Yıpranma Payı (Fiili Hizmet Süresi Zammı) Nedir?
Çalışma koşulları insan sağlığını doğrudan etkileyen, ağır ve tehlikeli işlerde çalışanlara tanınan bir haktır. Bu sistemde, çalışılan her 360 gün için SGK tarafından ekstra prim günü eklenir. Eklenen bu günler hem toplam prim sayısını artırır hem de emeklilik yaş sınırından düşülmesini sağlar.
2026'da Kapsama Alınan Yeni Meslekler
Yeni düzenleme ile ağır sanayi ve üretim kollarındaki şu çalışanlar da yıpranma payı hakkından yararlanmaya başlayacak:
-
Çimento fabrikası işçileri
-
Alüminyum üretim tesisi çalışanları
-
Dökümhane personeli
-
Cam sanayi işçileri
Emeklilik Yaşı Ne Kadar Öne Çekiliyor?
Yıpranma payı, mesleğin risk derecesine göre yıllık 60, 90 veya 180 gün ek prim sağlar.
-
Maden İşçileri: Yer altında geçen her yıl için 6 ay (180 gün) ek süre kazanır.
-
Genel Sektörler: Birikimli olarak yapılan hesaplamalarla emeklilik yaşı genellikle 5 yıl, en ağır işlerde ise 8 yıla kadar düşebilir.
Yıpranma Payından Yararlanan Meslek Grupları
| Meslek Grubu | Yıllık Ek Prim Günü | Avantajı |
| Yer Altı Maden İşçileri | 180 Gün | En hızlı emeklilik hakkı |
| Asker, Polis ve MİT | 90 Gün | Yaş haddinden erken düşüş |
| Sağlık Çalışanları | 60 Gün | Yıllık 2 ay erken emeklilik |
| Gazeteciler (Turkuaz Kart) | 90 Gün | Fiili çalışma şartıyla |
| İtfaiye ve İnfaz Koruma | 60 - 90 Gün | Risk grubuna göre |
| Yeni Eklenen Sanayi İşçileri | 60 - 90 Gün | 2026 itibarıyla kapsamda |
Erken Emeklilik İçin Şartlar Neler?
Yıpranma payından yararlanarak erken emekli olabilmek için;
-
Belirlenen riskli meslek grubunda fiilen çalışıyor olmak,
-
Belirli bir süre (genellikle en az 5 yıl) bu kapsamda prim ödemiş olmak,
-
SGK üzerinden meslek kodunun doğru bildirilmiş olması gerekmektedir.
