1. YAZARLAR

  2. Turgay Şahin

  3. Referanduma Beş Kala VIII
Turgay Şahin

Turgay Şahin

Yazarın Tüm Yazıları >

Referanduma Beş Kala VIII

A+A-

Anayasa değişikliği gündemi ile tartışılan iki hükümet sistemi üzerinde  yani parlamenter sistem ile başkanlık modelinin uygulandığı ülkelere göre yapılan yakıştırmalar üzerinde duralım.

Birinci olarak Başkanlık sisteminin federal yapıdaki devletlerde uygulandığı dolayısı ile başkanlık sistemine geçilmesi durumunda ülkenin bölüneceği, eyalet sistemine geçileceği ve üniter yapımızın tahrip olacağı iddiası üzerinde duralım.

Öncelikle derdimizin üniter yapımızı korumak olduğunu varsayıyorum (ki ülkenin ve devletin bekası için bu gerçekten de hayati önemi haiz bir meseledir). Üniter yapı ile ilişkili bir hükümet modelinden söz etmek mümkün değildir! Başkanlıkla yönetildiği halde üniter olan devletler bulunduğu gibi (örneğin Güney Kore) Parlamenter sistemle yönetildiği halde federal yapıda olanlar da mevcuttur (Örneğin Federal Almanya)

Yani ülkenin bölünmemesi bir güvenlik sorunudur, milli değerlere bağlı kalmakla ilgilidir; hükümet modelinizin şu veya bu olması bölünme sonucunu doğurmaz veya üniter yapımızı korumaz. Ama, “vatanım ruy-i zemin milletim nev'i beşer” düşüncesinin yaygınlaşması pek ala bölünmemize ve daha da ileri giderek tarih sahnesinden silinmemize yol açabilir. Kısaca milli birlik duygusu sağlam oldukça böyle bir sorun gündeme gelmeyecektir. Aksi halde ise hiçbir hükümet modeli bizi bu acı sondan kurtaramayacaktır.

İkinci alakasız değerlendirme başkanlık veya parlamenter sistemle ülkelerin gelişmişlik düzeyinin karşılaştırılmasında çıkıyor. Bir grup G20 den örnek vererek bu ülkelerin yarıdan fazlasının başkanlıkla yönetildiğini öne sürerek  başkanlık sistemini savunuyor. Diğer grup ise gelişmişlik endeksinin en altında yer alan ülkelerin genellikle başkanlıkla yönetildiğini hatırlatıp parlamenter sistemin faziletinden söz açıyor. Oysa hükümet sistemi ile ekonomik gelişme arasında bire bir korelasyon kurmak mümkün değil. Bu gün dünyanın en büyük ekonomilerinden birisi  ÇİN; aynı zamanda en yüksek büyüme oranına sahip. Çin ise malum totaliter bir tek parti diktası ile yönetiliyor. Buradan yola çıkılarak ne ekonomik ilerleme için ÇİN gibi totaliter sisteme geçmeli denilebilir ne de her dikta yönetimi ekonomik olarak uçuşa geçer iddiasında bulunulabilir!

Doğru yöntem ülkelerin tarihi, coğrafyası ve sosyolojisinden yola çıkılarak hükümet modeli seçmek veya geliştirmek. Bir ülkede başarılı olan sistem diğerinde felaketle sonuçlanabilir.

yahut dünyada hemen hemen hiç örneği olamayan bir sistem bir ülkede son derece başarılı uygulanabilir.
Tarihi ile birikimleri ile kendi sistemini belirleyebilecek bir ülke olduğumuza inanıyorum.

Bu yazı toplam 832 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.