Dünya genelinde tırmanan siyasi krizler ve jeopolitik gerginlikler küresel enerji pazarını doğrudan sarsmaya devam ediyor. Özellikle Orta Doğu coğrafyasında ABD ile İran arasında yaşanan çatışmaların geniş alanlara yayılma riski ve Doğu Avrupa'daki Rusya ile Ukrayna savaşının getirdiği lojistik tıkanıklıklar petrol tedarik zincirini büyük oranda sekteye uğratıyor. Bu durum küresel ham petrol stoklarının hızla erimesine yol açarak uluslararası piyasalarda ham petrol fiyatlarının kontrolsüz şekilde yükselmesine zemin hazırlıyor.
Enerji arzında yaşanan bu küresel kriz, iç piyasadaki pompa fiyatlarına kaçınılmaz bir fiyat artışı olarak geri dönüyor. Rafineri çıkış fiyatlarında görülen bu dalgalanmalar neticesinde sürücüler ve nakliye sektörü temsilcileri yeni bir fiyat artışı dalgasıyla yüzleşmek zorunda kalıyor. Tedarik kanallarındaki belirsizlik sürdükçe fiyatlar üzerindeki yukarı yönlü baskının bir süre daha devam edebileceği değerlendiriliyor.
Motorine Yapılan Fiyat Düzenlemesinin Detayları
Gece yarısından itibaren geçerli olmak üzere akaryakıt ürün gruplarından motorinin litre fiyatına ciddi bir zam yapıldı. Gece saatlerinde pompaya yansıyan bu yeni tarifeyle birlikte motorinin litre satış fiyatında ortalama 4,24 TL seviyesinde bir artış kaydedildi. Satış noktalarındaki tabela değişimiyle birlikte araç sahipleri güne oldukça yüksek rakamlarla başlamış oldu.
Sektör temsilcileri tarafından aktarılan bilgilere göre söz konusu fiyat artışı doğrudan uluslararası petrol maliyetlerindeki yükselişten kaynaklanıyor. Tüketicilerin bütçesini doğrudan etkileyecek olan bu gelişme, lojistik ve ulaşım maliyetleri üzerinden genel ürün fiyatlarına da etki etme riski taşıyor. Akaryakıt istasyonlarında gece yarısı itibarıyla yeni rakamlar üzerinden satışlara başlandı.
Büyükşehirlerdeki Güncel Akaryakıt Fiyatları
Gelen son zam kararıyla birlikte Türkiye'nin en büyük metropollerinde motorin fiyatları yeni bir tarihi zirveye ulaştı. İstanbul sınırları içerisinde motorinin litresi ortalama 78,48 TL seviyesine yükselirken başkent Ankara'da bu rakam 79,60 TL olarak kayıtlara geçti. Ege'nin en büyük şehri İzmir'de ise motorin litre fiyatı 79,87 TL seviyesine kadar tırmandı.
Büyükşehirlerdeki bu fiyat hareketliliği araç sahiplerinin depolarını doldurma maliyetini önemli ölçüde artırdı. Dağıtım şirketlerinin belirlediği serbest piyasa koşulları doğrultusunda iller ve hatta ilçeler arasında küçük çaplı fiyat farklılıkları gözlemlense de genel tablo tüm büyük merkezlerde fiyatların %5,30 oranında yükseldiğini ortaya koyuyor. Depo dolum maliyetlerindeki bu ciddi artış özellikle ticari araç işletmelerini zora sokuyor.
Doğu İllerinde Fiyatlar Rekor Seviyeye Ulaştı
Nakliye masrafları ve coğrafi uzaklık gibi lojistik etkenlerin üzerine eklenmesiyle birlikte ülkenin doğu illerinde motorin fiyatları rekor kırarak 81 TL barajını aştı. Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerindeki birçok kentte motorinin litresi 81,32 TL seviyesinden satılmaya başlandı. Bu durum bölgesel bazda akaryakıt maliyetlerinin çok daha yüksek seviyelere çıkmasına sebep oldu.
Lojistik zincirinin nihai noktası konumundaki doğu şehirlerinde yaşanan bu yükseliş, bölgedeki tarım ve taşımacılık faaliyetlerini doğrudan etkileme potansiyeline sahip. Nakliye maliyetlerindeki katsayı artışı sebebiyle dağıtım merkezlerine uzak olan illerde pompa fiyatlarının daha yüksek seyretmesi kaçınılmaz hale geliyor. Gelecek dönemde küresel piyasalardaki sakinleşme sağlanamadığı takdirde bölgesel fiyat farklarının korunacağı tahmin ediliyor.
Kaynak: Zeki Ersin Yıldırım