1. YAZARLAR

  2. Sena Coşkun

  3. Evlilik Programları
Sena Coşkun

Sena Coşkun

Yazarın Tüm Yazıları >

Evlilik Programları

A+A-

Toplumsal sorumluluk yaklaşımına göre, medya hizmet sağlayıcılar (radyo ve televizyonlar) aracılığı ile yapılan bilgi aktarımlarında; gerçeklik, doğruluk, kesinlik, nesnellik ve dengelilik ilkelerinin göz ardı edilmemesi ve bunları sağlayacak mesleki standartların geliştirilmesi, toplumsal sorumluluğun yerine getirilmesinin önemli koşullarıdır. 

Özellikle geniş kitlelere hitap eden kitle iletişim araçlarının, izler kitleyi doğrudan etkilemeleri nedeniyle, bu araçları ellerinde bulunduranların ve çalışanların toplumsal bir sorumluluğa sahip olduklarını göz ardı etmemeleri gerekiyor. 

Ülkemizde belirli bir izlenme oranına sahip olduğu gözlemlenen, “evlilik programları” da, evlilikte temel alınması gereken sevgi unsuruna yer vermedikleri, aksine insan ilişkilerinin metalaştırılmasına katkıda bulundukları, hatta toplumsal cinsiyet eşitsizliğini teşvik ederek, zaman zaman şiddeti dahi meşrulaştırdıkları gerekçesiyle farklı mecralarda uzun zamandır tartışılıyor. Bilhassa, eğlendirici ve şov yanı ağır basan, bireyleri toplumun esas sorunlarını düşünmekten alıkoyan bu programlarda maddiyatın öne çıkarılması ve adayların çocukları dahi evliliğe engel gibi göstermesi de bir sorun olarak karşımıza çıkıyor. 

Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) koordinasyonunda, son birkaç yıldır kamuoyunu sürekli meşgul eden, toplumu maalesef ki uyutmak ve uyuşturmaktan öteye gidemeyen söz konusu programlara ilişkin “evlilik kurumun” zedelenmemesi amacıyla sektörün ve denetleyici kuruluşların alabilecekleri tedbirler konusunda yoğun bir şekilde çalışılıyor.

Nihayet, geçtiğimiz hafta sonu, Olağanüstü Hal (OHAL) kapsamında yayınlanan son kanun hükmünde kararnameler (KHK) ile 6112 sayılı “Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun”da önemli değişiklikler yapıldı.

29/04/2017 tarih ve 30052 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren, 690 Sayılı “OHAL Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname” ile 6112 sayılı Kanunun 2. maddesine, “Türkiye’ye ait uydular üzerinden Türkçe olarak Türkiye’ye yönelik yayın yapan veya yayın dili Türkçe olmamakla birlikte Türkiye’ye yönelik ticari iletişim yayınlarına yer veren yayın kuruluşlarının Türkiye Cumhuriyeti Devletinin yargı yetkisi altında kabul edileceği” hükmü getirildi. Yine bu kuruluşların Türkiye Cumhuriyeti Devletinin yargı yetkisi altındaki kuruluşlar gibi Üst Kurul’dan yayın lisansı almaları zorunlu hale geldi.

6112 sayılı Kanunun 8. maddesinin ikinci fıkrasında “çocuk ve gençlerin fiziksel, zihinsel veya ahlaki gelişimine zarar verebilecek türde içerik taşıyan programların, bunların izleyebileceği zaman dilimlerinde ve koruyucu sembol kullanılmadan yayınlanamayacağı” öngörülmüşken, son yapılan düzenlemeyle  “koruyucu sembol kullanılmadan” ibaresi “koruyucu sembol kullanılsa dahi” şeklinde değiştirildi.

Öte yandan, aynı maddeye “radyo ve televizyon yayın hizmetlerinde, arkadaş bulma amacıyla kişilerin tanıştırıldığı ve/veya buluşturulduğu türden programlara, takviye edici gıdalar ve benzeri destekleyici ürünler de dâhil olmak üzere herhangi bir ürünün ilgili mevzuatına aykırı olarak sağlık beyanıyla satışına, pazarlanmasına ve/veya reklamına, sohbet, arkadaşlık ve eş bulma hatlarının ve hizmetlerinin tanıtımına yer verilemeyeceği” hükmü ilave edildi. 

İdari yaptırımların yer aldığı 32. maddeye yapılan ilavelerle de uygulanacak cezalar arttırılırken, Üst Kurul’un görev ve yetkilerinin sıralandığı 37. maddeye aşağıdaki bent eklendi:
“y) Yayın hizmetlerinde ailenin ve çocukların korunması ilkesini gözeterek, ailenin bütünlüğü ve sürekliliği ile çocuk ve gençlerin fiziksel, zihinsel ve ahlaki gelişimlerini destekleyecek nitelikteki aile ve çocuk dostu yapım ve dizileri, Üst Kurulca bir önceki yılda uygulanan idari para cezalarının yüzde yirmisini aşmamak kaydıyla, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ile birlikte belirlenecek usul ve esaslara göre teşvik etmek.”

Tüm bu düzenlemelerin aile ile birlikte çocuk ve gençlerin fiziksel, zihinsel ve ahlakî gelişimini korumaya dönük olduğunu söyleyebiliriz. Türk toplumunun ahlakını derinden sarstığı konusunda hepimizin hemfikir olduğu, aile olma müessesini hafife alan, maddiyatı ön planda tutarak, evliliğin sevgi, saygı, hoşgörü, sadakat gibi hasletleri de barındıran manevi boyutunu görmezden gelen programlarla ilgili alınan tedbirlerin kamuoyunda gayet olumlu bir şekilde karşılandığını görüyoruz. 

Ancak söz konusu programların, OHAL döneminde yayınlanan KHK’lar aracılığıyla yasaklanmasının içerisinde bazı riskleri de barındırdığını belirtmek gerekir. Zira, benzer şekilde farklı program türlerinin de KHK’lar aracılığıyla yayından kaldırılmasının (yasaklanması) önü açılmış olacaktır. Nitekim, 6112 sayılı Kanunun 32. ve 33. maddelerinde medya hizmet sağlayıcılara yayın hizmeti ilkelerini ihlal etmeleri halinde uygulanacak müeyyideler (yaptırımlar) bellidir. Yapılması gereken kanun değişikliklerinin ise kanun koyucu tarafından OHAL süresi tamamlandıktan sonra, konuyla ilgili tüm paydaşların görüşleri alınarak yapılması daha yerinde olacaktır.

Geçtiğimiz ay, Afyonkarahisar’da yerel medya temsilcileriyle bir araya gelen RTÜK Başkanı İlhan Yerlikaya, televizyonlardaki evlilik programlarından dolayı vatandaşlardan aldıkları şikâyet sayısının 36 bini bulduğunu, medya hizmet sağlayıcılara bir önceki ayın reklam geliri oranlarına göre müeyyide uygulamaya devam edeceklerini, ancak programların kaldırılmasıyla ilgili kararın yayıncıların kendisine ait olduğunu ifade etmişti.

Kamu yararı anlayışı içerisinde yapılması gereken evlilik programlarıyla ilgili bitmek bilmeyen sorunların, yine özdenetim yoluyla giderilmesi mümkün olmakla birlikte RTÜK’ün de 6112 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler çerçevesinde denetim görevini titizlikle yerine getirmeyi sürdürmesi gerekmektedir.
 

Bu yazı toplam 966 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.