Emeklilikte Adalet Derneği (EMADDER) öncülüğünde yürütülen hak arama mücadelesi, meclise sunulan kanun teklifleri ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın rasyonel bütçe dengelerini göz önünde bulundurarak yaptığı son dakika resmi açıklamaların tüm detayları haberimizde.
Türkiye’de çalışma hayatının ve sosyal güvenlik sisteminin en çok konuşulan, tartışılan ve milyonlarca çalışanı doğrudan ilgilendiren gündem maddesi kuşkusuz Kademeli Emeklilik sistemi. Sigortalı çalışanların işe başlangıç tarihlerine (tescil yıllarına) göre belirlenen yaş ve prim gün sayısı şartlarını aşamalı olarak tamamlayarak emekli olmalarını sağlayan bu basamaklı sistem, özellikle EYT (Emeklilikte Yaşa Takılanlar) düzenlemesinin ardından çok daha hararetli bir kamuoyu tartışmasına dönüştü.
Peki, mevcut Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) mevzuatında durum ne, sivil toplum kuruluşları ve çalışanlar ne talep ediyor ve hükümet kanadından gelen en güncel rasyonel açıklamalar ne yönde? İşte kuruşu kuruşuna, gün gün kademeli emeklilik dosyasının tüm gerçekleri:
Mevcut Yasal Durum: Kim, Hangi Şartlarla Emekli Olabiliyor?
Türkiye'de 1999 ve 2008 yıllarında gerçekleştirilen büyük sosyal güvenlik reformları doğrultusunda, çalışanların sigorta başlangıç tarihlerine göre halihazırda yürürlükte olan kademeli yaş sınırları bulunuyor. SGK mevzuatına göre sistem şu an tıkır tıkır şu üç temel kategori üzerinden işliyor:
-
8 Eylül 1999 Öncesi Girişliler (EYT Kapsamı): Bu gruptakiler için yaş şartı tamamen kaldırılmıştır. Kadınlarda 20, erkeklerde 25 yıl sigortalılık süresini ve işe giriş tarihine göre 5000 ila 5975 arası prim gününü dolduranlar yaşlarına bakılmaksızın emeklilik hakkı kazanmıştır.
-
9 Eylül 1999 – 30 Nisan 2008 Arası Girişliler: Bu dönemde işe başlayan çalışanlar, yasal olarak mevcut kademeli yaş şartına tabidir. Yürürlükteki kanunlara göre bu aralıktaki kadınlar 58, erkekler ise 60 yaşında ve en az 7000 prim günüyle (veya 25 yıl sigortalılık süresi, 4500 prim günüyle kısmi olarak) emekli olabilmektedir.
-
1 Mayıs 2008 Sonrası Girişliler: Bu tarihten sonra ilk kez sisteme girenler için emeklilik yaşı kademeli olarak artarak kadın ve erkeklerde 65 yaşa kadar yükselmekte ve 7200 prim günü (Bağ-Kur ve kamuda 9000 gün) talep edilmektedir.
Kamuoyunda Beklenen "Yeni" Kademeli Emeklilik Talebi Nedir?
2023 yılında yürürlüğe giren EYT yasasından sadece bir gün, bir hafta veya birkaç ay gibi kısa sürelerle yararlanamayan (9 Eylül 1999 ve sonrası sigorta girişli) milyonlarca vatandaş, arada oluşan 17 ila 20 yıllık emeklilik yaş farkının rasyonel olmadığını ve büyük bir sosyal adaletsizlik yarattığını savunuyor.
Bu bağlamda Emeklilikte Adalet Derneği (EMADDER) gibi güçlü sivil toplum oluşumları ve muhalefet partileri tarafından TBMM gündemine de taşınan yeni bir "kademeli emeklilik" modeli talep ediliyor.
Talep Edilen Taslak Model Ne Getiriyor?
Kamuoyunun üzerinde uzlaştığı ve yasalaşmasını beklediği taslak modele göre; 1999-2008 arası girişlilerin doğrudan 58-60 yaş barajına takılması yerine, sigorta başlangıç yılına göre kademeli bir esneme isteniyor:
-
Kadınlarda: İşe giriş yılına göre 43-45 yaşlarından başlayarak,
-
Erkeklerde: İşe giriş yılına göre 45-47 gibi daha makul yaşlardan başlayarak basamaklı ve rasyonel bir geçiş süreciyle emeklilik yolunun açılması amaçlanmaktadır.
Haziran 2026 İtibarıyla Hükümetin ve Bakanlığın Resmi Kararı
Kamuoyundaki bu yoğun beklentiye, imza kampanyalarına ve Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) muhalefet milletvekilleri tarafından sunulan çeşitli kanun tekliflerine rağmen, Haziran 2026 itibarıyla yeni bir kademeli emeklilik yasası yürürlükte değildir.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yapılan en son resmi açıklamalarda, aktüeryal dengeyi (gelir-gider dengesini) ve mevcut emeklilik sisteminin sürdürülebilirliğini korumak adına yeni bir yasal düzenleme veya yaş esnetme çalışmasının planlanmadığı net bir dille ifade edilmiştir. Bakanlık, prim ve yaş şartlarının mevcut mevzuat doğrultusunda titizlikle uygulanmaya devam edeceğini vurgulamıştır. Dolayısıyla şu an için 1999 sonrası girişli çalışanların emekli olabilmek için mevcut SGK kanunlarındaki kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş ve prim günü sınırlarını tamamlaması yasal bir zorunluluktur.
| Sigorta Başlangıç Dönemi | Kadın Emeklilik Şartları | Erkek Emeklilik Şartları | İstenen Asgari Prim Gün Sayısı |
| 8 Eylül 1999 Öncesi (EYT) | Yaş Şartı Yok / 20 Yıl Süre | Yaş Şartı Yok / 25 Yıl Süre | 5000 — 5975 Gün Arası |
| 9 Eylül 1999 - 30 Nisan 2008 | 58 Yaş | 60 Yaş | 7000 Gün (Veya 4500 Gün Kısmi) |
| 1 Mayıs 2008 Sonrası | 58'den başlayıp 65 Yaşa kademeli | 60'tan başlayıp 65 Yaşa kademeli | 7200 Gün (SSK) / 9000 Gün (Bağ-Kur) |