Kadın sağlığında erken teşhis edilmediğinde fallop tüplerinin yırtılmasına, şiddetli iç kanamalara ve ne yazık ki anne ölümlerine yol açabilen dış gebelik tanısında, Türk bilim insanları çığır açan bir klinik başarı elde etti. Medicana International İzmir Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Gültekin Koçun ve beraberindeki uzman ekibin geliştirdiği "Açıklanabilir Yapay Zeka (XAI)" modeli, tıp ve teknoloji dünyasının en saygın bilimsel dergilerinden IEEE Access'te yayımlandı.

‘Early and Accurate Diagnosis of Ectopic Pregnancy: A SHAP-Based Explainable Machine Learning Approach’ (Dış Gebeliğin Erken ve Doğru Tanısı: SHAP Tabanlı Açıklanabilir Makine Öğrenmesi Yaklaşımı) başlığıyla literatüre giren çalışma, multidisipliner Türk mühendis ve hekimlerinin ortak vizyonunu küresel ölçekte tescilledi.

%99 DOĞRULUK VE SIFIR YANLIŞ NEGATİF BAŞARISI

Gebeliğin çok erken evrelerinde rutin klinik uygulamalar olan transvajinal ultrasonografi (TVUSG) ve seri beta-hCG takipleri kullanılsa da kesin tanı koymak klinisyenler için oldukça zorlayıcı olabiliyor. Bu tanı güçlüğünü ortadan kaldırmak amacıyla yola çıkan Türk ekibin yaptığı testlerde, özellikle ağaç tabanlı toplu öğrenme (tree-based ensemble) modellerinden LightGBM DART altyapısı kullanıldı.

Geliştirilen model; dış gebelik vakalarını %99’a varan klinik doğrulukla ve sıfır yanlış negatif (yüksek duyarlılık) oranıyla tespit etmeyi başardı. Sistem aynı zamanda sağlıklı gebeliklerin tanısını da %99.8 doğrulukla koyarak, muhtemel bir hatalı tanı ihtimalini %1'in altına indirdi.

"AMAÇ AMELİYATSIZ TEDAVİ ŞANSINI ARTIRMAK VE DOĞURGANLIĞI KORUMAK"

Çalışmanın klinik aktörü olan Op. Dr. Gültekin Koçun, erken teşhisin hastanın gelecekteki üreme sağlığı açısından hayati önem taşıdığını belirterek şu değerlendirmelerde bulundu:

"Dış gebelikte erken tanı ne kadar önemliyse, doğru tanı da o kadar kritiktir. Erken teşhis koyabildiğimiz durumlarda, hastalarımıza herhangi bir cerrahi müdahale uygulamadan, hücre büyümesini durduran tıbbi ilaç tedavileriyle (metotreksat) gebelik dokusunun vücut tarafından emilmesini sağlayabiliyoruz. Ameliyatsız tedavi, gelecekteki doğurganlığın korunması açısından çok önemlidir. Geliştirdiğimiz bu yapay zeka desteği sayesinde hekimler olarak çok daha erken evrede uyarı alabileceğiz. Çoğu vakada ameliyat seçeneği gündeme bile gelmeden hastaya uygun tedavi uygulanabilecek."

GELENEKSEL MODELLERDEN FARKI: GEREKÇE SUNAN "AÇIKLANABİLİR" ALTYAPI

Tıbbi etik ve sağlık regülasyonları çerçevesinde projenin sınırlarını çizen Op. Dr. Koçun, bu teknolojinin tek başına otonom bir tanı koyma aracı veya ilk gün triyaj enstrümanı olmadığını; tamamen hekimin klinik kararlarını destekleyen bir "Klinik Karar Destek Sistemi" olduğunu vurguladı.

Geliştirilen modelin dünyadaki diğer benzer çalışmalardan en büyük farkı ise "kara kutu" (black-box) olarak bilinen ve kararları nasıl aldığını göstermeyen geleneksel yapay zekanın aksine ‘Açıklanabilir Yapay Zeka (XAI - SHAP)’ altyapısına sahip olması. Sistem; tanı koyarken intrauterin kese varlığı, endometrial kalınlık, progesteron ve beta-hCG seviyeleri gibi hangi parametreye ne kadar güvendiğini hekime gerekçeleriyle sunarak tıbbi güvenilirliği en üst düzeye çıkarıyor.

Türk bilim insanlarının ortak başarısı olan bu yenivelikçi yapay zeka modeliyle, yakın gelecekte rutin jinekoloji kliniklerinde takip süreçlerinin hızlandırılması ve anne sağlığı çıktılarının küresel ölçekte iyileştirilmesi hedefleniyor.

Susuz Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi’nde gerçekleştirilen etkinliğin konuğu, AFSÜ Diş Hekimliği Fakültesi Ortodonti Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hasan Camcı oldu. Gençlerin ve öğretmenlerin yoğun katılım gösterdiği programda, yapay zekânın bugünü ve yarını mercek altına alındı.

"YAPAY ZEKÂ KORKULACAK BİR RAKİP DEĞİL, GÜÇLÜ BİR FIRSAT"

Etkinlikte video gösterimleri ve etkileşimli anlatım yöntemlerini kullanarak salondaki coşkuyu her an diri tutan Doç. Dr. Hasan Camcı, öğrencilerden gelen “Yapay Zekâ Benden Akıllı mı?” sorusuna hep birlikte yanıt aradı. Yapay zekâ teknolojilerinin işlem kabiliyeti ile insan zekâsının eşsiz duygusal ve bilişsel potansiyelini karşılaştıran Camcı, şu kritik tespitte bulundu:

“Yapay zekânın, insanın bilişsel ve duygusal kapasitesi dikkate alındığında korkulacak bir rakip değil, doğru kullanıldığında önemli bir fırsat oluşturduğunun altını çizmek gerekir. Yapay zekâyı bir tehdit olarak görmek yerine, kendimizi sürekli geliştirebileceğimiz güçlü bir imkân olarak değerlendirmeliyiz.”

"ASIL TEHLİKE TEKNOLOJİ DEĞİL, BİREYSEL BOŞ VERMİŞLİK"

Çağımızda gözden kaçan asıl problemin teknolojinin önlenemez ve hızlı yükselişi olmadığını; pek çok bireyin içerisine düştüğü boş vermişlik hissi olduğunu vurgulayan Doç. Dr. Camcı, gençlere geleceğe dair umutlu olmaları yönünde tavsiyeler verdi. Bahanelerin arkasına sığınmamak gerektiğine değinen Camcı, konuşmasını şöyle sürdürdü:

"Koşullar ne kadar zorlayıcı, konumumuz ne kadar dezavantajlı olursa olsun geleceğe dair umudumuzu sürekli diri tutmamız gerekiyor. Sürekli başkalarını ya da sistemi suçlamak yerine, kendi payımıza düşen sorumlulukların hakkını vermezsek pişmanlıklar yakamızı hiçbir zaman bırakmaz. Öyleyse mesleklerin geleceğini düşünürken de ilk adım, kendi karakter özelliklerimizi doğru yorumlayıp hedeflediğimiz hayata ulaşmak için elimizdeki seçeneklerin neler olduğunu doğru tespit etmektir.”

BAŞARININ SIRRI: EMEK, SABIR VE SÜREKLİ ÖĞRENME

Gerçek başarının sadece popüler veya dönemin makbul kabul edilen, geçerli bir mesleğini seçmekten ibaret olmadığını ifade eden Doç. Dr. Hasan Camcı; mesleği ne olursa olsun emek, sabır ve yaşam boyu sürekli öğrenme refleksinin insanı öne çıkaracağını belirtti.

Ufuk açıcı sunumun ardından öğrencilerin merak ettiği soruları samimiyetle yanıtlayan Doç. Dr. Camcı, etkinliği öğrenci ve öğretmenlerle hatıra fotoğrafı çektirerek tamamladı.

Yapay zekâ ve robotik teknolojilerin hızla gelişmesi, eğitim çağındaki gençlerin kariyer planlamalarında en çok düşündüğü konuların başında geliyor. Bu kapsamda öğrencilerin geleceğe daha bilinçli hazırlanabilmeleri amacıyla AFSÜ Bilim İletişimi Ofisi tarafından Anafartalar Anadolu Lisesinde oldukça verimli bir "Bilim Kafe" etkinliği gerçekleştirildi.

Liseli gençlerin yoğun katılım gösterdiği ve interaktif bir sohbet ortamında ilerleyen etkinlikte, teknolojinin iş gücü piyasasına etkileri ve gelecekte ayakta kalacak mesleki beceriler detaylıca ele alındı.

"SADECE POPÜLER DİYE BİR MESLEK SEÇİLMEMELİ"

Etkinliğe konuşmacı olarak katılan AFSÜ Diş Hekimliği Fakültesi Protetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Özer İşisağ, kendi eğitim ve kariyer yolculuğundan kesitler sunarak diş hekimliği mesleğinin dijitalleşme sürecindeki dönüşümünü paylaştı. Günümüzde iş yapış biçimlerinin ve ihtiyaç duyulan beceri setlerinin çok hızlı değiştiğini belirten İşisağ, üniversite tercih aşamasındaki gençlerin bu değişimi doğru analiz etmesi gerektiğini vurguladı.

Kariyer hedefleri belirlenirken sadece yapay zekâ odaklı veya o dönem popüler olan alanlara yönelmenin tek başına sağlıklı bir karar olmadığının altını çizen Doç. Dr. İşisağ, şöyle konuştu:

"Uzun vadeli bir kariyer planı yaparken kişilik özellikleri ile uyumlu, ömür boyu severek icra edilecek bir meslek seçmek kritik öneme sahiptir. Mutsuz olacağınız bir mesleği hakları, maaşı çok iyi olsa bile seçmek, uzun vadede sizi huzursuz edebilir."

"ÜNİVERSİTE SADECE BİR MESLEK EDİNDİRME YERİ DEĞİLDİR"

Lisans eğitiminin bireye sadece teorik ve pratik meslek bilgisi sunmadığını, çok daha geniş bir vizyon kazandırdığını ifade eden Doç. Dr. İşisağ, üniversite hayatının analitik düşünme yeteneğini geliştirdiğini söyledi. Farklı branşlardaki yöntemleri gözlemlemenin dünyaya ve olaylara bakış açısını esnettiğini belirten İşisağ, bu eğitimin gençlere kendi ayakları üzerinde durma cesareti aşıladığını dile getirdi.

Yapay zekâ teknolojilerinin veri işleme, büyük miktarda enformasyonu tarama ve yinelenen işlemleri sıfır hatayla süratli bir şekilde yapma konusunda muazzam bir ilerleme kaydettiğini belirten Doç. Dr. Özer İşisağ, sunumunu gençlere yönelik şu altın değerindeki tavsiyelerle noktaladı:

"Uğraş alanımız ne olursa olsun yapay zekâ gibi yeni teknolojilere mesafeli kalmamalıyız, onları işimize entegre etmeyi öğrenmeliyiz. Geleceğinizle ilgili acele kararlar vermeyin; gerçekçi hayalleriniz olsun ve bu hayallerin peşinden kararlılıkla koşun." Etkinlik, öğrencilerin merak ettiği soruların yanıtlanmasıyla sona erdi.

Farklı kategorilerde ve teknolojik alanlarda hazırlanan inovatif projeler, belirlenen katı değerlendirme kriterleri doğrultusunda uzman jüri tarafından tek tek incelendi. Gençlerin sunum yetenekleri, projelerin özgünlüğü ve uygulanabilirliği üzerinden yapılan hassas puanlama sonucunda kürsüye çıkmaya hak kazanan takımlar belirlendi.

PROTOKOL VE VELİLER GENÇLERİN HEYECANINA ORTAK OLDU

Gençlik Merkezi'nde düzenlenen bu prestijli programa kentin spor ve teknoloji dünyasından önemli isimler katılım sağladı. Afyonkarahisar Gençlik ve Spor İl Müdürü Nedim Aslan, T3 Vakfı İl Sorumlusu, çok sayıda protokol üyesi, öğrenci velileri ve çok sayıda davetli genç mucitleri bu gurur günlerinde yalnız bırakmadı. Stantları tek tek gezerek projeler hakkında öğrencilerden bilgi alan protokol üyeleri, sergilenen fikirler karşısında hayranlıklarını gizleyemedi.

Etkinliğin en heyecanlı anı ise şüphesiz ödül töreni oldu. Jüri üyelerinin titizlikle verdiği puanların sisteme girilmesinin ardından, lise ve ortaokul kategorilerinde adeta bir puan savaşı yaşandığı görüldü.

İŞTE AFYONKARAHİSAR'IN TEKNOLOJİ ŞAMPİYONLARI VE ALDIKLARI PUANLAR

Büyük bir rekabetin ve tatlı bir heyecanın yaşandığı puanlama sonucunda ödüller sahiplerini buldu. Lise kategorisinde sadece 1 puanlık farkla şampiyon belirlenirken, ortaokul kategorisinde de kıyasıya bir yarış hakimdi. İşte jüriden en yüksek notu alarak dereceye giren o takımlar:

LİSE KATEGORİSİ

• 1. Takım: KZ-1 (95 Puan)

• 2. Takım: Tarumar-ı Tekrir (94 Puan)

• 3. Takım: Natrix (90 Puan)

ORTAOKUL KATEGORİSİ

• 1. Takım: Çılgın Mucitler (84 Puan)

• 2. Takım: HydroLoop (80 Puan)

• 3. Takım: Cogitomnibus (79 Puan)

Programın kapanışında, jüri değerlendirmesini başarıyla geçerek dereceye giren takımlara protokol üyeleri tarafından ödülleri ve başarı belgeleri takdim edildi. Hayalleriyle ve ürettikleri projelerle Türkiye'nin teknolojik geleceğine ışık tutan tüm gençlerimizi tebrik ediyor, başarılarının artarak devam etmesini diliyoruz.

Marmara Üniversitesi ve Haliç Üniversitesi'nde öğretim üyeliği yapan Prof. Dr. Sarpyener, özellikle ortopedik rahatsızlıklar, serebral palsi tedavileri ve sporcu sağlığı alanındaki çalışmalarıyla tanınıyordu.

TÜRK ORTOPEDİ CAMİASININ DUAYEN İSİMLERİNDENDİ

Meslek hayatı boyunca çok sayıda bilimsel çalışmaya imza atan Prof. Dr. Kut Sarpyener, Türk ortopedi ve travmatoloji alanının gelişiminde önemli rol üstlenen isimler arasında yer aldı.

Uzun yıllar boyunca hem akademik görevlerde bulunan hem de sağlık politikalarına katkı sunan Sarpyener, Türk Ortopedi ve Travmatoloji Birliği Derneği Başkanlığı görevini de yürüttü.

Ayrıca sporcu sağlığı alanındaki çalışmalarıyla dikkat çeken Sarpyener, Anadoluhisarı Spor Akademisi'nde de başkanlık görevinde bulundu.

BİLİMSEL MİRASIYLA İZ BIRAKTI

Prof. Dr. Kut Sarpyener, yalnızca hekim kimliğiyle değil, bilimsel üretkenliğiyle de tanınıyordu.

Özellikle ortopedik sorunlar, çocuk ortopedisi, serebral palsi tedavileri ve spor yaralanmaları üzerine yaptığı çalışmalar, birçok genç hekime ve araştırmacıya yol gösterdi.

2023 yılında sahip olduğu 464 değerli bilimsel kitabı Haliç Üniversitesi Kütüphanesi'ne bağışlayan Sarpyener adına üniversite bünyesinde özel bir bölüm oluşturulmuştu. Bu anlamlı bağış, akademik dünyada büyük takdir toplamıştı.

TIP TARİHİNDE İZ BIRAKAN BİR AİLENİN FERDİYDİ

Prof. Dr. Kut Sarpyener, Türk tıp tarihinde önemli bir yere sahip olan bir ailenin mensubuydu.

Türkiye'de ortopedi ve travmatoloji ana bilim dalının kurulması ve gelişmesinde öncü isimlerden biri olarak kabul edilen Prof. Dr. Münir Ahmet Sarpyener'in oğlu olan Kut Sarpyener, babasının izinden giderek tıp dünyasında önemli başarılara imza attı.

Hem akademik çalışmaları hem de mesleki katkılarıyla Türk tıbbında saygın bir yer edinen Sarpyener, geride önemli bir bilimsel miras bıraktı.

SON YOLCULUĞUNA UĞURLANACAK

Prof. Dr. Kut Sarpyener için 25 Haziran'da saat 10.00'da Marmara Üniversitesi Anadoluhisarı Kampüsü'nde anma töreni düzenlenecek.

Usta bilim insanının cenazesi, öğle namazının ardından Zincirlikuyu Camii'nden kaldırılarak Zincirlikuyu Mezarlığı'nda toprağa verilecek.

Sağlık camiası, akademisyenler ve öğrencilerinin, Sarpyener'i son yolculuğunda yalnız bırakmaması bekleniyor.

Yeni kararlar, ilk kez hat açtıracak vatandaşlardan mevcut aboneliklerin düzenli denetlenmesine kadar telekomünikasyon sektöründe güvenlik şartlarını en üst seviyeye çıkarıyor.

1. Kimlik Doğrulamada Yeni Dönem: NFC ve Video Kaydı Geliyor

Yeni kurallara göre abonelik sözleşmeleri yine yazılı veya e-devlet üzerinden elektronik ortamda yapılabilecek. Ancak sözleşme masasına oturulmadan önce başvuru sahibinin kimliği; elektronik kimlik belgesi, şifre, yüz tanıma veya parmak izi özeti gibi biyometrik/teknolojik yöntemlerle doğrulanacak.

• Yüz Yüze Başvurularda Video Şartı: Bayilerde yüz yüze yapılacak başvurularda, kimlik kontrolüne ek olarak dolandırıcılığın önüne geçilmesi amacıyla işlem anına ait canlı video kaydı alınabilecek.

• NFC ve e-Devlet Entegrasyonu: Çipli kimlik kartları ve NFC (Yakın Alan İletişimi) özellikli akıllı telefonlar sayesinde saniyeler içinde elektronik doğrulama yapılacak. Ayrıca e-Devlet mobil uygulaması üzerinden de NFC teknolojisi kullanılarak kimlik doğrulama imkânı sunulacak.

• Yabancı Uyruklulara Sıkı Takip: Elektronik kimlik belgesi bulunmayan yabancıların kimlik doğrulaması Göç İdaresi Başkanlığı kayıtları, diplomatik misyon çalışanları ve aileleri için ise Dışişleri Bakanlığı sistemleri üzerinden anlık kontrol edilecek.

2. Herkes İstediği Kadar Hat Açamayacak: Sayı Sınırlandırılıyor

Düzenlemeyle birlikte GSM ve internet servis sağlayıcı işletmecilere çok ciddi bir mali ve hukuki yükümlülük getirildi. İşletmeciler, BTK'nın belirlediği maksimum sınırın üzerinde aynı kişi adına yeni bir abonelik veya hat açamayacak. Bu sayede bir kişi adına habersizce onlarca hat açılmasının ve bu hatların yasa dışı işlerde kullanılmasının (açık hat) tamamen engellenmesi amaçlanıyor.

3. Mevcut Hatlar 3 Ayda Bir Süzgeçten Geçirilecek

BTK, sadece yeni açılan hatları değil, halihazırda kullanılmakta olan milyonlarca hattı da yakın markaja alıyor. İşletmeciler, üç ayda bir düzenli olarak tüm abonelerin aktifliğini ve kimlik bilgilerini resmi kayıt sistemleri üzerinden kontrol edecek.

Kurumsal aboneliklerde ise sadece yetkililerin kimlik bilgileri doğrulanmakla kalmayacak; şirketin ticari faaliyetinin faal olarak devam edip etmediği de resmi sistemlerden incelenecek.

4. Doğrulanamayan Hatlar 90 Gün İçinde Tamamen Kapatılacak!

Yapılan periyodik kontrollerde veya yeni başvurularda abonenin kimlik bilgileri resmi sistemlerle uyuşmazsa ya da doğrulanamazsa çok katı bir yaptırım takvimi işleyecek:

• 1. Aşama (İlk Gün): Aboneye durumun düzeltilmesi için kısa mesaj (SMS) ile resmi bilgilendirme yapılacak.

• 2. Aşama (30 Gün Sonra): Bildirime rağmen 30 gün içinde bayiye gidip veya dijital kanallardan doğrulama sağlamayan abonelerin hatlarına kısıtlama getirilecek (arama/internet kısıtlaması).

• 3. Aşama (90 Gün Sonra): Doğrulama işleminin 90 gün boyunca tamamlanmaması durumunda ise ilgili telefon veya internet hattı tamamen kullanıma kapatılacak.

Kurumsal İstisna: Kurumsal şirket aboneliklerinde yalnızca şirket yetkilisinin kimliği doğrulanamazsa hat kapatılmayacak; ancak şirkete yeni bir yetkili atanıp sisteme girilene kadar o abonelik üzerinde hiçbir yeni işlem yapılmasına izin verilmeyecek.

Teknoloji meraklısı gençlerin heyecanla beklediği yarışmada, daha geniş kitlelerin katılım sağlayabilmesi amacıyla son başvuru tarihi 15 Haziran 2026 olarak güncellendi.

Toplumun Her Kesimine Duyurulması Büyük Önem Taşıyor

Milli Teknoloji Hamlesi vizyonu doğrultusunda, festivalin stratejik hedeflerine eksiksiz ulaşabilmesi ve mesleki yeteneklerini sergilemek isteyen yetenekli gençlerin bu büyük fırsatı kaçırmaması amaçlanıyor. Yetkililer, özellikle mesleki ve teknik eğitime gönül vermiş gençlerin projelerini sergileyebileceği bu kritik yarışmanın toplumun her kesimine duyurulmasının büyük önem arz ettiğini vurguladı.

Başvuru Ekranı Açık: Detaylar Resmi Sitede

TEKNOFEST Mesleki Yetenek Yarışması başta olmak üzere, başvuruları resmi olarak başlayan diğer kategorilere ilişkin tüm katılım şartnameleri, gerekli dokümanlar ve kılavuz rehberler erişime açıldı. Yarışmaya katılmak, takımını kurmak ve geleceğin teknolojisinde pay sahibi olmak isteyen vatandaşlar, https://teknofest.org/tr/yarismalar/teknofest-mesleki-yetenek-yarismasi/ resmi web sitesi üzerinden tüm detaylı bilgilere ulaşarak başvurularını kolayca gerçekleştirebilecekler.

Yetenekli öğrencilerimiz; TÜBİTAK 2204-C Lise Öğrencileri Kutup Araştırma Projeleri Yarışması ve TÜBİTAK 2204-D Lise Öğrencileri İklim Değişikliği Araştırma Projeleri Yarışması'nda, Türkiye genelinden katılan binlerce iddialı projeyi ve titiz jüri değerlendirme süreçlerini geride bırakarak finalist olmaya hak kazandı.

İki Yarışma, Tek Hedef: Geleceğe Bilimle Çözüm

Her iki yarışma da TEKNOFEST bünyesinde, TÜBİTAK Bilim İnsanı Destek Programları Başkanlığı (BİDEB) tarafından, kurumun 2204 Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışmaları programı çatısı altında yürütülüyor. Türkiye ve KKTC genelinden katılan gençleri küresel sorunlara bilimsel temelli, özgün çözümler üretmeye teşvik etmeyi amaçlayan yarışmalarda ödüller de göz dolduruyor. Her iki yarışmanın her kategorisi için;

• Birincilik Ödülü: 90 bin TL

• İkincilik Ödülü: 80 bin TL

• Üçüncülük Ödülü: 70 bin TL olarak belirlendi.

Genç Mucitler ve Başarı Getiren Stratejik Projeleri

Aylar süren özverili ve titiz çalışmaların ardından Afyonkarahisar'a final vizesi getiren o projeler ve arkasındaki kadro şu şekilde şekillendi:

1. Kutup Araştırmalarında Fiziki Bilimler Finali

Afyon Dumlupınar BİLSEM öğretmeni Yıldız Leblebicier danışmanlığında çalışan Afyon Lisesi öğrencisi Emre Hocaoğlu, TÜBİTAK 2204-C Lise Öğrencileri Kutup Araştırma Projeleri Yarışması'nın "Fiziki Bilimler" alanında finale yükseldi. Proje; buzulların erimesi, ekosistem değişimleri ve kutup bölgelerinin küresel iklim üzerindeki etkileri gibi stratejik konulara yenilikçi bir bakış açısı getiriyor.

2. İklim Değişikliğine Sürdürülebilir Çözüm

Danışman öğretmen Öznur Gürsoy rehberliğinde hazırlanan projesiyle sahne alan lise öğrencisi Azra Betül Erol ise, TÜBİTAK 2204-D Lise Öğrencileri İklim Değişikliği Araştırma Projeleri Yarışması'nın "Sürdürülebilirlik ve Refah" alanında finalist oldu. Proje; karbon salımının azaltılmasından şehirlerin iklim direncinin güçlendirilmesine kadar güncel bir probleme bilimsel yaklaşımla eğiliyor.

Okul Müdürü Ramazan Balkan'dan Tebrik: "Köklü Başarı Geleneğimizin Yansıması"

Elde edilen bu tarihi çifte başarı, okul yönetiminde de sevinçle karşılandı. Afyon Lisesi Müdürü Raman Balkan, Türkiye finallerine kalma başarısı gösteren şampiyon öğrenciler Emre Hocaoğlu ve Azra Betül Erol ile onların vizyoner danışman öğretmenleri Yıldız Leblebicier ve Öznur Gürsoy'u makamında tebrik etti.

Müdür Balkan, öğrencilerin ortaya koyduğu bilimsel merakın, azmin ve üretkenliğin Afyon Lisesi'nin köklü başarı geleneğinin çok net bir yansıması olduğunu vurgulayarak, emeği geçen tüm öğretmen ve öğrencilere teşekkürlerini iletti.

Rektör Prof. Dr. Mehmet Karakaş’ın Ev Sahipliğinde

Gençleri bilim, sanat ve sporla buluşturan festivalin açılış programı, AKÜ Rektörü Prof. Dr. Mehmet Karakaş’ın ev sahipliğinde yapıldı. Kampüs alanında oluşturulan festival meydanındaki açılışa akademik kadro, idari personel ve çok sayıda öğrencinin yanı sıra şehrin protokol üyeleri de yoğun katılım gösterdi.

Milletvekili Yurdunuseven Stantları Tek Tek İnceledi

Açılış programına katılan AK Parti Afyonkarahisar Milletvekili İbrahim Yurdunuseven, festival alanında gençlerin uzun uğraşlar sonucu ortaya koyduğu projeleri yakından inceleme fırsatı buldu. Teknoloji stantlarını tek tek ziyaret ederek öğrenci kulüpleri ve proje takımlarıyla bir araya gelen Yurdunuseven, gençlerin yenilikçi fikirleri, üretim azmi ve teknoloji alanındaki çalışmalarından büyük bir memnuniyet duyduklarını kaydetti.

"Bu Çalışmalar Türkiye’nin Geleceği Açısından Büyük Anlam Taşıyor"

Festivalin önemine dikkat çeken Milletvekili İbrahim Yurdunuseven, üretken gençliğin her zaman destekçisi olduklarını belirterek şu değerlendirmelerde bulundu:

"Öğrencilerimizin bilim, teknoloji, sanat ve spor alanlarında ortaya koyduğu bu nitelikli çalışmalar, Türkiye’nin geleceği açısından çok büyük bir anlam taşımaktadır. Gençlerimizin bilim ve teknoloji alanındaki bu heyecanı ve gayreti geleceğe dair umutlarımızı yeşertiyor."

5 Ülke Ortaklığında Dev Proje

Türkiye liderliğinde; Romanya, Slovakya, Polonya ve Yunanistan ortaklığıyla hayata geçirilen projede, Afyonkarahisarlı öğrenciler ülkemizi büyük bir başarıyla temsil etti. 2025 yılı Ekim ayında başlayan ve yoğun bir çalışma temposuyla yürütülen proje boyunca gençler; dijital vatandaşlık, internet güvenliği, kültürel çeşitlilik, gönüllülük, yaratıcılık ve aktif vatandaşlık gibi modern dünyanın en kritik temalarında çeşitli etkinliklere katıldı.

Gençler Hem Üretti Hem de Teknolojik Becerilerini Geliştirdi

Uluslararası ekip çalışması deneyimi kazanan İhsaniyeli öğrenciler, proje süresince dijital kimlik kartları hazırladı, kültürel takvim çalışmaları gerçekleştirdi ve "Bir İyilik" kampanyasıyla anlamlı gönüllülük faaliyetlerinde bulundu. Dijital ayak izi konusunda farkındalık çalışmaları da yürüten öğrenciler, farklı ülkelerden akranlarıyla iş birliği içerisinde şu önemli ortak çıktıları üretti:

• "My Values" (Değerlerim) adlı mini e-kitap,

• Proje ortak e-dergisi,

• Uluslararası kültürel takvim,

• Çok dilli video çalışmaları ve podcastler.

Öğrenciler tüm bu içerikleri üretirken Canva, Padlet, Genially ve BookCreator gibi yeni nesil web 2.0 ve dijital tasarım araçlarını etkin şekilde kullanarak hem teknolojik hem de sosyal becerilerini en üst seviyeye çıkarma fırsatı yakaladı.

Büyük Final Sanal Sergiyle Yapıldı

"LIFE SKILLS ACROSS EUROPE 2026" projesinin final etkinliği ise göz dolduran bir sanal sergiyle taçlandırıldı. Proje süresince aylarca emek verilerek ortaya çıkarılan öğrenci ürünleri, düzenlenen bu sanal sergide uluslararası katılımcıların beğenisine sunuldu ve büyük takdir topladı. Proje sayesinde öğrenciler; kültürlerarası iletişim, yaratıcılık, eleştirel düşünme, sosyal sorumluluk ve uluslararası iş birliği alanlarında paha biçilemez kazanımlar elde etti.

İSTİFA KARARI PARTİ KAYNAKLARINA YANSIDI

Alperen Kayhan’ın görevinden ayrıldığına ilişkin bilgi, Cumhuriyet Halk Partisi Afyonkarahisar teşkilatı içinde doğrulandı. Ancak istifaya ilişkin gerekçeye dair kamuoyuna açık bir açıklama yapılmadı.

Parti kaynaklarından edinilen bilgilere göre Kayhan, gençlik kolları başkanlığı görevini resmen sonlandırdı.

DAHA ÖNCEKİ GÖREV SÜRECİ DE GÜNDEME GELMİŞTİ

Alperen Kayhan’ın daha önce Afyonkarahisar Belediyesi bünyesinde Mezarlık Müdürlüğü’nde görevlendirildiği, ardından bu görevden ayrıldığı biliniyordu.

Söz konusu görev değişiminin ardından parti içindeki sürecin de dikkat çektiği, yaşanan gelişmelerin istifa kararıyla birlikte yeniden gündeme geldiği ifade edildi.

GENÇLİK KOLLARI BAŞKANLIĞINDA YENİ SÜREÇ BEKLENİYOR

İstifanın ardından CHP Afyonkarahisar Gençlik Kolları Başkanlığı görevine kimin getirileceğine ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı.

Parti içinde yeni bir görevlendirme sürecinin ilerleyen günlerde netleşmesi bekleniyor.

ŞEYTANIN BİLE AKLINA GELMEYECEK KARIŞIM: KENEVİR BETONU

Slovenya'da gerçekleştirilen ve tüm dünyada yankı uyandıran bilimsel çalışma, endüstriyel kenevir sapları ile kirecin harmanlanmasıyla elde edilen "kenevir betonu" (hempcrete) maddesinin mucizelerini gün yüzüne çıkardı. Novo Mesto bölgesinde bulunan 80 yıllık tarihi bir ahşap binanın restorasyonunda denenen bu özel biyo-kompozit malzeme, yapıyı tamamen kendi kendine nefes alan, karbon nötr bir yaşam alanına dönüştürmeyi başardı.

Özellikle kendi evini inşa etmek isteyenler (DIY kültürü) için düşük teknolojili ve son derece erişilebilir bir alternatif sunan bu yöntem, binaların ömrünü uzatırken doğayla kusursuz bir uyum yakalıyor. Doğal esnekliği ve yüksek buhar geçirgenliği sayesinde duvarlarda nem, rutubet ve küf oluşumunu tamamen engelleyen kenevir betonu, inşaat sektöründe yeni bir çağın kapılarını aralıyor.

LABORATUVAR SONUÇLARI GÖRENLERİ ŞOKE ETTİ

Slovenya Ulusal Yapı ve İnşaat Mühendisliği Enstitüsü (ZAG) tarafından titizlikle yürütülen laboratuvar testleri, bu malzemenin termal yalıtım performansının inanılmaz boyutlarda olduğunu kanıtladı. Yapılan analizlerde, metreküpte 260-280 kilogram yoğunluğa sahip olan kenevir-kireç karışımının ısı iletkenlik değeri 0.085 W/m²K gibi ezber bozan bir düşük oranda ölçüldü. Bu rakam, binaların kışın sıcak, yazın ise serin kalmasını sağlayarak enerji tüketimini ve ısıtma-soğutma masraflarını neredeyse sıfıra indiriyor.

ATMOSFERDEKİ ZEHİRLİ GAZLARI ADETA BİR SÜNGER GİBİ EMİYOR

Özel yazılımlarla yapılan Yaşam Döngüsü Analizi (LCA) sonuçlarına göre kenevir betonu, geleneksel çimentonun aksine doğaya karbondioksit salmıyor. Tam tersine, kenevir bitkisi büyüme aşamasında ve duvarın içinde kaldığı sürece atmosferdeki tonlarca karbondioksiti içine hapsederek bir karbon bankası gibi çalışıyor. Bilim insanları, hızlı büyüyen kenevir tarlalarının ticari olarak yaygınlaşmasını küresel ısınmaya karşı en güçlü "jeo-mühendislik" silahı olarak görüyor.

Tarihsel süreçte, 1949 yılında dünyanın en büyük kenevir üreticilerinden olan bölge, küresel yasakların ardından bu üretimden uzaklaşmıştı. Ancak 90 yıllık küresel baskı ve yasak zincirlerini kıran bu yeşil devrim, yüksek yalıtım gücü ve çevre dostu yapısıyla modern şehirlerin harcını yeniden karmaya hazırlanıyor.

Zorlu ön eleme aşamalarını tek tek geçerek dünya devleriyle yarışmaya hak kazanan temsilcimiz, 25 Mayıs – 2 Haziran 2026 tarihleri arasında Çin’in Sanya kentinde düzenlenecek olan dev organizasyonda bayrağımızı dalgalandıracak.

Dünya Genelinde İlk 38 Takım Arasına Girdiler

Küresel ölçekte yüzlerce üniversite ve araştırma merkezinin başvurduğu yarışmada muazzam bir başarı elde eden ATK-ROV Takımı, dünya genelinden finale kalmayı başaran en iyi 38 takım arasına adını yazdırdı.

Afyonkarahisar Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü koordinasyonunda yürütülen bu gurur projesinin arkasında ise genç yetenekler ve güçlü bir idari kadro yer alıyor:

• Geliştirici Genç Takım: Mevlüt Muhammed Kirez, Talha Barış Eker ve Kerem Dal.

• Takım Danışmanı: Genç 2030 Atölye Sorumlusu Mevlüde Akdeniz.

• Saha ve Teknik Süreç Yönetimi: Gençlik Hizmetleri Müdürü Dr. Ahmet Ertürk.

• İdari Koordinasyon ve Gözlem: Şehit Ayhan Sarıçiçek Gençlik Merkezi Müdürü Hasan Hüseyin Bala.

Yapay Zeka ve Mühendislik Harikası: ATK-ROV Otonom Aracı

Afyonkarahisar'daki gençlik merkezlerinde verilen teknoloji odaklı eğitimlerin en somut ve vizyoner çıktısı olan otonom su altı aracı, tamamen yerli ve gençlerin kendi emeği olan ileri düzey mühendislik çözümleri barındırıyor. Su altında insan kontrolü olmaksızın, tamamen kendi kararlarıyla görev icra edebilen robotun teknik özellikleri göz dolduruyor:

• Gelişmiş Beyin Mimarisi: Araçta ana işlemci ve kontrol mekanizması olarak Raspberry Pi mimarisi ile kararlı uçuş/yönelim sağlayan Pixhawk kontrol altyapısı entegre olarak kullanıldı.

• Yapay Zeka ve Görüntü İşleme: Su altındaki nesneleri, engelleri ve hedef görevleri otonom olarak algılayabilmesi için yapay zeka tabanlı görüntü işleme yazılımları geliştirildi.

• 8 Pervaneli İtki Sistemi: Özel tasarım elektronik kartlarla desteklenen 8 adet güçlü pervane (itici motor) sayesinde araç, su altında 360 derece yüksek manevra kabiliyeti ve kusursuz bir hidrodinamik denge kazandı.

Türkiye’nin Teknoloji Vizyonuna Büyük Katkı

Bu küresel operasyon; gençlerin robotik, yazılım, elektronik ve yapay zeka alanlarında edindikleri teorik bilgileri uluslararası standartlarda bir yarışma ortamında test etmelerine olanak tanıyacak. ATK-ROV Takımı’nın Çin’deki finallerde sergileyeceği performansın, Türkiye’nin savunma ve su altı teknolojileri alanındaki genç vizyonunu güçlendirmesi ve ülkemizin bu alandaki küresel görünürlüğünü en üst seviyeye çıkarması bekleniyor.

Afyon Ana Haber ailesi olarak, şehrimizin ve ülkemizin adını teknoloji dünyasına altın harflerle yazdıran ATK-ROV takımındaki genç kardeşlerimize ve onları yetiştiren değerli idari/teknik kadromuza Çin yolculuğunda başarılar dileriz. Dualarımız ve desteğimiz otonom aracımızın rotasıyla birlikte Çin'de olacak!

Türkiye’nin teknoloji ve savunma sanayisindeki iki dev markası, haberleşme teknolojilerinde dışa bağımlılığı minimuma indirmek ve milli üretim ekosistemini zirveye taşımak adına devasa bir adım attı. Türk Telekom ve ASELSAN, yerli akıllı telefon başta olmak üzere; kullanıcı cihazları, ağ ekipmanları ve sivil haberleşme donanımlarının hem yazılımsal hem de donanımsal olarak Türkiye'de üretilmesi için stratejik bir iş birliği anlaşması imzaladı.

Ankara'da gerçekleştirilen ve kamu ile özel sektörün en güçlü temsilcilerini bir araya getiren üst düzey toplantıyla, yerli ve milli haberleşme cihazı projesinin yol haritası netleşti ve ilk somut adımlar atıldı.

"Yerli ve Milli Haberleşme Cihazı Bizim Kırmızı Çizgimizdir"

İmza töreninin ardından projenin önemine ilişkin çok net değerlendirmelerde bulunan Türk Telekom CEO'su Ebubekir Şahin, yeni dönemde teknolojiyi sadece tüketen değil, üreten ve dünyaya ihraç eden bir vizyona odaklandıklarını belirtti.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın "dijitalleşme" ve "yerlileşme" vizyonunu kendilerine rehber edindiklerini ifade eden Şahin, şunları kaydetti:

"Ülkemizin küresel teknoloji alanındaki rekabet gücünü artıracak, yerli ve milli haberleşme cihazı üretimi bu anlamda bizim kırmızı çizgimizdir. Dijital dönüşümde, yenilikçi yerli projeler geliştirmeyi bir milli sorumluluk olarak görüyoruz. Bu güçlü birliktelik Türkiye’nin teknolojiye dayalı geleceğini şekillendirecek."

Argela ve Netsia ile Uluslararası Güç

Türk Telekom'un sadece bir telekomünikasyon şirketi değil, küresel bir teknoloji üreticisi olduğunu hatırlatan Şahin; iştirakleri Argela ve Netsia’nın ileri teknolojiler alanında 70’i aşkın uluslararası patente sahip olduğunu, mühendislerin geliştirdiği Open Ran, RIC ve SEBA ürünlerinin dünyanın dört bir yanında aktif olarak kullanıldığını vurguladı.

ASELSAN Askeri Tecrübesini Sivil Alana Taşıyor

Savunma sanayisindeki mühendislik gücüyle dünyanın sayılı kurumları arasında yer alan ASELSAN’ın CEO’su Ahmet Akyol ise şirketin kuruluş felsefesinin temelinde zaten "yerli haberleşme cihazı üretmek" olduğunu hatırlattı. Son dönemde dünyada yaşanan küresel çatışmaların, haberleşme cihazlarının sadece ticari birer meta değil, aynı zamanda en kritik milli güvenlik unsuru olduğunu kanıtladığını söyleyen Akyol, ASELSAN’ın bu alandaki gücünü şu verilerle paylaştı:

• 1 Milyondan Fazla Sistem: ASELSAN, bugüne kadar sahaya 1 milyon adetten fazla güvenli haberleşme sistemi sundu.

• Kritik Altyapı Tevziatı: Emniyet ve Jandarma Teşkilatları için hayata geçirilen JEMUS ve KETUM projeleriyle Türkiye’nin tamamında kriptolu ve kesintisiz iletişim altyapıları başarıyla kuruldu.

Ahmet Akyol, yarım asırlık askeri haberleşme tecrübesini, üretim kapasitesini ve kritik altyapı kurma yetkinliğini Türk Telekom ile yapılan bu sivil proje ortaklığına tamamen aktaracaklarını belirterek, devletin ve milletin siber güvenliği için millileştirme hamlelerini sonuna kadar destekleyeceklerini ifade etti.

"-M" HARFİ GİTTİ, ALGORİTMA BİTTİ!

Dr. Emre Uygur, Afyonkarahisar’da geçirdiği dört yılın ardından bölge şivesinin yapay zeka üzerindeki etkilerini çarpıcı bir örnekle açıkladı. Afyon şivesinde birinci tekil şahıs eki olan "-m" harfinin kullanımının oldukça seyrek olduğunu belirten Uygur, "Bir Afyonlu 'yemek yiyorum' yerine 'yemek yiyon', 'kahve içiyorum' yerine 'kahve içiyon' der. Yapay zeka bunu duyduğunda, birinci şahıs bildirimi değil, ikinci tekil şahsa sorulan bir soru olarak algılıyor" dedi.

YAPAY ZEKA İLE AFYONLU ARASINDAKİ O KOMİK DÖNGÜ

Sistemin bu şiveyi duyduğunda girdiği çıkmaz ise oldukça dikkat çekici. Dr. Uygur, yapay zekanın bu ifadeleri "Sen yemek mi yiyorsun?" sorusu gibi algıladığını ve şu cevabı verdiğini belirtiyor:

"Hayır, ben yemek içmiyorum/yemiyorum, siz ne yapıyorsunuz?"

Kullanıcı, şivesiyle "Tamam işte, kendimden bahsediyorum" dedikçe, sistem "Ben konuşuyorum ama siz ne soruyorsunuz?" diyerek adeta bir mantık döngüsüne hapsoluyor. Bu durum, yerli modellerin sadece standart Türkçe ile değil, Anadolu'nun zengin ağız yapısıyla da eğitilmesi gerektiğini bir kez daha kanıtladı.

YERLİ YAPAY ZEKA ARTIK BİR ZORUNLULUK

Dünya genelinde kamu destekli yapay zeka yatırımlarının 2026 yılı sonuna kadar 500 milyar dolara ulaşması beklenirken, Dr. Uygur yerli modellerin önemine vurgu yaptı. İngilizcede özne ve fiilin başta gelmesine karşın, Türkçede her şeyin cümlenin sonundaki eklerde gizli olduğunu hatırlatan uzman, "Yapay zeka son noktayı görene kadar kimin ne yaptığını anlamakta zorlanıyor. Bu yüzden yerli ve milli veri setleriyle, Türkçenin yapısına ve şivelerimize uygun modeller geliştirmek zorundayız" uyarısında bulundu.

Gazeteci Fatih Selek, konuyla ilgli bir video çekerek konuyu "Afyon Düşmesi Yapay Zekayı Tuş Etti" diye özetledi

Görünen o ki, yapay zeka ne kadar gelişirse gelişsin, Anadolu’nun "şive zenginliği" dijital dünyayı şaşırtmaya devam edecek.

"İŞARET DİLİYLE DİJİTAL DEYİMLER SÖZLÜĞÜ" İLE ENGEL TANIMADILAR

Gençlerin başarısını özel kılan ise seçtikleri anlamlı konu oldu. İşaret dilini dijital bir platformda deyimlerle buluşturan ekip, işitme engelli bireylerin kültürel zenginliklere erişimini kolaylaştırmayı hedefliyor. "İşaret Diliyle Dijital Deyimler Sözlüğü" adını verdikleri proje, hem teknolojik altyapısı hem de sosyal sorumluluk boyutuyla jüriden tam not aldı. Bu yenilikçi adım, geleceğin dijital dünyasında engellerin nasıl kalkabileceğini bir kez daha kanıtladı.

MECLİS’TE ÖZEL MİSAFİR: DR. HASAN ARSLAN GENÇLERİ AĞIRLADI

Elde edilen büyük başarının ardından AK Parti Afyonkarahisar Milletvekili Dr. Hasan Arslan, başarılı öğrencileri ve öğretmenlerini Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde (TBMM) misafir etti. Gençlerle yakından ilgilenen Arslan, projeye dair detaylı bilgi alırken geleceğin Türkiye’si için duyduğu güveni dile getirdi. Meclis çatısı altında gerçekleşen bu anlamlı buluşma, genç mucitler için büyük bir moral kaynağı oldu.

"YARINLARI BU AZİM TAŞIYACAK"

Ziyaret sırasında açıklamalarda bulunan Milletvekili Dr. Hasan Arslan, gençlerin Türkiye’nin teknoloji vizyonundaki önemine vurgu yaptı. Arslan, "İHA’ları, SİHA’ları ve Yıldırımhan’ları üreten o büyük vizyon, işte bu pırıl pırıl gençlerin azmiyle yarınlara taşınacak" ifadelerini kullandı. Milli teknoloji hamlesinin sadece bir üretim süreci değil, bir ruh olduğunu belirten Arslan, engel tanımayan projeleriyle şehri gururlandıran gençleri ve emeği geçen öğretmenlerini gönülden kutladığını belirtti.

GELECEĞİN MÜHENDİSLERİ YETİŞİYOR

Afyonkarahisar’dan çıkan bu başarı hikayesi, yerel eğitim camiasında da büyük heyecan yarattı. Zeynep Beril, Doruk ve Kağan’ın başarısı, akranları için de önemli bir örnek teşkil ediyor. Dijital dünyanın sunduğu imkanları toplumsal faydaya dönüştüren genç mucitlerin, önümüzdeki süreçte projelerini daha da geliştirerek daha büyük platformlarda Türkiye’yi temsil etmeleri bekleniyor.

Öğrenciler, geliştirdikleri "Temel Seviye Çizgi İzleyen Robot" projesiyle zorlu ön eleme aşamalarını başarıyla geride bıraktı. Genç mucitler, 6-8 Mayıs tarihlerinde Antalya’da düzenlenecek olan 18. Uluslararası MEB Robot Yarışması’nda Sandıklı’yı temsil edecek.

"YEŞİL VATAN, MAVİ GELECEK" TEMASIYLA YARIŞACAKLAR

Milli Eğitim Bakanlığı tarafından bu yıl “Yeşil Vatan, Mavi Gelecek” temasıyla düzenlenen yarışma, bilim ve teknoloji meraklısı binlerce genci bir araya getiriyor. Sandıklı ekibi, robotlarının hız, denge ve hassas çizgi takip yeteneğiyle kategorisinde zirveyi hedefliyor.

DANIŞMAN ÖĞRETMEN REHBERLİĞİNDE YOĞUN MESAİ

Danışman öğretmen Fatih Kocakaya rehberliğinde hazırlanan öğrenciler İbrahim Yenigün ve Abdullah Mücahit Aktan, aylardır süren çalışmalarının meyvesini Antalya’da almak istiyor. Öğretmen Kocakaya, bu tür yarışmaların çocukların analitik düşünme ve problem çözme becerilerine sunduğu katkının altını çizdi.

15 BİN KATILIMCI ARASINDA SANDIKLI İMZASI

Bu yılki organizasyon, devasa boyutlarıyla dikkat çekiyor. Ulusal ve uluslararası düzeyde 15.025 katılımcı ve 5.855 robotun yer alacağı yarışmada, Sandıklı Aktürkler İmam Hatip Ortaokulu’nun finalistler arasında yer alması ilçe genelinde büyük bir gururla karşılandı.

HEDEF: ANTALYA’DAN DERECEYLE DÖNMEK

Hem akademik hem de bilimsel çalışmalarla adından söz ettiren okul yönetimi, temel hedeflerinin Antalya’dan kupa ve dereceyle dönmek olduğunu vurguladı. Öğrencilerin teknolojiye olan bu ilgisi, ilçedeki diğer gençlere de örnek teşkil ediyor.

Afyon Ana Haber ailesi olarak; zekaları ve emekleriyle bizleri gururlandıran öğrencilerimize ve öğretmenimize Antalya yolunda başarılar dileriz. Şansınız bol, robotunuzun yolu açık olsun!

BİLİMSEL ARAŞTIRMA DEĞİL "İNANÇ TEMELLİ" ÇALIŞMA

Kuruluş amacı Türkiye’de bilimi geliştirmek ve bilim insanlarını desteklemek olan TÜBİTAK’ın, "Yağmur Duası" temalı bir projeye tam 3 milyon TL ayırdığı iddia edildi. Projenin kapsamı ve içeriğine dair sızan bilgiler, kurumun geleneksel bilimsel metodolojisinin dışına çıktığına dair eleştirileri de beraberinde getirdi. Meteorolojik veriler ve bulut tohumlama gibi bilimsel yöntemler yerine, toplumsal inanç pratiklerinin araştırılmasına veya desteklenmesine bu kadar büyük bir bütçe ayrılması, kurumun önceliklerinin sorgulanmasına neden oldu.

3 MİLYON TL'LİK BÜTÇE NEREYE HARCANACAK?

Ortaya çıkan detaylara göre, ayrılan bu devasa bütçenin projenin hangi aşamalarında kullanılacağı merak konusu oldu. Akademisyenlerin ve bilim meraklılarının en çok sorduğu soru ise; laboratuvarlarda, üniversite kürsülerinde ve teknoparklarda kaynak bekleyen yüzlerce inovatif proje dururken, neden bu alana öncelik verildiği oldu. Projenin bir sosyolojik araştırma mı yoksa doğrudan bir uygulama desteği mi olduğu konusundaki belirsizlik, kurumun şeffaflığına dair tartışmaları da alevlendirdi.

BİLİM DÜNYASI VE SOSYAL MEDYA AYAĞA KALKTI

Kararın basına sızmasının ardından bilim dünyasından tepkiler gecikmedi. Birçok bilim insanı, TÜBİTAK’ın temel görevinin pozitif bilimleri teşvik etmek olduğunu hatırlatarak, bu tür projelerin vakıflar veya dini kurumlar tarafından yürütülmesi gerektiğini savundu. Sosyal medya kullanıcıları ise "Bilim merkezinde yağmur duası projesi olur mu?" diyerek tepkilerini dile getirdi. Eleştirilerin odağında, Türkiye’nin küresel bilim yarışında geri kalmaması için kaynakların daha efektif kullanılması gerektiği vurgusu yer aldı.

TÜBİTAK’IN ÖNCELİKLERİ DEĞİŞİYOR MU?

Bu gelişme, Türkiye’nin en köklü bilim kurumunun vizyon ve misyon değişimine dair soru işaretlerini de beraberinde getirdi. Geçmişte Nobel ödüllü bilim insanlarını destekleyen, uluslararası projelerde Türkiye’nin adını duyuran kurumun, gündelik tartışmaların içine çekilmesi üzüntüyle karşılandı. Şimdi herkesin gözü TÜBİTAK yönetiminden gelecek resmi açıklamada. Milyonluk bütçenin savunması mı yapılacak yoksa projenin teknik detayları mı paylaşılacak? Bilim dünyası bu kritik sorunun cevabını bekliyor.

Afyonkarahisar Gençlik Merkezleri bünyesindeki Genç 2030 Atölyesi, üniversite öğrencilerinin vizyoner bakış açısıyla teknoloji dünyasına damga vurmaya hazırlanıyor. TÜBİTAK Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması kapsamında hazırlanan "Eber Gölü Bitki Örtüsü Araştırma Projesi", titiz incelemelerin ardından TEKNOFEST sürecinde ikinci aşamaya geçmeye hak kazandı.

Sadece bir araştırma projesi olmanın ötesine geçen bu çalışma, rapor ve analiz sürecinin ardından doğrudan uygulamaya dökülecek. İklim değişikliğinin pençesindeki Eber Gölü için umut olan bu gelişme, bölgedeki ekolojik dengenin korunması adına hayati bir önem taşıyor.

YAPAY ZEKA SUALTINA İNİYOR: OTONOM SİSTEM DEVREDE

Projenin en dikkat çekici kısmını ise tamamen yerli imkanlarla kurgulanan insansız sualtı aracı oluşturuyor. Sığ göl ekosistemlerinin en büyük sorunu olan veri toplama zorluğu, bu otonom araçla tarihe karışıyor. Derin öğrenme algoritmalarıyla donatılan araç, sualtındaki makrofitlerin (bitki örtüsünün) dağılımını ve yoğunluğunu saniyeler içinde analiz edebiliyor.

Geliştirilen bu otonom sistem, suyun altından elde ettiği anlık görüntüleri işleyerek ekosistemdeki en ufak bir sapmayı bile tespit edecek. Düşük maliyetli ve sürdürülebilir bir model sunan proje, klasik yöntemlerin aksine çok daha hızlı ve hatasız veri toplama imkanı sağlayarak bilimsel çalışmalara yeni bir boyut kazandıracak.

İKLİM KRİZİNE KARŞI ERKEN UYARI MEKANİZMASI

Projenin asıl hedefi ise elde edilen verileri iklim değişikliği parametreleriyle birleştirerek bir "erken uyarı sistemi" oluşturmak. Eber Gölü’nde meydana gelebilecek olası kurumalar, istilacı türlerin yayılımı veya bitki örtüsündeki ani değişimler, yapay zeka sayesinde önceden tahmin edilebilecek.

Elde edilen bulguların çevre yönetimi ve sürdürülebilirlik politikalarına doğrudan veri akışı sağlaması planlanıyor. Afyonkarahisarlı gençlerin bu teknolojik hamlesi, sadece ulusal çapta değil, dünya genelindeki göl ekosistemlerini korumak için de örnek bir model olma özelliği taşıyor. TEKNOFEST yolculuğunda ikinci aşamaya geçen bu gurur verici projenin, finalde şampiyonlukla taçlanması bekleniyor.

Ziyaret kapsamında Deneyap öğrenci seçme sınavlarından eğitim müfredatına, proje çalışmalarından atölye imkanlarına kadar pek çok başlık detaylıca ele alındı.

Dr. Banu Aras, Afyonkarahisarlı öğrencilerin teknolojiye olan merakından ve üretkenlik potansiyelinden büyük bir memnuniyet duyduğunu ifade etti.

BURSİYERLERLE GÖNÜL SOFRASI

Atölye incelemelerinin ardından düzenlenen kahvaltı programı, samimi bir atmosferde gerçekleşti. Gençlik Hizmetleri Müdürü Dr. Ahmet Ertürk’ün de eşlik ettiği programda, T3 Vakfı bursiyerleri gelecek hedeflerini ve projelerini koordinatörlerle paylaşma fırsatı buldu.