Anayasa Mahkemesi, 2023 yılında görevdeki memurlara verilen ancak memur emeklilerine yansıtılmayan 8 bin 77 liralık seyyanen ödemeyle ilgili başvurularda önemli bir aşamaya geçti. Yargıtay 7. Ceza Dairesi Onursal Üyesi Seyfettin Çilesiz tarafından yapılan bireysel başvurunun daha önce açılan dosyayla birleştirilmesi üzerine gözler davanın esasına ilişkin değerlendirmeye çevrildi.
EMEKLİYE SEYYANEN ZAM VAR MI?
Şu an için memur emeklilerine seyyanen zam yapılmasını kesinleştiren bir Anayasa Mahkemesi kararı bulunmuyor. AYM'nin son gelişmesi, aynı konudaki bireysel başvuruların birleştirilmesine ilişkin. Davanın esasına yönelik nihai karar ise henüz verilmiş değil.
Sürecin temelinde, 2023 yılında görev yapan memurlara 8 bin 77 lira olarak uygulanan seyyanen ödemenin aynı dönemde emekli olan memurlara yansıtılmaması bulunuyor. Seyfettin Çilesiz'in başvurusunda bu uygulamanın emekli memurlar açısından oluşturduğu hak kaybının giderilmesi talep ediliyor.
Dolayısıyla AYM'nin dosyaları birleştirmesi, emekli maaşlarına otomatik olarak zam yapılacağı anlamına gelmiyor. Zam veya geçmişe dönük ödeme konusunda belirleyici olacak gelişme, Mahkemenin esas hakkındaki kararı olacak.
AYM'NİN SEYYANEN ZAM DOSYALARINI BİRLEŞTİRMESİ NE ANLAMA GELİYOR?
Anayasa Mahkemesi'nin aynı konuyla ilgili başvuruları tek dosyada değerlendirmeye alması, hukuki sürecin bir sonraki aşamaya geçmesini sağladı. Birleştirme kararıyla birlikte başvuruların aynı hukuki çerçevede incelenmesinin önü açıldı.
Söz konusu karar, tek başına memur emeklileri lehine veya aleyhine verilmiş bir esas kararı niteliğinde değil. Bu nedenle birleştirme kararından hareketle “seyyanen zam kesinleşti” şeklinde bir sonuç çıkarmak mümkün değil.
Davanın esasına ilişkin değerlendirmede, memur emeklilerine 2023 yılında yapılmayan ödemenin hukuki boyutu ele alınacak.
2023 YILINDAKİ 8 BİN 77 LİRALIK SEYYANEN ÖDEME NEDEN TARTIŞILIYOR?
2023 yılında görevde bulunan memurların maaşlarına seyyanen ödeme yapılmış, ancak bu ödeme memur emeklilerinin aylıklarına aynı şekilde yansıtılmamıştı.
Seyfettin Çilesiz'in başvurusu da bu farklı uygulamaya dayanıyor. Başvuruda, görevdeki memurlara verilen 8 bin 77 liralık ödemenin emekli memurlar açısından da değerlendirilmesi ve ortaya çıktığı belirtilen hak kayıplarının giderilmesi talep ediliyor.
Bu nedenle dava, genel olarak bütün emeklilere yapılacak yeni bir zam düzenlemesinden ziyade 2023 yılında memur emeklilerine yansıtılmayan seyyanen ödeme üzerinden yürütülen bir hukuk süreci niteliğinde.
EMEKLİYE 25 BİN TL SEYYANEN ZAM GELECEK Mİ?
Dava süreciyle ilgili açıklamalarda, başvurunun emekliler lehine sonuçlanması halinde bugünkü hesaplamalar üzerinden yaklaşık 25 bin liralık bir aylık artış gündeme gelebileceği ifade ediliyor. Ancak bu rakam kesinleşmiş bir zam tutarı değil.
Söz konusu 25 bin liralık rakam, davanın olumlu sonuçlanması halinde ortaya çıkabilecek olası maaş farkına ilişkin değerlendirmelerden kaynaklanıyor. AYM tarafından memur emeklilerine 25 bin lira seyyanen zam yapılacağına ilişkin verilmiş bir karar bulunmuyor.
Bu nedenle mevcut aşamada emeklilerin maaşlarına 25 bin lira zam yapılacağı yönündeki ifadelerin kesinleşmiş bir ödeme olarak değerlendirilmemesi gerekiyor.
1 MİLYON LİRALIK GERİYE DÖNÜK ÖDEME İDDİASI NEDİR?
Davanın olumlu sonuçlanması halinde geçmiş dönemlerde oluştuğu öne sürülen farkların da gündeme gelmesi bekleniyor. Avukat Ali Erdem Gündoğan'ın değerlendirmelerinde, bazı hesaplamalara göre geriye dönük farkın kişi başına yaklaşık 1 milyon liraya ulaşabileceği ifade ediliyor.
Ancak 1 milyon liralık rakam da kesinleşmiş bir alacak miktarı değil. Bu tutarın ortaya çıkabilmesi için öncelikle AYM'nin esas hakkında başvuruyu kabul etmesi ve ardından uygulanacak hukuki sonuçların belirlenmesi gerekiyor.
Dolayısıyla bugün itibarıyla memur emeklilerine 1 milyon liralık geriye dönük ödeme yapılacağı yönünde kesinleşmiş bir karar bulunmuyor.
SEYYANEN ZAM KİMLERİ KAPSAYACAK?
Yürütülen dava doğrudan memur emeklilerine 2023 yılında verilmeyen seyyanen ödeme üzerinden ilerliyor. Bu nedenle davanın kapsamı, başvurunun hukuki konusu bakımından memur emeklileriyle bağlantılı.
İşçi, esnaf ve çiftçi emeklileri için aynı davadan otomatik olarak seyyanen zam sonucu çıkmıyor. Bu grupların aylıkları açısından ayrı bir yasal düzenleme yapılması halinde farklı bir süreç söz konusu olabilir.
Mevcut dava kapsamında tartışılan temel konu, görevdeki memurlara uygulanan 8 bin 77 liralık ödemenin emekli memurlara yansıtılmaması.
AYM SEYYANEN ZAM DAVASINDA KARAR NE ZAMAN ÇIKACAK?
Dosyaların birleştirilmesinin ardından süreç Anayasa Mahkemesi'nin esas incelemesiyle devam edecek. Birleştirme kararı verilmiş olması, davanın nihai olarak sonuçlandığı anlamına gelmiyor.
Emekli memurlar açısından kritik aşama, AYM'nin başvurunun esasına ilişkin vereceği karar olacak. Mahkemenin değerlendirmesi sonucunda başvurunun kabul edilmesi veya reddedilmesi halinde seyyanen ödeme konusundaki hukuki süreç açısından yeni bir aşamaya geçilecek.
Şimdilik kesinleşen gelişme, aynı konudaki başvuruların birleştirilmiş olması. 25 bin liralık olası aylık artış ve yaklaşık 1 milyon liralık geçmiş dönem farkı ise başvurunun olumlu sonuçlanması halinde gündeme gelebilecek hesaplamalar olarak açıklanıyor.