Hindistan’da tespit edilen yeni Nipah virüsü vakaları sonrası Dünya Sağlık Örgütü ve bölgesel sağlık otoriteleri süreci yakından izlemeye başladı. Zoonotik yapısı, insandan insana bulaşabilmesi ve yüksek ölüm oranı nedeniyle Nipah virüsü, olası küresel riskler arasında gösteriliyor. Özellikle Güney ve Güneydoğu Asya’ya seyahat edenler için dikkat çağrıları yapılırken, virüsle ilgili temel sorular ise merak ediliyor.
NİPAH VİRÜSÜ NEDİR?
Nipah virüsü, hayvanlardan insanlara bulaşabilen zoonotik bir virüs olarak tanımlanıyor. İlk kez 1998 yılında Malezya’da tespit edilen virüs, adını salgının görüldüğü Sungai Nipah bölgesinden aldı. Nipah virüsü, Henipavirüs cinsine ait olup Hendra virüsü ile yakın akraba kabul ediliyor.
Virüsün doğal rezervuarı meyve yarasaları olarak biliniyor. İnsanlara bulaştığında ağır solunum yolu enfeksiyonları ve beyin iltihabına yol açabilen Nipah virüsü, Dünya Sağlık Örgütü tarafından salgın potansiyeli yüksek patojenler arasında izleniyor.
NİPAH VİRÜSÜ NASIL BULAŞIR?
Nipah virüsü farklı yollarla bulaşabiliyor. En yaygın bulaş yolları arasında yarasalarla temas ve yarasalar tarafından kontamine edilmiş gıdaların tüketimi yer alıyor. Özellikle açıkta satılan meyve suları ve iyi yıkanmamış meyveler risk oluşturuyor.
Virüs ayrıca enfekte hayvanlardan insanlara ve yakın temas yoluyla insandan insana da geçebiliyor. Sağlık çalışanları ve hasta yakınları, korunma önlemleri alınmadığında daha yüksek risk altında bulunuyor.
NİPAH VİRÜSÜ BELİRTİLERİ NELERDİR?
Nipah virüsü enfeksiyonu, başlangıçta hafif belirtilerle ortaya çıkabiliyor ancak kısa sürede ağır tablolara ilerleyebiliyor. Uzmanlara göre ilk belirtiler genellikle ateş, baş ağrısı, kas ağrıları ve halsizlik şeklinde görülüyor.
Hastalığın ilerleyen evrelerinde bulantı, kusma, ishal ve solunum güçlüğü gelişebiliyor. Bazı vakalarda ise ensefalit olarak adlandırılan beyin iltihabı tablosu ortaya çıkıyor. Bilinç kaybı, nöbetler ve koma, ağır vakalarda görülebilen belirtiler arasında bulunuyor. Bu durum, Nipah virüsünün ölüm oranının yüksek olmasının başlıca nedenleri arasında gösteriliyor.
NİPAH VİRÜSÜNÜN TEDAVİSİ VAR MI?
Nipah virüsüne karşı şu an için onaylanmış spesifik bir antiviral tedavi bulunmuyor. Tedavi süreci, destekleyici bakım ve semptomların kontrol altına alınmasına dayanıyor. Yoğun bakım desteği, solunum yetmezliği ve nörolojik komplikasyonların yönetilmesinde kritik rol oynuyor.
Uzmanlar, etkili bir tedavi yöntemi olmadığı için korunmanın en önemli savunma yöntemi olduğunu vurguluyor. Aşı geliştirme çalışmaları devam etse de henüz yaygın kullanıma giren bir aşı bulunmuyor.
NİPAH VİRÜSÜ TÜRKİYE'DE GÖRÜLDÜ MÜ?
Uzmanların verdiği bilgilere göre Nipah virüsü, Türkiye’de bugüne kadar tespit edilmedi. Türkiye, virüsün doğal olarak görüldüğü coğrafi bölgeler arasında yer almıyor.
Ancak Güney ve Güneydoğu Asya ülkelerine seyahat eden kişiler için ithal vaka riski teorik olarak mümkün görülüyor. Bu nedenle riskli bölgelere seyahat edenlerin dönüş sonrası sağlık durumlarını yakından takip etmeleri öneriliyor.
NİPAH VİRÜSÜNDEN NASIL KORUNULUR?
Nipah virüsünden korunmada bireysel önlemler büyük önem taşıyor. Uzmanlar, özellikle riskli bölgelere seyahat eden kişilerin açıkta satılan gıdalardan, meyve sularından ve hijyeninden emin olunmayan yiyeceklerden uzak durması gerektiğini belirtiyor.
