1. YAZARLAR

  2. Mehmet Aksoy

  3. Gençlik, Ergenlik Dönemi ve Aile İlişkisi
Mehmet Aksoy

Mehmet Aksoy

Sosyolog - Eğitimci
Yazarın Tüm Yazıları >

Gençlik, Ergenlik Dönemi ve Aile İlişkisi

A+A-

ERGENLİK: Büyümek, olgunlaşmak anlamında bir durumu değil, bir süreci belirtmektedir; günümüzde, bireyde gözlenebilen hızlı ve sürekli bir gelişme evresi olarak da tanımlanabilmektedir. Çocukluktan erişkinliğe geçiş dönemidir. Ergenlik çağı, kişinin benzerliğine arama, geleceğe dönük kararlar verme ve seçimler yapma dönemidir. Ergen, ne çocuk ne de yetişkindir. Kimliğini belirlemeye çalışan bir bireydir Nasıl kozadan çıkan tırtıl ne kozadaki biçimine ne de kelebeğe benziyorsa aynı biçimde ergen de ne erişkin ne de çocuk olan kimliğini belirleme savaşı içinde olan bireydir.. Gençlik,çocukluk ve erişkinlik arasında yer alan,gelişme,ruhsal olgunlaşma ve yaşama hazırlık dönemidir. Ergenlik döneminde fiziksel değişme ve gelişmelerin hızlı olduğu vücut hatlarının netleşmeye başladığı ,yine vücudun kıllanmaya  başladığı, duygusal yaşantıların yoğunlaştığı  bir ara dönemdir. Kendi kendine ben kimim, kime benzemeliyim, başkalarına nasıl görünmeliyim gibi sorular sorduğu dönemdir.  Ergenliğin ilk yıllarında birey ne çocuktur nede gençtir. Ergenliğin ilk yıllarında kişi çelişkili tutarsız davranışlar ortaya koyarken  ergenliğin son yıllarında  daha tutarlı ve belirgin davranış örüntüleri geliştirmeye başlamıştır. Eğer bir kimse bebeklik çağından başlayarak ergenlik yıllarına kadar getirdiği kişilik yapısında temel güven duygusu yerine suçluluk, başarı yerine yetersizlik duygusuyla yoğrulmuş bir benlik geliştirdiyse bu yapı ergenlik çağının doğal bunalımları sırasında çok fazla zorlanacaktır.

- ÖN ERGENLİK:Kızlarda:10-12,Erkeklerde:11-13 yaşları arasında

- ERGENLİK:Kızlarda:12-15,Erkeklerde:13-16 yaşları arasında

- SONERGENLİK: Kızlarda  18-20, erkeklerde 19-21 yaşları arasındadır.

ERGEN GENÇLERİN ŞİKÂYETLERİ

- Büyüklerin anlayışsızlığı ve baskısı, onur kırıcı davranışlar

- Arkadaş edinmede güçlük

- Kız-erkek arkadaşlığının olmaması,

- Kız erkek arkadaşlığının aile ve çevre tarafından anlaşılmaması ve karşı çıkılması

- Boş zamanlarını etkin bir biçimde değerlendirecekleri yerlerin, olanakların olmaması

- Evde ve okulda dayağın bir eğitim aracı olarak kullanılması

- Cinsel sorunlarını aile üyeleriyle konuşamamak

- Çocuk yerine konmak, ana-babaya karşılık verememek

- Yeni tanıştıkları insanlarla rahat konuşamamak

- İzinsiz dışarı çıkamamak

- Kendine güven duymamak, sık sık yaptığı hatalardan dolayı utanmak

- Dikkati toplayamamak, Ders çalışırken zamanını iyi değerlendirememek

- Ders çalışmasını engelleyecek birçok faktörün olması

- Ana-babanın arkadaş seçimlerine karışmaları

ANNE BABALARIN ŞİKÂYETLERİ

- Son derece asi ve hırçın olmaya başladı. En küçük isteklerini sert bir dille bildiriyor.

- Başına buyruk olmak istiyor. Dayak,kötü söz,tatlı söz hiçbiri sonuç vermiyor.

- Her istediğini yaptırmak istiyor. Aşırı süsleniyor. Siz bana karışamazsınız diyor. Babasından çekindiği için dolambaçlı yollara sapıyor.

- Ders çalışmıyor. Bazı günler okula gitmemiş. Arkadaşlarıyla gezmiş. Sorunca yalan söyledi. Bu davranışı bizi çok şaşırttı.

- İleri derecede alıngan. Olur olmaz her şeye ağlıyor.

- Çok harçlık istiyor. Çok geziyor,eve girmek istemiyor.

- Durgunlaştı,dalgınlaştı. Çabuk karamsarlığa düşüyor.

ERGENLERİN AİLE İLE İLİŞKİLERİ

- Ergenlerin bu dönemde ailelerine olan bağımlılıkları azalır.

- Hiçbir şey beğenmez, sürekli şikâyet edecek bir şeyler bulurlar.

- Eve istediği zaman girip çıkmak ister.

- Ailesinin en ufak bir eleştirisine büyük tepkiler verir. Kendine yöneltilen eleştirileri kabul etmez, sürekli eleştirmeyi sever.

- Boş vermişlik içindedir.

- Anne babasının beğenileriyle alay eder.

- Anne babasının düşüncelerini eskimiş bulur. Onlardan öğrenecek hiçbir şeyi kalmamış sanır.

- Bu dönemde aileye büyük bir görev düşer. Aile bu davranışların bir süre sonra geçeceğini bilmeli ve sabırlı davranmalıdır.

- Aileyle fikir bazında çatışma, isyankâr tutum bu dönemde artar.

ANNE BABALAR ERGEN ÇOCUKLARIYLA NASIL İLETİŞİM KURMALI?

- Ergene karşı yetişkinin baskı ve yasaklara dayanan disiplin anlayışı, olumlu ve yapıcı olması gereken bu evreyi çatışmalarla dolu, olumsuz bir döneme dönüştürebilir.

- Zor yoluyla veya sevgi esirgeyerek denetlemek, gençleri ana babaların isteklerine uygun davranışlara yöneltmek için kısa vadede geçerli gibi görünebilir. Ne var ki, bu tip denetim, onların ana baba ile özdeşleşmesini sağlamaz. Denetici kişinin yokluğunda, gençler kendi istekleri doğrultusunda davranacaklardır.

- Aşırı baskı ve aile içi gerginlik, ergeni evden ve okuldan kaçmaya iten davranış ve uyum bozukluklarına neden olan etkenler arasında sayılabilir.

- Aile içinde erişkinlerin tutumları, ergenin haklarıyla sorumlulukları arasındaki dengeyi kurabilecek türden olmalıdır. Aile içinde ergene yöneltilen farklı tutumlar, ergenin dengesizlik ve kararsızlığını arttırır. Örneğin, bir gün:’sen daha çocuksun, bunu bilmezsin.’ diyen bir yetişkinin bir başka gün: ‘kocaman adam oldun, hala bilemiyorsun.’ şeklindeki suçlaması, ergeni dengesizliğe iten bir nedendir.

- Ergenlik çağını bilinçli karşılayan anne babalar önemli yanlışlar yapmaktan sakınabilirler. Gencin tepkileri ve çelişkili davranışları karşısında soğukkanlı olabilirlerse onları daha iyi anlayıp hoşgörülü davranabilirler.

- Ergen hiçbir zaman başkalarının önünde eleştirilmemeli, davranışları başkalarınınkiyle karşılaştırılmamalıdır. Ergen, kültürüne özgü toplumsal değerleri kendi arkadaş grubu içinde yaşayarak öğreneceğinden, anne ve babalar, kendileriyle olan bağların zayıflayacağı endişesiyle arkadaş ilişkilerini engellememelidirler

- Çocuğun ergenlik dönemine girmesiyle birlikte ailede bir takım değişikliklerin olması ve kuralların bir miktar esnetilmesi gerekir.En azından gencin artık daha fazla kendi adına karar verebilmesi, kendi sorumluluklarını üstlenebilmesi, kendi işlerini düzenleyebilmesi beklenmelidir.

- Çocukluk döneminde, aileler çocuklarının hemen hemen her şeyinden haberdar olup ilgilenirken şimdi artık gencin kendine özgü, ailesiyle paylaşmayacağı bir alanı var olmaya başlar. Bu sadece davranış açısından değil düşünsel açıdan da olur.

- Genç bazı düşünce ve duygularını ailesiyle paylaşmak yerine, arkadaşlarıyla paylaşmayı tercih eder. Bu durumu doğal karşılamak gerekir, çünkü bu dönemde benzer sorunları ve duyguları yaşayan gençler sıkıntılarını birbirleriyle paylaştıkça rahatlarlar. Bundan dolayı genç duygularını paylaşacağı olumlu davranış sergileyen arkadaş seçmeli,anne –baba da gencin seçtiği arkadaşı iyi kontrol etmelidir.

- Bu dönemde gencin sinirliliğinin, zorluklarının, üzüntülerinin üzerine çok gitmemek, ona bütün bunları atlatacağını söyleyerek, sakin bir tavırla yaklaşmak gerekir. Anne babalar çocuklarına istedikleri zaman yanlarında oldukları mesajını vermelidirler.

Kaynak:Psikoloji ve Rehberlikle ilgili kitaplar

Bu yazı toplam 2313 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
7 Yorum