINDAN KİMLER YARARLANAMAYACAK?
Kanun teklifinde bazı kişi grupları kapsam dışında bırakıldı.
Terör suçlarından mahkûm olanlar, kasten öldürme, işkence, eziyet, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı ile uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarından mahkûm olanlar öğrenci affından yararlanamayacak.
Ayrıca kayıt sırasında sahte belge kullananlar veya bu nedenle kayıtları iptal edilenler ile Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nda yer alan manevi, mali veya bağlantılı haklara tecavüz suçları nedeniyle işlem görenler de kapsam dışında tutuldu.
Milli Güvenlik Kurulu tarafından devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplarla üyelik, mensubiyet, iltisak veya irtibat nedeniyle ilişiği kesilen kişiler de düzenlemeden faydalanamayacak.
ÖĞRENCİ AFFI BAŞVURUSU NASIL YAPILACAK?
Kanun teklifinin yasalaşması halinde başvuru süreci yürürlüğe giriş tarihinden itibaren başlayacak.
Hak sahipleri, dört ay içinde ilişiklerinin kesildiği ya da kayıt hakkı kazandıkları yükseköğretim kurumuna başvuruda bulunacak. Başvuruların kabul edilmesi halinde öğrenciler, üniversitelerin belirlediği usul ve esaslara göre 2026-2027 eğitim öğretim yılında yeniden öğrenim hakkı elde edecek.
Teklifte askerlik yükümlülüğü bulunan öğrenciler için de düzenleme yer alıyor. Yeniden kayıt yaptıran öğrencilerin askerlik erteleme işlemleri Askeralma Kanunu hükümlerine göre gerçekleştirilecek. Düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihte askerlik görevini sürdürenler ise terhis tarihinden itibaren iki ay içinde başvuru yapmaları halinde bu haktan yararlanabilecek.
ÖĞRENCİ AFFINDA YATAY GEÇİŞ VE AÇIK ÖĞRETİM DÜZENLEMESİ VAR MI?
Kanun teklifinde yatay geçiş ve açık öğretime ilişkin hükümler de bulunuyor.
Yeniden öğrenci statüsü kazananlardan, üniversiteye giriş yılı itibarıyla aynı veya farklı diploma programının taban puanını sağlayanlar, belirlenen şartları taşımaları halinde yatay geçiş talebinde bulunabilecek. Kabul edilecek öğrenci sayısı ise programdaki mevcut kontenjan ve üniversitenin fiziki imkanları dikkate alınarak belirlenecek.
Bunun yanında talepte bulunan öğrenciler, Anadolu Üniversitesi, Ankara Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi ve İstanbul Üniversitesi bünyesindeki açık öğretim önlisans veya lisans programlarının eşdeğer bölümlerine yatay geçiş yapabilecek. Bu uygulamaya ilişkin usul ve esaslar ise Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenecek.
ÖĞRENCİ AFFI KAPSAMI DIŞINDA HANGİ KURUMLAR BULUNUYOR?
Komisyonda kabul edilen düzenlemeye göre bazı eğitim kurumları öğrenci affı kapsamına alınmadı.
Polis Akademisi ve bağlı eğitim kurumları, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi, Milli Savunma Üniversitesine bağlı harp okulları, astsubay meslek yüksekokulları ve enstitüler düzenleme dışında bırakıldı.
Ayrıca Milli Savunma Bakanlığı, Polis Akademisi, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı nam ve hesabına başka yükseköğretim kurumlarında eğitim görürken kendi isteğiyle veya farklı nedenlerle ilişiği kesilen öğrenciler de kanun teklifindeki öğrenci affı hükümlerinden yararlanamayacak.