1. YAZARLAR

  2. Sena Coşkun

  3. Radyo ve Televizyonda İzleyici Temsilciliği
Sena Coşkun

Sena Coşkun

Yazarın Tüm Yazıları >

Radyo ve Televizyonda İzleyici Temsilciliği

A+A-

“İzleyici temsilciliği” uygulaması, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) ile ulusal televizyon kanallarının işbirliği ile medya hizmet sağlayıcıların (radyo ve televizyonların) özdenetim mekanizmalarını kurmaları ve geliştirmeleri amacıyla, herhangi bir mecburiyet ya da yasal yaptırım olmaksızın 29 Eylül 2006 tarihinde başlatılmıştır. 

O tarihten bu yana televizyon izleyicileri, izledikleri programlarla ilgili şikâyetlerini bildirmek üzere karşılarında mutlaka bir muhatap buluyorlar.

Söz konusu müesseseyle ilgili hukuki düzenleme ise, 2011 yılında yürürlüğe giren 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanunun 22. maddesinde öngörülüyor. 

Bu madde kapsamında, “Medya hizmet sağlayıcılar, ortak denetim ile öz denetim mekanizmalarının oluşturulması, izleyici ve dinleyicilerden ulaşan şikâyetlerin değerlendirilip kuruluşun yayın kuruluna sunulması ve sonuçlarının takip edilebilmesi amacıyla en az 10 yıllık mesleki tecrübeye sahip bir izleyici temsilcisi görevlendirirler. Belirlenen izleyici temsilcisi uygun vasıtalarla kamuoyuna duyurulur ve Üst Kurula bildirilir.” hükmü getiriliyor. 

Böylece, daha önce Üst Kurul kararı ve sektörün desteği ile uygulanan sistem, kanuni altyapıya kavuşarak, yalnızca televizyon yayıncılığını değil, radyo ve isteğe bağlı yayıncılığı da kapsayıcı bir niteliğe bürünüyor.

Düzenlemeyle medya kuruluşlarına, yürüttükleri yayıncılık hizmetlerine ilişkin izleyicilerinin haklarının korunması, taleplerinin dikkate alınması ve yayınların bu talepler doğrultusunda şekillendirilmesi konusunda bir yükümlülük getirildiğini görüyoruz. 

İzleyici temsilciliği ile radyo ve televizyon izleyicilerinin talep, şikâyet ve eleştirilerini doğrudan ilgili kanala iletebilmesi amaçlanıyor.

İzleyiciler, RTÜK’ün internet sitesinden hangi kanalın izleyici temsilcisinin kim olduğu, telefon numarası ve e-posta adresini öğrenebildikleri gibi, şikâyet veya eleştiride bulunacakları kanalın internet sitesinden de izleyici temsilcisi bilgilerine ulaşabiliyor veya form doldurarak mesaj gönderebiliyorlar.

Ayrıca, 444 1 178 RTÜK İletişim Merkezi kanalıyla Üst Kurul’a intikal eden bütün şikâyet, eleştiri ve yorumlar, en kısa sürede değerlendirilmek üzere bilgisayar ortamında günlük olarak yayın kuruluşunun takibini yapan sorumlu uzmanlara iletilerek, yapılan işlemler sisteme giriliyor. 

Bu sayede medya hizmet sağlayıcıların izleyici temsilcilerine aktarılan şikâyetler, periyodik olarak radyo ve televizyon kuruluşlarına da iletilmiş oluyor. 

İhlâller konusunda izleyiciden gelen tepkiler hakkında RTÜK’le aynı anda bilgi sahibi olan medya hizmet sağlayıcılar, atadıkları izleyici temsilcileri aracılığıyla izler kitleden gelecek tepki, beğeni ve önerileri değerlendirerek, yayın hizmetlerinin sunumunda özdenetim yapma imkânı buluyorlar. 

Diğer bir deyişle, RTÜK’ün denetimine ihtiyaç kalmadan birçok olumsuzluğu daha baştan önleme fırsatına kavuşuyorlar.

Yayıncıların kendi kendini denetlemelerinin önemine işaret eden RTÜK eski Başkan Vekillerinden Zakir Avşar da Üst Kurul denetiminin bir yere kadar olduğunu,“Biz testi kırıldıktan sonra önlem alabiliyoruz, yayın öncesi denetim gerekir ve bunun da sansüre girmemesi için özdenetim gereklidir” sözleriyle vurgulamış; bu sayede özdenetim ve meslek örgütlerinin denetimiyle sıkıntıların çok daha çabuk çözülebileceğini dile getirmiştir.

Öte yandan, “İzleyici temsilciliği” uygulaması, aynı zamanda radyo ve televizyon izleyicilerinin yayıncı kuruluşla ilgili görüşlerinin, tepkilerinin, şikâyetlerinin kanal yönetimleri tarafından düzenli olarak takip edilmesine imkân sağlamaktadır. Söz konusu verilerin, kanal yöneticilerine yayın planlama çalışmalarında katkı sağlayacağını da söyleyebiliriz. 

Kanaatimce, medya hizmet sağlayıcılar ile izleyiciler arasında doğrudan bir etkileşim (interaktivite) kurulmasını sağlayan “izleyici temsilciliği” müessesesinin göstermelik olmayan, sürdürülebilir bir işleyişe sahip olması önemlidir.
İlettikleri görüş ve önerilerinin kanal yönetimleri tarafından dikkate alınıp alınmadığını da görebilen izleyicilerin, gerek dünya uygulamaları gerekse de ilgili Kanun hükümleri hakkında bilinçlendirilmesi suretiyle, irdeleme ve muhakeme yapmalarını sağlayacak bir mekanizma oluşturulmalıdır.

Bu yazı toplam 777 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.