Şehir merkezinde 226 metre yüksekliğindeki volkanik kaya kütlesi üzerinde yükselen Afyon Kalesi, Anadolu’nun en eski savunma yapılarından biri kabul ediliyor. Yapının geçmişi Hititler dönemine kadar uzanıyor ve farklı medeniyetlerin izlerini taşıyor.
KALE TARİH BOYUNCA NASIL KULLANILDI?
Afyonkarahisar Kalesi’nin ilk olarak M.Ö. 1350 yıllarında Hitit İmparatoru II. Murşil döneminde Arzava seferi sırasında müstahkem mevki olarak kullanıldığı ve o dönemde “Hapanuva” adıyla anıldığı biliniyor. Daha sonra Bizans ve Selçuklu dönemlerinde de önemli çatışmalara sahne oldu.
Selçuklu Sultanı Alaaddin Keykubat döneminde kale dizdarı mimar Bedrettin Gevhertaş tarafından 1235 yılında surlar onarıldı. Aynı dönemde kaleye küçük bir mescit ve yanında bir saray yapıldı.
Osmanlı döneminde ise Sultan II. Selim’in emriyle 1573 yılında Mahmut Bey tarafından burçlar, kule ve sarnıçlar yeniden tamir edildi. Günümüzde görülen merdivenler ve surların bir bölümü ise son restorasyon çalışmalarıyla yenilendi.
AFYON KALESİ’NİN İÇİNDE NE VAR?
Kalenin zirvesinde geniş bir düz alan yer alıyor ve bu alanda farklı dönemlere ait kalıntılar bulunuyor. Frigler dönemine ait kültür izleri, özellikle Ana Tanrıça Kübele’ye adanmış tapınma alanları dikkat çekiyor.
Kalede bulunan yapılar şunlardır:
-
4 adet büyük su sarnıcı
-
Kaya oyma odalar ve barınma alanları
-
Tapınma nişleri ve kutsal alanlar
-
Gözetleme ve savunma noktaları
-
Sur ve burç kalıntıları
Bu alanların, kalede yaşayan askerlerin barınma, savunma ve su ihtiyacını karşılamak amacıyla kullanıldığı biliniyor.
AFYON KALESİ'NİN İÇİNDE HAZİNE VAR MI?
Afyon Kalesi hakkında en çok konuşulan konulardan biri gizli geçitler ve hazine söylentileri oluyor. Halk arasında kalede saklı tüneller ve gömüler bulunduğuna dair anlatımlar bulunsa da, bugüne kadar yapılan arkeolojik çalışmalarda herhangi bir hazineye rastlanmadı.
Uzmanlar kalenin bir saray veya defin alanından çok askeri karakol, gözetim ve savunma merkezi olarak kullanıldığını belirtiyor. Yapının mimarisi de barınma ve gözetleme amaçlı planlandığını gösteriyor. Bu nedenle rivayetler kültürel anlatı olarak değerlendiriliyor.
GÜNÜMÜZDE ZİYARET EDİLEBİLİYOR
Günümüzde Afyon Kalesi aktif yerleşim alanı değil. Restorasyonlarla güçlendirilen merdivenler sayesinde ziyaretçilere açık durumda. Zirveye çıkanlar hem tarihi kalıntıları inceleyebiliyor hem de şehir manzarasını izleyebiliyor.