1. YAZARLAR

  2. Turgay Şahin

  3. Referanduma Beş Kala - III.
Turgay Şahin

Turgay Şahin

Yazarın Tüm Yazıları >

Referanduma Beş Kala - III.

A+A-

[reklam1]

Belki yazı dizisinin başında belirtmek gerekirdi ama şimdi  söyleyelim:  Referandum bir kararın halk oylamasına başvurma usulü anlamına geliyor, özel olarak Anayasal Referandum ise yeni anayasaların veya anayasa tadili (değişikliği) tasarılarının seçmenlere sunulmasıdır.

 

Soru: Niçin referanduma gidiyoruz?

Cevap:Zira anayasa değişikliği teklifi için kabul oyları  TBMM’de 2/3 çoğunluk olan 367 Sayısına ulaşsaydı, Cumhurbaşkanı doğrudan onaylayarak bu değişikliği yürürlüğe sokabilirdi. Kabul oyu 330 ile 367 arasında kaldığı için zorunlu olarak halk oylamasına gidilmektedir.

Soru: Halkoylaması ile referandum aynı şey midir?
Cevap: Aslında anayasa değişikliği için yapacağımız seçimin adı halk oylamasıdır. Referandum kelimesi Anayasamızın 102. Maddesinde Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ikinci turu anlamında kullanılır. ( “İkinci oylamaya tek adayın kalması halinde, bu oylama referandum şeklinde yapılır. Aday, geçerli oyların çoğunluğunu aldığı takdirde Cumhurbaşkanı seçilmiş olur” ) Yani geçerli oyların salt çoğunluğunu alan tarafın kazandığı seçim anlamında kullanılan referandum anayasa değişikliği için gidilecek halk oylaması ile aynı yöntemdir.

Soru :Anayasa değişikliği için gereken oy oranı veya sayısı nedir?

Cevap: Anayasamızın 175.maddesi bu sorunun cevabını vermektedir: Buna göre geçerli oyların yarısından çoğunun EVET oyu vermesi halinde değişiklikler yürürlüğe girecektir. Bir başka deyişle kullanılan geçerli EVET oyları kullanılan geçerli HAYIR oylarından bir (1) fazla olursa değişiklik gerçekleşir. Tam tersi durumunda HAYIR oyları EVET oylarından bir (1) fazla ise değişiklik reddedilmiş sayılır.

 

Genel olarak referandumun anlamı ve yöntemi bundan ibaret, yani önümüzde böyle bir süreç bizi bekliyor olacak.

 

Hemen araya girerek şunu da söyleyelim: Anayasa değişiklikleri aslında geniş bir mutabakat ile hazırlanıp yine geniş bir mutabakat ile kabul edilmesi gerektiği düşünülen metinlerdir.  Ancak bizatihi şu an yürürlükte olan anayasamız işin idealini değil reel ve pratik halini hükme bağlamıştır : Ne olursa olsun bir oy fazla olan kazanır ve geçerli hale gelir!

 

Yani sandığa gidecek olan Türk Milleti bir karar verecek ve bu kararı geçerli oyların yarıdan bir fazlası belirleyecektir.

 

Bir fazla oydan  kasıt,  tüm seçmen sayısının yarısından bir fazla anlamında değildir.

En son 1 Kasım seçimlerinde 57 Milyon kayıtlı seçmen vardı!

Diyelim ki bu seçmenlerden sadece 10 Milyonu sandığa gitti, bunlardan 1 Milyon seçmenin oyu da geçersiz sayıldı. Bu durumda geçerli oy sayısı olan 9 Milyonun yarısından bir fazlası EVET derse anayasa değişiklikleri geçerli olacak ; yok, yarıdan bir fazlası HAYIR çıkarsa değişiklik reddedilmiş sayılacaktır .

 

İyi ama bu örnekte  4.500.001 olacak olan EVET oylarının sayısı toplamda 57 Milyon olan seçmen sayısının yüzde onunu bile teşkil etmediği halde yine de anayasa değişikliği kabul edilmiş olacak mıdır? Cevap: Anayasa bu konuda son derece açık bir ifade kullanmış ve dikkate alınacak şeyin geçerli oylar olacağını belirtmiştir. Yani sandıktan çıkan neticenin geçerli/meşru olabilmesi için seçime katılım oranının şu veya bu olacağından bahsetmemiştir (Örneğin seçmen sayısının yarıdan fazlası sandığa gitmezse referandum sonucunda anayasa değiştirilmiş sayılmaz deseydi yahut geçerli oyların sayısı sandığa gitmese bile seçmen sayısının yarıdan fazla olması halinde değişiklikler yürürlüğe girer hükmünü getirseydi bu durumda başka bir şeyi konuşacaktık)  Yani sandığa 3 kişi gitse ve 2 kişi EVET dese değişiklikler yürürlüğe girecek, 2 kişi HAYIR oyu kullansa  değişiklik reddedilecektir.

Bu kadar basit…

 

Bu nedenle tercihi ne olursa olsun her vatandaşın referandumda sandığa gitmesi ve reyini kullanması çok önemlidir, vatandaşlık görevidir.

 

Zaten Anayasamız seçimlere katılımın belli bir oranda olmasını şart koşmamış olmakla birlikte katılımın sağlanması için hara cezası da dahil gerekli tedbirlerin alınmasını emretmiştir. Yani seçmenler sandığa gitmeye teşvik edilecek, gitmemek cezalandırılacak ancak bunlara rağmen sandığa kaç kişi gitmişse bunların geçerli oyları dikkate alıncaktır.

Bu yazı toplam 1768 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.