Türkiye’de sosyal güvenlik sisteminin en çok konuşulan başlıklarından biri olan kademeli emeklilik, milyonlarca çalışanın gelecek planlarını doğrudan etkiliyor. 2023 yılında yürürlüğe giren EYT yasası ile 2,6 milyon kişi emeklilik hakkı kazanırken, kapsama giremeyen 2000 ve sonrası girişli sigortalılar haksızlık yapıldığı gerekçesiyle düzenleme talep ediyor. Kademeli Emeklilik Federasyonu çatısı altında toplanan vatandaşlar, sistemin daha adil bir zemine oturtulması için gün sayarken, Ankara kulislerinde farklı formüller masaya yatırılıyor.
KADEMELİ EMEKLİLİKTE MASADAKİ TABLO: YAŞ VE PRİM ŞARTLARI NASIL OLACAK?
Sosyal güvenlik uzmanlarının ve derneklerin üzerinde durduğu taslak çalışmalara göre, emeklilik yaşının sigorta giriş yılına bağlı olarak kademeli bir şekilde aşağı çekilmesi hedefleniyor. Özellikle 8 Eylül 1999 ile Nisan 2008 tarihleri arasında sigortalı olanlar için 7000 prim günü şartı öne çıkan en güçlü formül olarak görülüyor.
Taslak tabloya göre öngörülen yaş grupları ise şu şekilde şekilleniyor:
-
2000 Yılı Öncesi Girişliler: Erkeklerde 47, kadınlarda 45 yaş sınırı.
-
2001 Yılı ve Sonrası Girişliler: Erkeklerde 48, kadınlarda 46 yaş sınırı.
-
Sonraki Yıllar: Sigorta giriş yılına göre yaş sınırının kademeli olarak artırılarak 65 yaş bandına kadar çekilmesi.
Vatandaşların temel talebi, EYT ile oluşan keskin yaş uçurumunun, aktüeryal dengeyi de koruyacak şekilde daha makul bir seviyeye indirilmesi yönünde.
BAKANLIK VE MECLİS KANADINDAN KRİTİK AÇIKLAMA: DÜZENLEME GELECEK Mİ?
Milyonlarca çalışanın heyecanla beklediği haberlere karşın, hükümet cephesinden gelen açıklamalar temkinli bir çizgide ilerliyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, yaptığı son değerlendirmelerde emeklilik sisteminde şu an için radikal bir değişiklik planlanmadığını belirterek, mevcut prim ve yaş şartlarının korunduğunu ifade etti. Özellikle EYT’nin 2024 yılındaki 724 milyar liralık devasa maliyeti, yeni bir düzenlemenin önündeki en büyük ekonomik engel olarak gösteriliyor.
Ekonomi yazarlarının analizlerine göre, muhalefet partileri tarafından TBMM’ye sunulan yasa teklifleri olsa da, iktidar kanadının önceliği enflasyonla mücadele ve mali disiplini korumak. Ancak 2000 sonrası sigortalıların oluşturduğu yoğun kamuoyu baskısı, konunun 2026 yılı içerisinde Meclis komisyonlarında yeniden tartışılması ihtimalini diri tutuyor. Emeklilik bekleyen milyonlarca vatandaş için süreç, siyasi ve ekonomik dengelerin kesişim noktasında ilerlemeye devam ediyor.