2 Temmuz 1993 tarihinde Sivas'ta düzenlenen Pir Sultan Abdal Şenlikleri sırasında meydana gelen Madımak Katliamı, kamuoyunda Sivas Katliamı, Sivas Olayları ve Madımak Olayı isimleriyle de anılıyor. Madımak Oteli'nin ateşe verilmesi sonucu 33 şenlik katılımcısı ile 2 otel çalışanı yaşamını yitirirken, olay Türkiye'nin yakın tarihindeki en önemli toplumsal olaylardan biri olarak kayıtlara geçti.
MADIMAK KATLİAMI NEDİR?
Madımak Katliamı, 2 Temmuz 1993 tarihinde Sivas'ta gerçekleştirilen Pir Sultan Abdal Şenlikleri sırasında yaşanan ve Madımak Oteli'nin ateşe verilmesiyle sonuçlanan olaydır.
Pir Sultan Abdal Kültür Derneği tarafından düzenlenen şenliklere çok sayıda yazar, şair, sanatçı, akademisyen ve düşünce insanı katıldı. Etkinliklerin devam ettiği sırada kent merkezinde gerginlik yaşandı ve daha sonra kalabalık Madımak Oteli'nin önünde toplandı.
Otel çevresinde başlayan olaylarda önce araçlar ateşe verildi, ardından bina taşlandı. Daha sonra otelin alt katında çıkan yangın kısa sürede büyüyerek binanın büyük bölümünü sardı.
Yangın sonucunda içeride bulunan 33 şenlik katılımcısı ile 2 otel çalışanı hayatını kaybetti. Aralarında Aziz Nesin'in de bulunduğu çok sayıda kişi ise çeşitli şekillerde binadan çıkarılarak kurtarıldı. Olaylar sırasında saldırgan gruptan iki kişi de yaşamını yitirdi.
MADIMAK KATLİAMI NE ZAMAN VE NEREDE OLDU?
Madımak Katliamı, 2 Temmuz 1993 Cuma günü Sivas'ta meydana geldi.
Olayların yaşandığı gün kentte Pir Sultan Abdal Şenlikleri kapsamında kültürel etkinlikler düzenleniyordu. Gün içerisinde başlayan gerginlik ilerleyen saatlerde şehir merkezine yayıldı ve Madımak Oteli önünde toplanan kalabalığın ardından yangın çıktı.
Yangın sırasında otelde bulunan çok sayıda kişi mahsur kaldı. Olayların ardından Sivas Valiliği kent genelinde iki gün süreyle sokağa çıkma yasağı ilan etti.
SİVAS MADIMAK OTELİ'NDE NE OLDU?
Madımak Oteli, olay günü şenliklere katılan sanatçılar, yazarlar, akademisyenler ve davetlilerin konakladığı yerdi.
Şehir merkezinde yaşanan gerginliğin ardından otel önünde toplanan kalabalık, çevredeki araçları ateşe verdi ve binayı taşladı. Daha sonra otelin giriş katında çıkan yangın kısa sürede üst katlara yayıldı.
Yangında içeride bulunan 35 kişi yaşamını yitirdi. Çok sayıda kişi ise itfaiye ve güvenlik ekiplerinin müdahalesiyle binadan çıkarıldı.
Aziz Nesin de olay sırasında yaralı olarak kurtarıldı ve daha sonra hastaneye götürüldü.
Olayın resmi bilançosuna göre;
- 33 şenlik katılımcısı yaşamını yitirdi.
- 2 otel çalışanı hayatını kaybetti.
- 51 kişi çeşitli şekillerde kurtarıldı.
- Olaylar sırasında saldırgan gruptan 2 kişi de yaşamını yitirdi.
MADIMAK KATLİAMI'NDA HAYATINI KAYBEDENLERİN İSİMLERİ
Madımak Katliamı'nda yaşamını yitiren şenlik katılımcıları şunlardır:
Muhlis Akarsu, Muhibe Akarsu, Gülender Akça, Metin Altıok, Mehmet Atay, Sehergül Ateş, Behçet Sefa Aysan, Erdal Ayrancı, Asım Bezirci, Belkıs Çakır, Serpil Canik, Muammer Çiçek, Nesimi Çimen, Carina Cuanna Thuijs, Serkan Doğan, Hasret Gültekin, Murat Gündüz, Gülsüm Karababa, Uğur Kaynar, Asaf Koçak, Koray Kaya, Menekşe Kaya, Handan Metin, Sait Metin, Huriye Özkan, Yeşim Özkan, Ahmet Özyurt, Nurcan Şahin, Özlem Şahin, Asuman Sivri, Yasemin Sivri, Edibe Sulari ve İnci Türk.
Yangında yaşamını yitiren otel çalışanları ise Ahmet Öztürk ile Kenan Yılmaz oldu.
Olaylar sırasında hayatını kaybeden saldırganlar ise Hakan Türkgil ve Ahmet Alan olarak kayıtlara geçti.
MADIMAK KATLİAMI SONRASINDA YARGI SÜRECİNDE NELER YAŞANDI?
Olayın ardından başlatılan soruşturma kapsamında ilk aşamada 33 kişi gözaltına alındı. Daha sonra gözaltı sayısı 190'a yükseldi.
Toplam 124 kişi hakkında "laik anayasal düzeni değiştirip din devleti kurmaya kalkışma" suçlamasıyla dava açıldı. Kamuoyunda "Sivas Davası" olarak bilinen davanın ilk duruşması 21 Ekim 1993 tarihinde Ankara 1 No'lu Devlet Güvenlik Mahkemesi'nde yapıldı.
İlk karar 26 Aralık 1994 tarihinde açıklandı. Daha sonra dosya Yargıtay tarafından incelendi ve yerel mahkeme kararı bozuldu.
Yeniden görülen davada 33 sanık hakkında idam cezası verildi. Türkiye'de 2002 yılında idam cezasının kaldırılmasının ardından bu cezalar ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çevrildi.
Firari sanıklara ilişkin davaların bir bölümü 2012 yılında, bir bölümü ise 2023 yılında zamanaşımı gerekçesiyle düşürüldü.
MADIMAK KATLİAMI SONRASINDA HANGİ AÇIKLAMALAR YAPILDI?
Olayların ardından dönemin Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel, güvenlik güçlerinin olaylara müdahale ettiğini belirten açıklamalarda bulundu.
Dönemin Başbakanı Tansu Çiller de olay sonrası kamuoyuna değerlendirmelerde bulundu.
Yangından yaralı olarak kurtulan Aziz Nesin ise yaptığı açıklamalarda olaylara müdahalenin yetersiz kaldığını ifade ederek dönemin devlet yöneticilerini eleştirdi.
Dönemin İçişleri Bakanı Mehmet Gazioğlu ile Refah Partisi Genel Başkanı Necmettin Erbakan da yaşanan olaylara ilişkin kamuoyuna açıklamalarda bulundu.