Çalışma hayatında milyonlarca işçi ve işverenin ezberini bozacak, iş hukukunda taşları yerinden oynatacak tarihi bir emsal karara imza atıldı. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, Resmi Gazete'de yayımlanan son kararında, yıllık ücretli izin sürelerine denk gelen hafta tatili (pazar) günlerinin yasal izin süresinden düşülemeyeceğini kesin olarak hükme bağladı.
Adalet Bakanlığı'nın kanun yararına temyiz başvurusu üzerine oy birliğiyle alınan bu emsal karar doğrultusunda; iş sözleşmesi sonlanmış olsa bile, geçmişte hafta tatilleri nedeniyle eksik hesaplanan tüm izin sürelerinin bedelinin çalışanlara son brüt maaş üzerinden nakden ödenmesi yasal bir zorunluluk haline geldi.
Bakanlık Devreye Girdi: Yerel Mahkemenin "İzin" Hesabı Hatalı Bulundu
Milyonların kaderini değiştiren hukuki süreç, bir işçinin üç farklı dönemde çalıştığı şirkette kendisine yıllık izin haklarının kullandırılmadığını ve iş sözleşmesinin haksız yere feshedildiğini belirterek İş Mahkemesinde dava açmasıyla başladı. Davalı işveren, işçinin istifa ettiğini ve herhangi bir izin alacağı bulunmadığını savunsa da mahkeme istifaya dair resmi belge bulamadı. Ancak yerel mahkeme, kayıtlara dayanarak işçinin 24 gün izin kullandığını varsayıp davanın yalnızca kısmen kabulüne karar verdi.
Miktar itibarıyla kesin olan bu karara karşı istinaf yolu kapalı olunca, çalışan haklarının korunması adına Adalet Bakanlığı devreye girdi. Bakanlık, yerel mahkemenin kararında açık bir yasa ihlali ve usul hatası yapıldığını tespit ederek dosyayı "Kanun Yararına Temyiz" yetkisiyle Yargıtay’a taşıdı. Bakanlık itirazında; işçinin izinli olduğu günlere rastlayan hafta tatillerinin (pazar günleri) yıllık izin süresinden düşülmesinin mevzuata tamamen aykırı olduğunu net bir dille belirtti.
Yargıtay İş Hukukunun Altın Kurallarını Hatırlattı
Dosyayı derinlemesine inceleyen Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, SGK Uzmanı İsa Karakaş'ın da köşesinde dikkat çektiği üzere, çalışma hayatındaki ispat yükümlülükleri ve izin haklarına dair şu anayasal kuralları tüm şirketlere yeniden hatırlattı:
-
İspat Yükü İşverendedir: İşçinin yıllık izin hakkını kullandığını işveren; imzalı izin defteri, bordro veya eş değer hukuki bir belge ile kanıtlamak zorundadır.
-
Sözleşme Bitiminde Nakde Dönüşür: İş sözleşmesi hangi nedenle (istifa, fesih, emeklilik) sona ererse ersin, kullanılmayan izinlerin ücreti işçinin son brüt maaşı üzerinden nakden ödenmelidir.
-
İş Kanunu 56/5 Maddesi Açıktır: Yıllık ücretli izin günlerinin hesabında izin süresine rastlayan ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz.
Hafta Tatili İşçinin Anayasal Hakkıdır, Eritilemez!
Somut dosyada davacı işçinin kâğıt üzerinde 28 gün izinli gösterildiğini ancak bu sürenin içerisine tam 4 gün hafta tatilinin (pazar günü) denk geldiğini tespit eden Yargıtay, tarihi kararını verdi: Hafta tatili işçinin anayasal ve dinlenme hakkıdır, yıllık izin süresiyle iç içe geçirilerek eritilemez!
Bu doğrultuda, işçinin içeride kalan 4 günlük izninin brüt ücretinin kendisine ödenmesi gerektiği belirtilerek, yerel mahkemenin hatalı kararı oy birliğiyle bozuldu.