EROL KÖSE’NİN VEDA NOTU VE ALS GERÇEĞİ
Magazin dünyasının ünlü ismi Erol Köse’nin 16. kattan düşerek hayatını kaybetmesi, evinde bulunan el yazısı notla farklı bir boyut kazandı. Köse’nin notunda yer alan "ALS hastasıyım, mecburdum" ifadesi, hastalığın birey üzerinde yarattığı ağır psikolojik ve fiziksel yükü bir kez daha kanıtladı. Uzmanlar, ALS’nin sadece kasları değil, hastanın yaşam iradesini de zorlayan ilerleyici bir süreç olduğunu vurguluyor.
ALS (AMYOTROFİK LATERAL SKLEROZ) NEDİR?
Motor nöron hastalığı olarak da bilinen ALS, beyin ve omurilikteki sinir hücrelerini etkileyen, istemli kas hareketlerini ve nefes almayı kontrol eden sinirleri yok eden nörolojik bir hastalıktır. Hastalık ilerledikçe çiğneme, konuşma, yürüme ve en nihayetinde nefes alma fonksiyonları durma noktasına gelir.
HASTALIĞIN SİNSİ BELİRTİLERİNE DİKKAT!
Uzmanlar, hastalığın erken evrelerinde görülen ve çoğu zaman gözden kaçabilen belirtileri şöyle sıralıyor:
-
Kas Seğirmeleri ve Kramplar: Kol, bacak, omuz veya dilde görülen istemsiz hareketler.
-
Güçsüzlük: Yazı yazarken zorlanma, eşyaları düşürme, yürüken takılma ve düşme.
-
Konuşma ve Yutma Güçlüğü: Geveleyerek konuşma ve yiyeceklerin boğaza kaçması.
-
Duygusal Değişimler: Kontrol edilemeyen ağlama veya gülme nöbetleri.
-
Bilişsel Etkiler: Nadir de olsa hafıza sorunları ve "fronto-temporal demans" adı verilen bunama türü.
SOLUNUM YETMEZLİĞİ VE CİHAZ DESTEĞİ
ALS hastalarında en yaygın ölüm nedeni, solunum kaslarının tutulmasına bağlı gelişen solunum yetmezliğidir. Hastalık ilerledikçe hastalar geceleri nefes alabilmek için CPAP veya BİPAP gibi pozitif hava yolu basıncı sağlayan cihazlara ihtiyaç duyar. İleri aşamalarda ise boğazın ön kısmından delik açılarak (trakeostomi) solunum cihazına bağlanma süreci başlar.
TEDAVİSİ VAR MI? "İLERLEME YAVAŞLATILABİLİR"
Tıp dünyasından gelen açıklamalara göre; ALS’nin bugün için kesin bir tedavisi bulunmuyor. Ancak semptomların azalmasına yönelik tedaviler sürekli gelişiyor. Doğru uygulanan rehabilitasyon ve ilaç tedavileriyle hastalığın ilerlemesi yavaşlatılabiliyor. Beslenme tüpü ve yardımcı iletişim cihazları, hastaların yaşam süresini ve kalitesini artırmada kritik rol oynuyor.